ix-xii asrlardagi markaziy osiyo uyg'onish (renesans)

PPTX 11 pages 4.3 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

name of presentation ix-xii asrlarda mamlakatamiz hududida ro’y bergan madaniy uyg’onish(renesans) reja: 1. ix–xii asrlarda markaziy osiyodagi ijtimoiy-siyosiy hayot va uning madaniy taraqqiyotga ta’siri. 2. ilm-fan va adabiyotda yuzaga kelgan buyuk allomalar (xorazmiy, beruniy, forobiy, ibn sino, firdavsiy va boshqalar). 3. uyg‘onish davrida me’morchilik, san’at va madaniyat yutuqlari. ix–xii asrlarda markaziy osiyodagi ijtimoiy-siyosiy hayot va uning madaniy taraqqiyotga ta’siri ix–xii asrlar markaziy osiyo tarixida “sharq renessansi” davri sifatida e’tirof etiladi. bu davrda siyosiy barqarorlik, iqtisodiy taraqqiyot va ilm-fan rivoji bir-biriga chambarchas bog‘liq holda kechgan. 1. siyosiy hayot va davlatlar: ix asr o‘rtalaridan boshlab hududda somoniylar davlati (819–999) shakllandi. buxoro va samarqand madaniyat markaziga aylandi. somoniylar poytaxti buxoro ilm-fan, adabiyot va san’at markazi bo‘lib, arab, fors va turkiy tillarda asarlar yozildi. x asr oxiri – xi asrda qoraxoniylar davlati va g‘aznaviylar sulolasi hukmronlik qildi, bu davrda ham ilmiy faoliyat davom etdi. xi–xii asrlarda saljuqiylar hamda xorazmshohlar davlati hududda hukmronlik qilib, madaniy …

2 / 11

uyg‘onishiga asos soldi. ix–xii asrlarda markaziy osiyoda siyosiy barqarorlik va iqtisodiy yuksalish madaniy taraqqiyotning asosiy omili bo‘ldi. shu davrda shakllangan ilmiy maktablar, asarlar va me’moriy yodgorliklar bugungi kungacha jahon madaniyatining bebaho merosi hisoblanadi. ix–xii asrlar markaziy osiyoda ilm-fan va adabiyotning eng yuksak cho‘qqiga ko‘tarilgan davri bo‘lib, bu davr olimlari va mutafakkirlari sharq va g‘arb madaniyati rivojiga ulkan hissa qo‘shgan. ix–xii asr olim va adiblari sharq uyg‘onishining tayanch ustunlari bo‘lib, ularning asarlari keyinchalik yevropa uyg‘onish davriga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. 1. muhammad ibn muso al-xorazmiy (783–850) algebra faniga asos solgan, “hisob al-jabr va al-muqobala” asari bilan mashhur. hind raqamlari asosida arab-son tizimini mukammallashtirdi. astronomiya va geografiya sohalarida ham katta ilmiy meros qoldirdi. bugungi “algoritm” atamasi uning nomidan olingan. 2. abu nasr forobiy (870–950) “sharq aristoteli” deb atalgan buyuk faylasuf. falsafa, mantiq, musiqashunoslik, etika va siyosatshunoslikda katta asarlar yaratdi. “fozil odamlar shahri” asarida ideal jamiyat haqidagi qarashlarini bayon qilgan. musiqa nazariyasiga oid risolalari …

3 / 11

abulqosim firdavsiy (940–1020) fors-tojik adabiyotining yirik shoiri. “shohnoma” dostoni orqali eroniy xalqlarning tarixiy va afsonaviy o‘tmishini she’riy shaklda ifodalagan. milliy g‘oya va vatanparvarlik ruhini kuylagan. boshqa allomalar: yusuf xos hojib – “qutadg‘u bilig” asari bilan turkiy adabiyot va davlat boshqaruvi haqidagi falsafiy qarashlarni ifodalagan. ahmad yassaviy – “hikmatlar” orqali tasavvuf ta’limotini keng yoygan. omar xayyom – shoir va matematik, algebra va falsafada ulkan ishlar qilgan, ruboiylari mashhur. uyg‘onish davrida me’morchilik, san’at va madaniyat yutuqlari (ix–xii asrlar) ix–xii asrlar markaziy osiyoda nafaqat ilm-fan, balki me’morchilik, tasviriy san’at va umumiy madaniyat taraqqiyotining eng yuksak davri bo‘lgan. bu davrda yaratilgan obidalar va san’at namunalari bugungi kunda ham jahon madaniy merosining qimmatli yodgorliklari sifatida qadrlanadi. 1. san’at rivoji naqqoshlik va bezak san’ati rivoj topdi, g‘isht va koshinlardan murakkab geometrik naqshlar, islimiy va arabesk uslublar keng qo‘llanildi. xattotlik (kalligrafiya) san’ati o‘sha davrda qur’on nusxalarini bezashda va ilmiy asarlarni ko‘chirib yozishda yuqori darajaga ko‘tarildi. amaliy san’at: …

4 / 11

lan, buxorodagi kutubxona dunyodagi eng boy kitobxonalardan biri bo‘lgan. she’riyat va adabiyot yuksaldi – firdavsiy, rudakiy, yusuf xos hojib, ahmad yassaviy kabi adiblar asarlari xalq ma’naviyatini boyitdi. musiqa san’ati: forobiy va boshqa olimlarning musiqaga oid risolalari amaliy musiqaning rivojiga katta hissa qo‘shdi. tasavvuf madaniyati shakllandi, ahmad yassaviy va uning izdoshlari xalq ma’naviyatiga ruhiy-ma’rifiy ta’sir ko‘rsatdi. madaniyat yutuqlari e’tiboringiz uchun raxmat! image2.jpg image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

ix-xii asrlardagi markaziy osiyo uyg'onish (renesans) - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ix-xii asrlardagi markaziy osiyo uyg'onish (renesans)"

name of presentation ix-xii asrlarda mamlakatamiz hududida ro’y bergan madaniy uyg’onish(renesans) reja: 1. ix–xii asrlarda markaziy osiyodagi ijtimoiy-siyosiy hayot va uning madaniy taraqqiyotga ta’siri. 2. ilm-fan va adabiyotda yuzaga kelgan buyuk allomalar (xorazmiy, beruniy, forobiy, ibn sino, firdavsiy va boshqalar). 3. uyg‘onish davrida me’morchilik, san’at va madaniyat yutuqlari. ix–xii asrlarda markaziy osiyodagi ijtimoiy-siyosiy hayot va uning madaniy taraqqiyotga ta’siri ix–xii asrlar markaziy osiyo tarixida “sharq renessansi” davri sifatida e’tirof etiladi. bu davrda siyosiy barqarorlik, iqtisodiy taraqqiyot va ilm-fan rivoji bir-biriga chambarchas bog‘liq holda kechgan. 1. siyosiy hayot va davlatlar: ix asr o‘rtalaridan boshlab hududda somoniylar davlati (819–999) shakllandi. b...

This file contains 11 pages in PPTX format (4.3 MB). To download "ix-xii asrlardagi markaziy osiyo uyg'onish (renesans)", click the Telegram button on the left.

Tags: ix-xii asrlardagi markaziy osiy… PPTX 11 pages Free download Telegram