san’atkor ideali

DOC 40,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1540960159_72710.doc san’atkor ideali reja: 1. san’atkor ideali tushunchasi 2. egey yoki krit-miken san’ati. 3. gomer davri san’ati. san’atkor ideali tushunchasi san’atkor ideali tushunchasini dunyo san’ati miqyosida tekshirib o‘tamiz. yevropa, osiyoning bir qismi hamda shimoliy afrikada yashagan xalq va qabilalar san’ati ham qisman antik san’atga aloqadordir. greklar o‘zlarini ellinlar deb, o‘z mamlakatlarini esa ellada deb ataganlar. ellada san’ati keyinchalik iskandar zulqarnayn bosib olgan juda katta imperiya san’atining rivojlanishiga ta’sir o‘tkazdi. elladaliklar san’ati qadimgi rim san’atiga ta’sir etdi. rimliklar grek san’atini e’zozladilar, o‘rgandilar va uni yangi pog‘onaga olib chiqdilar. antik madaniyat va san’at tarixi 476 yili rim imperiyasining qulashi bilan tugallanishini ham shu bilan izohlash mumkin. antik san’at asrlar mobaynida insoniyatni maftun etib, uni o‘ziga jalb etib kelmoqda. yevropa xalqlari shu san’at va madaniyatga, grek va rimliklar yaratgan ma’naviy boyliklarga murojaat qilib keldilar. bugungi yevropa san’ati va teatri, adabiyoti va falsafasi antik dunyoga suyanadi. uyg‘onish davri, xvii asrda paydo bo‘lgan klassitsizm badiiy …
2
anligi va mo‘lligi tufayli bu san’at adabiyotlarida ba’zan krit-miken san’ati, deb ham yuritiladi. egeyo madaniyatining eng gullagan davri eramizdan avvalgi 2000 yillarga to‘g‘ri keladi. bu davrda hashamatli me’morchilik kompozitsiyalari, podsho saroylari, tasviriy va amaliy-dekorativ san’at namunalari yaratilgan. shunday nodir yodgorliklardan biri ingliz arxeologi a.evans tomonidan kritdan topilgan knoss saroyining qoldiqlaridir. knoss saroyida ustunlardan keng foydalanilgan. tosh tagkursiga o‘rnatilgan yog‘ochdan ishlangan ustunlar knoss saroyining tepa tomonini ko‘tarib turish uchun ishlatilgan. bu ustunlar o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lib, ular pastga tomon torayib borgan. saroy devorlariga suratlar ishlangan, pollari esa bejirim naqshlar bilan bezatilgan. knoss saroyida ayol tasviri yaxshi saqlangan. arxeologlar uni “parijlik ayol” deb nomlaganlar. u shaffof materiallardan to‘qilgan libos kiyib olgan. ayol boshi yon tomonidan ishlangan, ko‘zi esa old tomondan tasvirlangan. monumental haykaltaroshlik belgisi bu yerda uchramaydi. lekin amaliy-dekorativ haykaltaroshlik va zargarlik san’ati borasida kritliklar nodir yodgorliklar qoldirganlar. ular toshtaroshlikda juda mohir bo‘lib, toshdan vazalar ishlaganlar, nafis bo‘rtma tasvirlar yaratganlar. ayniqsa, …
3
moniy go‘zalligi va ma’naviy barkamolligini ifodalab, ideal, garmonik kamol topgan inson obrazini yaratishga intildilar. buyuk sofoklning “tabiatda insondan kuchli zot yo‘q”, - degan fikri davr estetikasi, dunyoqarashini o‘zida mujassamlashtirgan. qadimgi gretsiyada faoliyatli, davlat manfaatini o‘z manfaatidan ustun qo‘yadigan insonni ulug‘ladilar. irodali, vatanni sevadigan va uning uchun kurasha oladigan inson obrazini ideal inson, deb bildilar. har to‘rt yilda o‘tkaziladigan olimpiya musobaqalari esa, erkin ellinning jismoniy va ma’naviy shavkatini namoyon etuvchi bayramga aylandi, g‘oliblarga haykallar o‘rnatildi. darhaqiqat, grek san’ati insonning real his-tuyg‘ularini badiiy ifoda etishi bilan hamon kishiga zavq-shavq baxsh etmoqda; inson aql-idroki, zakovatini tarannum etib, unga kuch bag‘ishlamoqda.grek san’atining shu jihati yevropaliklar tomonidan ham, sharq xalqlari tomonidan ham e’zozlanadi. mamlakatimiz san’atkorlari ham bu san’at namunalariga murojaat qilib, o‘zlarining mahoratlarini oshirganlar. qadimgi gretsiya tarixining eramizdan avvalgi xi-viii asrlari gomer davri deb ataladi. bu davr san’ati va madaniyatini o‘rganishda gomerning “iliada” va “odisseya” dostonlari qimmatli manbaa hisoblanadi. mikena yozuvlarining o‘qilishi shu davrga oid …
4
trik naqshlardan tashqari o‘simliklardan ishlangan naqshlar, hayotiy voqealarni sxematik talqin etuvchi tasvirlar uchraydi. arxaik gretsiya san’ati. eramizdan avvalgi viii asr oxirlaridan boshlab, ilk sinfiy jamiyat tashkil topa boshlagan. eramizdan oldingi vii-vi asrlarda arxaik, ya’ni qadimgi (grekcha “arxeyos” - qadimgi demakdir) davr deb nomlanadi. arxaika davrida gretsiyada ilmiy fikrlar rivojlanadi. tibbiyot, astronomiya, tarix, geografiya, matematika taraqqiy qildi, poeziya, adabiyot, teatr kamol topdi, grek yozuvi paydo bo‘ldi. greklar o‘zlaridan avvalgi xalqlar, sharq mamlakatlari - bobil, misrning fan va madaniyat borasidagi yutuqlarini chuqur o‘rganib, o‘zlarining betakror san’at va madaniyatlarini yaratishga muyassar bo‘ldilar. yuqori klassika. eramizdan avvalgi v asrning ikkinchi yarmidan boshlab, gretsiya siyosiy, iqtisodiy va madaniy ravnaqining oltin davrini boshladi. san’atning hamma tur va janrlari rivojlanib, yuqori klassika davri kishilarining estetik ideal haqidagi tushunchalarini mukammal badiiy obrazlarda ko‘rsatadi. bu taraqqiyotda, so‘zsiz, shu davrning yirik davlat arbobi perikl muhim rol o‘ynadi. yuqori klassika davrida afina akropoli o‘zining tugal ko‘rinishini egalladi. perikl tashabbusi bilan afinaning …
5
bar, muqaddas dargoh darajasiga ko‘targan. grek klassikasi me’morchiligining beqiyos namunasi, yuksak aql-zakovat mevasi va afinaliklar homiysi bo‘lgan afina ma’budasiga bag‘ishlangan porfenon ibodatxonasi hisoblanadi. eramizdan avvalgi 447-438 yillarda me’morchilik iktin va kallikrat tomonidan qurilgan bu ibodatxona afinaliklarning xazinasini saqlash uchun xizmat qilgan. parfenon ibodatxonasining bezak va haykallari esa davrning buyuk haykaltaroshi, periklning yaqin safdoshi fidiy rahbarligida bajarilgan. bu davrga kelib, haykaltaroshlik yuksak kamolot davriga qadam qo‘ydi. o‘aykaltaroshlar endilikda odam qomati va yuz tuzilishini to‘g‘ri tasvirlabgina qolmasdan, o‘z asarlarida murakkab harakatlarni ham ifodashga, kompozitsiya yechimining hayotiy bo‘lishiga alohida e’tibor bera boshladilar. shunday masala bilan shug‘ullangan yirik haykaltaroshlardan biri miron hisoblanadi. uning mashhur asarlaridan biri “diskobal” (disk otuvchi) haykalida jismoniy go‘zal, ma’naviy kuchli ideal inson obrazi yaratiladi. so‘nggi klassika davri haykaltaroshligi realistik tendensiyaning kuchayishi bilan xarakterlanadi. o‘aykaltaroshlar o‘z qobiliyati, dunyoqarashi, imkoniyatlaridan kelib chiqib, inson ma’naviy olamining turli qirralarini yorita boshlaydilar. bu xususiyat so‘nggi klassikaning buyuk haykaltaroshlari skopos, praksitel, lisipp ijodida sezilarli edi. davr …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "san’atkor ideali"

1540960159_72710.doc san’atkor ideali reja: 1. san’atkor ideali tushunchasi 2. egey yoki krit-miken san’ati. 3. gomer davri san’ati. san’atkor ideali tushunchasi san’atkor ideali tushunchasini dunyo san’ati miqyosida tekshirib o‘tamiz. yevropa, osiyoning bir qismi hamda shimoliy afrikada yashagan xalq va qabilalar san’ati ham qisman antik san’atga aloqadordir. greklar o‘zlarini ellinlar deb, o‘z mamlakatlarini esa ellada deb ataganlar. ellada san’ati keyinchalik iskandar zulqarnayn bosib olgan juda katta imperiya san’atining rivojlanishiga ta’sir o‘tkazdi. elladaliklar san’ati qadimgi rim san’atiga ta’sir etdi. rimliklar grek san’atini e’zozladilar, o‘rgandilar va uni yangi pog‘onaga olib chiqdilar. antik madaniyat va san’at tarixi 476 yili rim imperiyasining qulashi bilan tugallanishini h...

Формат DOC, 40,0 КБ. Чтобы скачать "san’atkor ideali", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: san’atkor ideali DOC Бесплатная загрузка Telegram