qisqa va uzoq muddatli ko'rish xotirasini aniqlash

PPTX 17 pages 643.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 643.7 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

galaktika o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta-maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti oliy nerv faoliyati va markaziy nerv sistemasi fiziologiyasi fanidan mustaqil ish amaliy psixologiya yo’nalishi sirtqi bo’lim *- patok *-bosqich talabasi 1 reja: 1.xotira nima? 2.xotira turlari 3.qisqa muddatli xotiraning tavsiflanishi 2 mavzu: qisqa va uzoq muddatli ko'rish xotirasini aniqlash xotira (arabcha fikr, tafakkur; gʻoya; xayol) – 1) biror kishi yoki narsa haqidagi yodda, esda saqlangan taassurot; 2) esdalik, yodgorlik; 3) xotin-qizlar ismi. kishining boshqa odam yoki narsa haqidagi biror taassurotni esda saqlash, eslab qolish qobiliyatiga xotira deyiladi. insonning oʻylash, fikrlash qobiliyati ham xotiraga kiradi. biror kishi uchun qilinadigan izzat-hurmat ham xotira hisoblanadi. marhumlar eslansa, arvoh xotira boʻladi. xayoli sochilgan, fikri tarqoq kishiga nisbatan “parishonxotir” iborasi qoʻllanadi. xotira inson avval oʻzlashtirgan, his qilgan, bajargan, oʻylagan narsalarni bosh miyada saqlash va zarur boʻlganda tiklash qobiliyatidir. xotira bois kishilar toʻplagan tajribalari, bilimlarini esda olib qoladi, qoʻllaydi, …

2 / 17

, forobiy xotirani bilishdagi aqliy jarayonning tarkibiy qismi sifatida qarab, uning faqat insonga emas, hayvonga ham xos xususiyat ekanini alohida taʼkidlagan. 4 zamonaviy psixologiyada xotira atrof muhitdagi voqelikni bevosita va bilvosita, ixtiyorsiz va ixtiyoriy ravishda, passiv va aktiv holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mexanik yoʻl bilan aks ettirgan holda esda olib qolish, esga tushirish, unutish hamda tanish, eslashdan iborat ruhiy jarayon sifatida talqin qilinadi. ixtiyoriy xotirada muayyan materialni esda olib qolish oldindan maqsad qilib qoʻyiladi. ixtiyorsiz xotirada bunday maqsad boʻlmaydi va u biror-bir faoliyatda (masalan, mehnat jarayonida yoki kim bilandir suhbat paytida) oʻz-oʻzidan esda saqlab qolinadi. barqarorligi jihatdan ixtiyoriy xotira ixtiyorsiz xotiradan samaraliroq. shu bilan birga, alohida va umumiylik namoyon qiluvchi ijtimoiy hodisa, barcha taʼsirlarni ijodiy qayta ishlashga yoʻnaltirilgan xotira mavjud. 5 xotirani quyidagi muhim mezonlarga muvofiq turlarga ajratish mumkin: 1. ruhiy faoliyat faolligiga koʻra: a) harakat yoki motor harakat xotirasi; b) obrazli xotira; …

3 / 17

iplari mavjud: hissiy xotira boshdan kechirilgan ilhomlanish, quvonish, qayg'urish, qo’rqish va boshqa shu kabi holatlar hissiyotlarini eslab qolish; harakat xotirasi turli xildagi harakatlarni (obrazli, yoki ko'rish, eshitish) eslab qolishda ifodalanadi; ta'm bilish va boshga xotiralar jismlar obrazlarini turli sezgi a'zolari orqali eslab qolish bilan xarakterlanadi; so'z-mantiq xotira so'z orqali ifodalangan fikrni eslab qolish. har xil odamda u yoki bu tipdagi xotira ustun bolishi mumkin, lekin har kimsada so'z-mantiq xotira yetakchi mavqega ega. 8 ma'lumki, xotiradagi hodisalar vaqt o'qi bo'ylab ularni real muddatini aks ettirishi bilan joylashadi. retseptor hujayraning tashqi ta'sirga elektrli javobidan so’ng, real qo’zg'atuvchi bo’lmagan paytda ham davom etadigan izli jarayonlar hosil bo’ladi. aynan shu jarayonlar sensorli xotiraning asosini tashkil qiladi. sensorli xotirada izlarning saqlanish muddati 500 msdan ortmaydi, uning o’chirilishiga esa 150 ms vaqt kerak. odamning sensorli xotirasi uning qudratiga boysunmaydi va uni ongli nazorat qilish imkoniyati yo’q. axborotni saqlash bilan bog’liq bo’lgan keyingi davri qisqa muddatli xotira …

4 / 17

q muddatli xotiraga o'tishi axborotning qanchalik zarurligiga ham bog'liq.masalan,biz telefon raqamlari bitilgan kitobga qarab,o'zimozga kerak bo'lgan telefon raqamini topamiz va qo'ng'iroq qilamiz.agar bu raqam javob bermasa yoki bir marta gaplashib,keyin unga zarurat bo'lmasa,biz uni uzoq muddatli xotiramizga saqlab qola olmaymiz.keyinchalik esa,bu raqamni eslash uchun yana telefonimizga qarashimizga to'g'ri keladi. 11 axborotlarni uzoq muddatli xotiraga o'tkazish juda murakkab jarayon. qisqa muddatli xotiraning hajmi juda ham oz bo’lib, bir necha saqlanish birligini tashkil qilsa, uzoq muddatli xotirada saqlanadigan axborotning hajm chegarasi milliardlab saqlash birligiga teng, lekin shunga qaramasdan, kerakli axborot anchagina tez topiladi.uzoq muddatli xotira sinapslarning o’tkazuvchanligiga bog'liq.o’rgatish jarayoni sinapslarda faol xolinoretseptorlaming sonini ko’paytiradi, po'stloq neyronlarning atsetilxolinga sezgirligini kuchaytiradi.bu eslab qolishni yaxshilaydi. atsetilxolinning antagonistlari xotirani shikastlab,xotirani yo’qolishga (amneziyaga) olib keladi. 12 uzoq muddatli xotira mexanizmlarida katexolaminergik va serotoninergik tuzilmalar ham ishtirok qiladi. noradrenalin shartli signal yuzaga chiqargan qo’zg'alish vaqtini uzaytiradi va shu yo’l bilan tezlashtirib, hosil bo'lgan ko'nikmalarning xotirada saqlanishini ta'minlaydi. yuqoridagilarning …

5 / 17

asosiy mexanizmlari 1.ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlash: operativ xotira ma'lumotlarni tezkor ravishda saqlash va ulardan foydalanish uchun mo'ljallangan. bu jarayon individning diqqatini va kognitiv qobiliyatlarini jalb qiladi, natijada ma'lumotga ishlov berish jarayoni samaradorligi oshadi. 2.diqqat va konsentratsiya: operativ xotira diqqatning o'zgarishi bilan bog'liqdir. insonning e'tibori ma'lum bir ma'lumotga qaratilganda, operativ xotira samaradorligi ortadi. ushbu jarayon ma'lumotlarning uzluksiz yangilanishini ta'minlaydi. 3.yana eslash va tajriba: operativ xotira ma'lumotlarni eslab qolishdagi rolini ta'kidlaydi. tajriba va repetitsiya orqali yangi ma'lumotlar operativ xotiradagi saqlash jarayonini mustahkamlashga yordam beradi. 14 15 foydalanilgan adabiyotlar: g.djabbarova,z.matova,u.yusupova,i.karimova,s.mirzakulov “oliy nerv faoliyati va markaziy nerv sistemasi fiziologiyasi” 16 17 image1.png image2.png

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qisqa va uzoq muddatli ko'rish xotirasini aniqlash"

galaktika o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta-maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti oliy nerv faoliyati va markaziy nerv sistemasi fiziologiyasi fanidan mustaqil ish amaliy psixologiya yo’nalishi sirtqi bo’lim *- patok *-bosqich talabasi 1 reja: 1.xotira nima? 2.xotira turlari 3.qisqa muddatli xotiraning tavsiflanishi 2 mavzu: qisqa va uzoq muddatli ko'rish xotirasini aniqlash xotira (arabcha fikr, tafakkur; gʻoya; xayol) – 1) biror kishi yoki narsa haqidagi yodda, esda saqlangan taassurot; 2) esdalik, yodgorlik; 3) xotin-qizlar ismi. kishining boshqa odam yoki narsa haqidagi biror taassurotni esda saqlash, eslab qolish qobiliyatiga xotira deyiladi. insonning oʻylash, fikrlash qobiliyati ham xotiraga kiradi. biror kishi...

This file contains 17 pages in PPTX format (643.7 KB). To download "qisqa va uzoq muddatli ko'rish xotirasini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: qisqa va uzoq muddatli ko'rish … PPTX 17 pages Free download Telegram