amaliy san’atda ifodaviy vositalar 5 - sinf

PPT 3,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1652991296.ppt name of presentation 5-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 1-mavzu: amaliy san’atda ifodaviy vositalar. * amaliy san’atning ifodaviy vositalari uning xususiyatlariga qarab turlicha bo‘ladi. amaliy san’atda ritm, simmetriya, shakl va rangdan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. masalan, naqqoshlikda asosiy vosita sifatida rang muhim rol o‘ynasa, yog‘och o‘ymakorligida yog‘och, miskarlikda sariq va qizil mis metall, kulolchilikda loy, kashtachilikda ipak iplar, zardo‘zlikda baxmal bilan zar iplardan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. ularning barchasi uchun xos bo‘lgan asosiy vosita – bu kompozitsiya. amaliy bezak san’ati juda qadim zamonlarda paydo bo‘lib, xalq hunarmandchiligi tarzida rivojlandi. amaliy san’at naqqoshlik, ganchkorlik va badiiy bezakning boshqa ko‘rinishlarida namoyon bo‘ladi. qadimdan ota-bobolarimiz naqqoshlik san’ati bilan shug‘ullanib, shuhrat qozonishgan. o‘zbek ustalari faqat uy-ro‘zg‘or buyumlari bilan cheklanib qolmay, balki uy-joy va jamoat binolarining devor va shiftlarini ham mohirona bezab kelganlar. san’atning bu turida har bir xalq o‘zicha ijod qiladi. masalan, rus amaliy san’atida tekislangan yog‘ochga usta o‘simlik shaklidagi naqsh rasmini …

shlatiladi va uni amaliy ko‘rish mumkin. simmetriya so‘zi – aynan o‘xshashlik (lotin. iden so‘zidan olingan bo‘lib, o‘shaning o‘zi, aynan ma’nolarini ifodalaydi) degani. aynanlik o‘zaro bir-biriga to‘la muvoﬁ qligini ifodalaydi. masalan: kulol r.muhammadjonovning «musiqachilar» nomli asari va asalari tasvirida simmetriyani ko‘rish mumkin. shaklning tekislikka nisbatan bir xil joylashishi simmetriya markazi deb ataladi. simmetriya markazi, o‘qi yoki tekisligi atroﬁ da aylantirilganda uning simmetrik elementlari bir-birining o‘rnini to‘la egallaydi. simmetriyaning bir necha turlari mavjud bo‘lib, ularning ichida eng soddasi aks simmetriya hisoblanadi. simmetrik kompozitsiyaning alohida bir ko‘rinishi esa naqshlardir. tasvirni o‘q bo‘ylab biroz surilsa, naqshning barcha elementlari bir-birining ustiga tushadi. amaliy bezak san’atida bunday simmetriyaning ikki turi ko‘p tarqalgan. ular tasmali, halqali va aylana (masalan, likopcha cheti naqshi) naqshlardir naqqoshlikda simmetriyalar ko‘p ishlatiladi. simmetriya – yunoncha so‘z bo‘lib, «symmtria» – o‘lchovdoshlik degan ma’noni bildiradi. simmetrik – biror narsa, naqshning markaz chizig‘i (o‘q chiziqqa)ga yoki tekislikka nisbatan aynan muqobil joylashuvi, o‘zaro o‘xshashlik. naqqoshlikda simmetriya …

rsning bir tomonidagi bitta tirnog‘ini tasvirlashda hikmatona tushirib qoldirilgan. bu esa, inson hayotidagi xohish bilan imkoniyat har doim mos kelmasligi, ya’ni «bu dunyo, bir kam dunyo», ekanligiga ishora qilingan. aytish joizki, har bir inson o‘zini anglab yashashi kerakligi uqtiriladi. amaliy san’atda ritmning ko‘rinishi juda xilma-xildir. buni naqqoshlikda, ganchkorlikda, yog‘och o‘ymakorligida turli san’at asarlarida uchratish mumkin. elementning asta-sekin, ma’lum tartibda o‘zgarib borishi, naqshlarning murakkablashishida ko‘rinadi ganchkorlik – o‘zbekistonda amaliy san’atning eng mashhur va qadimiy turlaridan biri. ganchkorlik san’atida buxoro va toshkent ustalarining samarali mehnatlari tahsinga loyiqdir. avvallari devorlar o‘yma gulli pannolar bilan bezatilar, taxmonlar qirrasiga naqshlar o‘yilardi. tokchalar esa, o‘ymakor yoki jimjima tavaqalar bilan yasatilar, xonaga nur va havo kirib turishi uchun deraza va eshik ustidan tuynuk qo‘yib, unga ganch va yog‘ochdan panjara o‘rnatilar edi. hozirda qandil, navo, shift kabi me’morchilik detallari ganchlardan tayyorlanmoqda. shuningdek, madaniyat saroylari, klublar, teatr va uy-joy binolarining ichki va tashqi qismini bezashda ganchkorlikdan keng foydalanilmoqda. o‘zbek …

nganligi bilan ajralib turadi. toshkent ustalari esa, ko‘proq «girix» usulida geometrik ornamentlar yaratmoqdalar. yog‘och o‘ymakorligi san’atida musiqa asboblarini bezash ham alohida o‘rin egallaydi. dutor, tanbur, tor va chang asboblariga suyak sadaﬂ ardan qadab ishlangan chiroyli naqshlar kishini hayratda qoldiradi. bu san’at hozirgi vaqtda toshkentda keng rivojlangan. yog‘och o‘ymakorligida ritm aniqlik, zebolilik va jozibadorlikka erishishga yordam beradi. o‘ymakor naqqosh bu qonuniyatga asoslanib, o‘zidagi ma’lum bilim va malakalardan foydalanib, o‘z kompozitsiyasini yaratadi. yangi naqshdagi ritm xarakterini aniqlashda usta o‘z his-tuyg‘usiga ham suyanadi. kompozitsiyadagi takrorlanish ritm naqsh kompozitsiyasidagi bir butunning tarkibiy qismini bir necha marta davriy takrorlanishidir. ritmning turli-tumanligi har xil sharoitda elementlarning shakli va orasidagi masofaning kattaligiga bog‘liq. davriy takrorlanishning uch ko‘rinishi mavjud: oddiy takrorlanish, murakkab takrorlanish, juda murakkablashgan takrorlanish. oddiy takrorlanish bitta element takrorlanishidan hosil bo‘ladi. murakkab takrorlanish ikkita har xil elementlarning ma’lum tartibda takrorlanishidan hosil bo‘ladi. juda murakkablashgan takrorlanish bir necha elementlarning ma’lum tartibda takrorlanishidan hosil bo‘ladi. har uchala turdagi …

miskarlik bo‘yicha bu shahar ustalarining o‘ziga xos ishlash uslublari bor. lagan, patnis, choy idish, oftoba va obdastalar miskarlikda eng ko‘p tarqalgan buyumlardir. o‘zbek xalq amaliy san’atining turlari ichida zeb-ziynat san’ati bo‘lmish zargarlik alohida o‘rin egallaydi. zargarlik buyumlarini ishlash juda nozik ish. kumush, tilla, mis asosiy xomashyo hisoblanadi. o‘zbek zargarligi juda qadimiy tarixga ega. eramizgacha bo‘lgan i asrdan boshlab ayritom, afrosiyob, dalvarzintepa, xolchayon, bolaliktepada haykallar, devor bezaklari orqali zargarlik san’ati rivojlanganligini ko‘rish mumkin. masalan, xorazmda shishadan yasalgan sher va qurbaqa shaklidagi munchoqlar topilgan. xiii–xiv asrlargacha zargarlik bu yumlarida ko‘pincha hayvonlar tasvirlangan bo‘lsa, keyinchalik esa, arab yozuvlari kompozitsiyaga kirib, o‘ziga xos ko‘rinish berdi. xviii asrda birinchi marta oltin tangalar ishlab chiqarila boshlandi. zargarlik buyumlari oltindan, kumushdan va boshqa metallardan ishlandi. xix–xx asr boshlarida o‘rta osiyoda badiiy hunarmandchilik rivojlandi. ko‘pgina shaharlarda usta zargarlar bo‘lib, ular maxsus mahallamahalla bo‘lib yashaganlar. shuning uchun zargar (zargaron) mahalla deb yuritilgan. birinchi darajali toshlar – olmos, sapﬁr, zumrad, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliy san’atda ifodaviy vositalar 5 - sinf"

1652991296.ppt name of presentation 5-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 1-mavzu: amaliy san’atda ifodaviy vositalar. * amaliy san’atning ifodaviy vositalari uning xususiyatlariga qarab turlicha bo‘ladi. amaliy san’atda ritm, simmetriya, shakl va rangdan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. masalan, naqqoshlikda asosiy vosita sifatida rang muhim rol o‘ynasa, yog‘och o‘ymakorligida yog‘och, miskarlikda sariq va qizil mis metall, kulolchilikda loy, kashtachilikda ipak iplar, zardo‘zlikda baxmal bilan zar iplardan asosiy tasviriy vosita sifatida foydalaniladi. ularning barchasi uchun xos bo‘lgan asosiy vosita – bu kompozitsiya. amaliy bezak san’ati juda qadim zamonlarda paydo bo‘lib, xalq hunarmandchiligi tarzida rivojlandi. amaliy san’at naqqoshlik, ganchkorlik va badiiy bezakni...

Формат PPT, 3,4 МБ. Чтобы скачать "amaliy san’atda ifodaviy vositalar 5 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliy san’atda ifodaviy vosita… PPT Бесплатная загрузка Telegram