amaliy san’atda ifodaviy vositalar 5 - sinf

PPT 3,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1652991296.ppt 5-sinf tasviriy sanâat darsligi asosida 1-mavzu: amaliy sanâatda ifodaviy vositalar. * amaliy sanâatning ifodaviy vositalari uning xususiyatlariga qarab turlicha boâladi. amaliy sanâatda ritm, simmetriya, shakl va rangdan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. masalan, naqqoshlikda asosiy vosita sifatida rang muhim rol oâynasa, yogâoch oâymakorligida yogâoch, miskarlikda sariq va qizil mis metall, kulolchilikda loy, kashtachilikda ipak iplar, zardoâzlikda baxmal bilan zar iplardan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. ularning barchasi uchun xos boâlgan asosiy vosita â bu kompozitsiya. amaliy bezak sanâati juda qadim zamonlarda paydo boâlib, xalq hunarmandchiligi tarzida rivojlandi. amaliy sanâat naqqoshlik, ganchkorlik va badiiy bezakning boshqa koârinishlarida namoyon boâladi. qadimdan ota-bobolarimiz naqqoshlik sanâati bilan shugâullanib, shuhrat qozonishgan. oâzbek ustalari faqat uy-roâzgâor buyumlari bilan cheklanib qolmay, balki uy-joy va jamoat binolarining devor va shiftlarini ham mohirona bezab kelganlar. sanâatning bu turida har bir xalq oâzicha ijod qiladi. masalan, rus amaliy sanâatida tekislangan yogâochga usta oâsimlik shaklidagi naqsh rasmini tushiradi, keyin unga …

etriya muhim rol oâynaydi. simmetriya deyarli hamma janrlarda ishlatiladi va uni amaliy koârish mumkin. simmetriya soâzi â aynan oâxshashlik (lotin. iden soâzidan olingan boâlib, oâshaning oâzi, aynan maânolarini ifodalaydi) degani. aynanlik oâzaro bir-biriga toâla muvoï¬ qligini ifodalaydi. masalan: kulol r.muhammadjonovning â«musiqachilarâ» nomli asari va asalari tasvirida simmetriyani koârish mumkin. shaklning tekislikka nisbatan bir xil joylashishi simmetriya markazi deb ataladi. simmetriya markazi, oâqi yoki tekisligi atroï¬ da aylantirilganda uning simmetrik elementlari bir-birining oârnini toâla egallaydi. simmetriyaning bir necha turlari mavjud boâlib, ularning ichida eng soddasi aks simmetriya hisoblanadi. simmetrik kompozitsiyaning alohida bir koârinishi esa naqshlardir. tasvirni oâq boâylab biroz surilsa, naqshning barcha elementlari bir-birining ustiga tushadi. amaliy bezak sanâatida bunday simmetriyaning ikki turi koâp tarqalgan. ular tasmali, halqali va aylana (masalan, likopcha cheti naqshi) naqshlardir naqqoshlikda simmetriyalar koâp ishlatiladi. simmetriya â yunoncha soâz boâlib, â«symmtriaâ» â oâlchovdoshlik degan maânoni bildiradi. simmetrik â biror narsa, naqshning markaz chizigâi (oâq chiziqqa)ga yoki tekislikka …

llikni koârib, hikmatlar xazinasi topilgandek boâladi. peshtoqdagi sher, quyosh, ohu, inson qiyofasi, rang, naqshlar simmetrik joylashgan boâlsa-da, shersimon yoâlbarsning bir tomonidagi bitta tirnogâini tasvirlashda hikmatona tushirib qoldirilgan. bu esa, inson hayotidagi xohish bilan imkoniyat har doim mos kelmasligi, yaâni â«bu dunyo, bir kam dunyoâ», ekanligiga ishora qilingan. aytish joizki, har bir inson oâzini anglab yashashi kerakligi uqtiriladi. amaliy sanâatda ritmning koârinishi juda xilma-xildir. buni naqqoshlikda, ganchkorlikda, yogâoch oâymakorligida turli sanâat asarlarida uchratish mumkin. elementning asta-sekin, maâlum tartibda oâzgarib borishi, naqshlarning murakkablashishida koârinadi ganchkorlik â oâzbekistonda amaliy sanâatning eng mashhur va qadimiy turlaridan biri. ganchkorlik sanâatida buxoro va toshkent ustalarining samarali mehnatlari tahsinga loyiqdir. avvallari devorlar oâyma gulli pannolar bilan bezatilar, taxmonlar qirrasiga naqshlar oâyilardi. tokchalar esa, oâymakor yoki jimjima tavaqalar bilan yasatilar, xonaga nur va havo kirib turishi uchun deraza va eshik ustidan tuynuk qoâyib, unga ganch va yogâochdan panjara oârnatilar edi. hozirda qandil, navo, shift kabi meâmorchilik detallari ganchlardan …

qlarda oâz aksini topgan. oâzbekistonning xalq amaliy sanâatida yogâoch oâymakorligi salmoqli oârin egallaydi. bu borada xiva ustalarining ishlari maqtovga loyiqdir. ularning asarlari oâsimlik shaklidagi elementlarning koâpligi va boârttirib ishlanganligi bilan ajralib turadi. toshkent ustalari esa, koâproq â«girixâ» usulida geometrik ornamentlar yaratmoqdalar. yogâoch oâymakorligi sanâatida musiqa asboblarini bezash ham alohida oârin egallaydi. dutor, tanbur, tor va chang asboblariga suyak sadaï¬ ardan qadab ishlangan chiroyli naqshlar kishini hayratda qoldiradi. bu sanâat hozirgi vaqtda toshkentda keng rivojlangan. yogâoch oâymakorligida ritm aniqlik, zebolilik va jozibadorlikka erishishga yordam beradi. oâymakor naqqosh bu qonuniyatga asoslanib, oâzidagi maâlum bilim va malakalardan foydalanib, oâz kompozitsiyasini yaratadi. yangi naqshdagi ritm xarakterini aniqlashda usta oâz his-tuygâusiga ham suyanadi. kompozitsiyadagi takrorlanish ritm naqsh kompozitsiyasidagi bir butunning tarkibiy qismini bir necha marta davriy takrorlanishidir. ritmning turli-tumanligi har xil sharoitda elementlarning shakli va orasidagi masofaning kattaligiga bogâliq. davriy takrorlanishning uch koârinishi mavjud: oddiy takrorlanish, murakkab takrorlanish, juda murakkablashgan takrorlanish. oddiy takrorlanish bitta element …

orlik sanâatining ajoyib turlaridan biri â bu miskarlik. oâzbek miskarligi sanâati juda qadimdan shuhrat qozonib kelgan. sariq va qizil misdan ishlangan turli xil xoâjalik va uy-roâzgâor buyumlari juda nozik shakllar bilan bezatiladi. bezatilgan mis asboblar buxoro, qoâqon, samarqand, qarshi va xiva shaharlarida koâproq yasaladi. miskarlik boâyicha bu shahar ustalarining oâziga xos ishlash uslublari bor. lagan, patnis, choy idish, oftoba va obdastalar miskarlikda eng koâp tarqalgan buyumlardir. oâzbek xalq amaliy sanâatining turlari ichida zeb-ziynat sanâati boâlmish zargarlik alohida oârin egallaydi. zargarlik buyumlarini ishlash juda nozik ish. kumush, tilla, mis asosiy xomashyo hisoblanadi. oâzbek zargarligi juda qadimiy tarixga ega. eramizgacha boâlgan i asrdan boshlab ayritom, afrosiyob, dalvarzintepa, xolchayon, bolaliktepada haykallar, devor bezaklari orqali zargarlik sanâati rivojlanganligini koârish mumkin. masalan, xorazmda shishadan yasalgan sher va qurbaqa shaklidagi munchoqlar topilgan. xiiiâxiv asrlargacha zargarlik bu yumlarida koâpincha hayvonlar tasvirlangan boâlsa, keyinchalik esa, arab yozuvlari kompozitsiyaga kirib, oâziga xos koârinish berdi. xviii asrda birinchi marta oltin …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliy san’atda ifodaviy vositalar 5 - sinf"

1652991296.ppt 5-sinf tasviriy sanâat darsligi asosida 1-mavzu: amaliy sanâatda ifodaviy vositalar. * amaliy sanâatning ifodaviy vositalari uning xususiyatlariga qarab turlicha boâladi. amaliy sanâatda ritm, simmetriya, shakl va rangdan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. masalan, naqqoshlikda asosiy vosita sifatida rang muhim rol oâynasa, yogâoch oâymakorligida yogâoch, miskarlikda sariq va qizil mis metall, kulolchilikda loy, kashtachilikda ipak iplar, zardoâzlikda baxmal bilan zar iplardan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. ularning barchasi uchun xos boâlgan asosiy vosita â bu kompozitsiya. amaliy bezak sanâati juda qadim zamonlarda paydo boâlib, xalq hunarmandchiligi tarzida rivojlandi. amaliy sanâat naqqoshlik, ganchkorlik va badii...

Формат PPT, 3,4 МБ. Чтобы скачать "amaliy san’atda ifodaviy vositalar 5 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliy san’atda ifodaviy vosita… PPT Бесплатная загрузка Telegram