san’atda milliylik

DOC 37,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1540960209_72711.doc san’atda milliylik reja: 1. san’atning milliy va umuminsoniy mazmuni. 2. o‘zbek san’ati qadimiy tarixi san’atning milliy va umuminsoniy mazmuni. san’at juda qadim zamonlarda, mehnat jarayonining taraqqiyoti natijasida paydo bо‘ldi. mehnat jarayonida inson tafakkuri kamol topdi, gо‘zallik hissi ortdi, voqelikdagi gо‘zallik, qulaylik va foydalilik tushunchalari kengaydi. sinfiy jamiyat vujudga kelishi bilan esa ijtimoiy taraqqiyotda katta о‘zgarishlar sodir bо‘ldi; aqliy mehnat jismoniy mehnatdan ajralib chiqa boshladi. bu esa fan va san’at rivojida muhim ahamiyat kasb etdi. professional san’at va san’atkorlar shu davrda paydo bо‘ldi. san’at esa о‘zining о‘ziga xos xususiyatini, sinfiyligini namoyon etib, hukmron sinfning ideologiyasini targ‘ib etuvchi kuchli g‘oyaviy qurolga aylandi. lekin shunga qaramay, omma orasidan yetishib chiqqan iste’dodli ijodkorlar mehnatkash xalq ommasining orzu-istaklarini, ularning gо‘zallik va xudbinlik, oliyjanoblik va insonparvarlik haqidagi tushunchalarini ifoda etuvchi asarlar yaratdilar. xalqning turmushi, hulq va odatlari, yutuq va mag‘lubiyatlari ularning asarlarida о‘z ifodasini topdi. har bir davrda mavjud bо‘lgan ana shunday san’at hayot gо‘zalliklarini …

er va firdavsiyni, shekspir va nizomiyni, navoiy va gyoteni, balzak va pushkinni, abay va shamzani katta qiziqish bilan iqiydi. adabiyotning eng yaxshi namunalari, qaysi mamlakatda va qaysi xalq tomonidan yaratilmasin, butun dunyoda sevib iqiladi. bunga sabab ularning mazmunining milliyligidan tashqari, umuminsoniy va baynalmilal xarakterga sham ega bilganidir. badiiy adabiyot shamma uchun qiziqarli va foydali bilgan juda kip muammolarni, ijtimoiy va axloqiy masalalarni qamrab oladi. insoniyat psixologiyasi va intilishlarining mushtarakligi tufayli bir vakili (yozuvchi) tomonidan shu xalq hayotiga asoslanib yaratilgan asar, agar yetarli g‘oyaviy va badiiy saviyada yozilgan bilsa, iz-izidan yer yuzining shamma joylaridagi kishilar uchun qiziqarli bilib qoladi. o‘zbek san’ati qadimiy tarixi hozirgi o‘zbekiston hududida ibtidoiy jamoa davridayoq odamlar yashagan. ular yashagan manzillardagi qoya suratlar, bronzadan yasalgan turli xildagi taqinchoq, mehnat va urush qurollari ibtidoiy jamoa davri kishisining hayotini bilishga yordam beradi. bu surat birmuncha jo‘n, sodda bo‘lishiga qaramay ibtidoiy jamoa davri kishilari hayoti, ularning yovvoyi hayvonlarni ov qilayotgan vaqti …

rish, ular tafakkurining taraqqiy etib borayotganini tushunishda muhim rol o‘ynaydi. eramizdan avvalgi asrning oxirlari va yangi eraning boshlarida o‘zbekistonda kulolchilik borasida jiddiy rivojlanish sezildi. turli shakldagi xum va ko‘zachalar qo‘lda bajarilgan. ularning tashqi bezagiga e’tibor berilganligi seziladi. keyinchalik xum yuzasi chiziqli naqshlar bilan bezatila boshlangan. bu davrlarda oltindan, kumushdan bezak va amaliy buyumlar ishlash san’ati ham keng tarqala boshlagan. tasviriy san’atda ham mavzu kengaya borgan. bu o‘rinda yuz manzaralarini aks ettiruvchi bo‘rtma tasvirlar, jangchilar obrazi diqqatga sazovordir. quldorlik davrida ham o‘rta osiyoda san’atga qiziqish kuchli bo‘lgan. boylarning uyi, ibodatxona devorlari suratlar, naqshlar bilan bezatilgan. eramizning boshlariga kelib, iqtisodiy jihatdan bir muncha ilgari siljish yuz bera boshladi, shaharlar qurilishi jonlandi. bu davr san’atida grek san’atining ta’siri borligi seziladi. haykaltaroshlik san’ati keng tarqaldi. bunday haykalchalar so‘g‘d, xorazmdagi shaharchalardan ko‘plab topilgan. shu bilan birga budda va uning shogirdlari tasviri juda ko‘p uchraydi. xorazmda topilgan yodgorliklar, ayniqsa tuproqqal’adan (iii-iv asr) qo‘lga kiritilgan hayvon va …

gan. temur va temuriylar davrida yaratilgan bibixonim machiti, a.temur maqbarasi. ulug‘bek madrasasi va rasadxonasi, shoxi-zinda ansambli - bularning hamasi xalq badiiy merosining yorqin sahifasini tashkil etibgina qolmay, balki jahon tasviriy san’ati tarixi sahifalarida o‘zining faxrli o‘rnini egallaydi. bu davrda miniatyura san’ati borasida ham sezilarli jonlanish bo‘ldi. shu davrda yashab ijod etgan kamoliddin behzod, mahmud muzaxxib, muhammad murod samarqandiy va boshqa musavvirlar miniatyura san’atining nodir namunalarini yaratib qoldirdilar. bular orasida ayniqsa, k.behzodning faoliyati (1466-1535) diqqatga sazovordir. u xirotda tug‘ilib, keyinchalik o‘usayn bayqaro kutubxonasida ishlagan. 1507 yil xuroson shayboniyxon qo‘liga o‘tgach, buxoroga ko‘chib kelgan va shu yerda (1522 y) yashab ijod qilgan va o‘zining mashhur shayboniyxon portretini yaratgan. bundan tashqari u bir nechta mashhur insonlarning portretini ishlaydi, shoirlar asarlariga ajoyib, nafis illyustratsiyalar yaratadi. buyuk a.navoiyning g‘amho‘rligida kamol topgan behzod sa’diyning «bo‘ston», «guliston», nizomiyning «xamsa», xisrav dehlaviyning «xamsa», sharofiddin ali yazdiyning «zafarnoma» asarlariga ko‘plab suratlar chizgan. u o‘rta osiyo miniatyura maktabining rivojiga katta …

lik buyumlari, kulolning ajoyib sapol buyumlari, naqqoshning bezaklarida shu davr kishilarining voqelikka bo‘lgan estetik munosabati, estetik ideali, hayot to‘g‘risidagi falsafiy qarashlari o‘zining badiiy talqinini topdi. ustalarning ijodida o‘zbek xalqining boy o‘tmishi an’analari davom ettirildi. har bir milliy adabiyot, iz milliy zamini asosida maydonga keladi. har xalqning uning adabiyotida iz aksini topadi. har bir yozuvchi birinchi navbatda iz atrofidagi hayotni–o‘z xalqiga mansub kishilarning xarakterlarini tasvir etadi. shuning uchun sham gomer va firdavsiy, navoiy va shekspir, abay va shamza asarlarida tasvirlangan hayot va qashramonlar bir-birlaridan farq etadilar. shu bilan birga, yozuvchi tasvirining markazida turgan narsa–odam bilgani tufayli, asar mazmuni dunyodagi shamma kishilarni qiziqtiradigan umumiy masalalarni qamrab oladi. shekspirning “romeo va julyetta”, navoiyning “farshod va shirin” asarlarining konkret tarixiy va milliy mazmuni bir-biridan juda katta farq qiladi, qashramonlarning hayot haroiti va psixologiyasida sham ana shunday katta tafovut mavjud. ammo har ikki asar sham inson erkini, sof va pokiza mushabbatni ulug‘lashi, yaqin kishilarni badbaxt …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "san’atda milliylik"

1540960209_72711.doc san’atda milliylik reja: 1. san’atning milliy va umuminsoniy mazmuni. 2. o‘zbek san’ati qadimiy tarixi san’atning milliy va umuminsoniy mazmuni. san’at juda qadim zamonlarda, mehnat jarayonining taraqqiyoti natijasida paydo bо‘ldi. mehnat jarayonida inson tafakkuri kamol topdi, gо‘zallik hissi ortdi, voqelikdagi gо‘zallik, qulaylik va foydalilik tushunchalari kengaydi. sinfiy jamiyat vujudga kelishi bilan esa ijtimoiy taraqqiyotda katta о‘zgarishlar sodir bо‘ldi; aqliy mehnat jismoniy mehnatdan ajralib chiqa boshladi. bu esa fan va san’at rivojida muhim ahamiyat kasb etdi. professional san’at va san’atkorlar shu davrda paydo bо‘ldi. san’at esa о‘zining о‘ziga xos xususiyatini, sinfiyligini namoyon etib, hukmron sinfning ideologiyasini targ‘ib etuvchi kuchli g‘oyaviy qu...

Формат DOC, 37,0 КБ. Чтобы скачать "san’atda milliylik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: san’atda milliylik DOC Бесплатная загрузка Telegram