yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik

DOC 108,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705052966.doc yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik reja: 1. ishchi kuchini takror hosil qilish va uning xususiyatlari. 2. ishsizlik va uning turlari. ishsizlik darajasini aniqlash. 3. o’zbekistonda bandlik muammosi va ishsizlarni ijtimoiy himoyalash. 1. ishchi kuchini takror hosil qilish va uning xususiyatlari. jamiyatning yalpi milliy mahsuloti hisobiga ishlab chiqarishning moddiy ashyoviy omillarigina emas, balki shaxsiy omili – ishchi kuchi, jamiyatning asosiy ishlab chiqaruvchi kuchi ham takror hosil etiladi va sifat jihatdan ancha yuqori darajada takror yuzaga chiqariladi. ishchi kuchini takror hosil qilish insonning jismoniy kuchlari va aqliy qobiliyatlarini uzluksiz qayta tiklab va ta’minlab turish, ularning mehnat malakasini muttasil yangilab va oshirib borish, umumiy bilim va kasbiy darajasi o’sishini ta’minlash demakdir. ishchi kuchini takror yaratish xodimlarni ishlab chiqarishga jalb etishni, tarmoqlar, korxonalar, regionalar o’rtasida mehnat resurslarini taqsimlash va qayta taqsimlashni, ularning xodimlarga bo’lgan ehtiyojlari qondirilishini va ayni paytda aholining ish bilan to’la va samarali band bo’lishini ta’minlaydigan ijtimoiy-iqtisodiy mexanizmini yaratishni …

harakati quyidagi ma’lumotlar bilan xarakterlanadi. (5-jadval). aholining tabiiy harakatlanishi, uni takror ishlab chiqarish xarakteri ko’pgina holatlar bilan mamlakatning industrial taraqqiyoti va urbanizatsiya darajasi, ijtimoiy shart-sharoitlar, madaniyat va maishiy turmush an’analari, aniq tarixiy omillar bilan belgilanadi. ular jumlasiga demografiya omilini hisobga olgan holda uy-joy sharoitlarini yaxshilash, bolalarga nafaqalar berish, bolalar muassasalari bilan ta’minlash, homiladorlik va bola tug’ilgandan keyingi ta’tillarni uzaytirish, oilani mustahkamlash, shuningdek, jamoada ma’naviy muhitni yaxshilash kiradi. ishchi kuchini takror hosil qilish, ularning to’la va samarali ish bilan band bo’lish muammosini ham o’z ichiga oladi. ish bilan to’la band bo’lishni mutloq ma’noda tushunmaslik kerak. birinchidan, ishsizlikning ma’lum darajasi iqtisodiyot uchun me’yordagi hol hisoblanadi. boshqa tomondan ish bilan to’la band bo’lish mehnatga layoqatli barcha kishilar, albatta umumlashgan (davlat va jamoa korxonalarida) ishlab chiqarishga jalb etilishi zarurligini anglatmaydi. ularning bir qismi o’zini oilada xizmat ko’rsatishga, bolalar tarbiyasiga shuningdek, xususiy korxonalar va shaxsiy yordamchi xo’jalikda mehnat qilishga, yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan shug’ullanishga …

bo’shatib olish va uni qayta taqsimlash mexanizmiga, aholini ishga joylashtirish, qayta o’qitish va kasb tanlashi tizimiga ta’sir ko’rsatadi. mulkchilikning turli shakllari rivojlangan bozor iqtisodiyoti ishchi kuchi resurslarida yanada samaraliroq foydalanishga sharoit yaratadi, ularni kam samarali sohalardan bo’shatib kadrlarga ehtiyoji bo’lgan yuqori samarali tarmoqlar va korxonalarga qayta taqsimlaydi. 2. ishsizlik va uning turlari. ishsizlik darajasini aniqlash. mehnatga layoqatli bo’lib, ishlashni xohlagan, lekin ish bilan ta’minlanmaganlar ishsizlar deyiladi. namoyon bo’lish xarakteri va vujudga kelish sabablariga ko’ra ishsizlik friktsion, tarkibiy, tsiklik, ixtiyoriy, instituttsional, texnologik, regional, yashirin va turg’un turlarga bo’linadi. friktsion ishsizlarga ish joyini o’zgartirgan, yangi yashash joyiga ko’chib o’tish va ishdan bo’shashi munosabati bilan ish izlayotgan, vaqtinchalik mavsumiy ishini yo’qotgan kishilar kiradi. friktsion ishsizlik tarkibiy ishsizlik deb nomlanuvchi ikkinchi kategoriyaga osonlik bilan o’tadi. vaqt o’tishi bilan iste’molchilik talabi va texnologiya tarkibida muhim o’zgarishlar ro’y beradi, bu o’z navbatida ishchi kuchiga bo’lgan umumiy talab tarkibini o’zgartiradi. bunday o’zgarish natijasida kasblarning ayrim turlariga talab …

lanadi va tsiklning yuksalish fazasida mavjud bo’lmaydi. ixtiyoriy ishsizlik tabiiy ishsizlik turi bo’lib, bunda mehnatga layoqatli kishilarning mehnat faoliyatidan o’z xohishi bo’yicha chetlashgan, ya’ni ishlashni xohlamaydigan qismi tushuniladi. institutsional (muassasaviy) ishsizlik ham tabiiy ishsizlikning navbatdagi turi hisoblanadi. ishsizlik bu turini mehnat bozori infratuzilmasi amal qilishi hamda shu bozorda talab va taklifni o’zgartiruvchi omillar keltirib chiqaradi. texnologik va hududiy ishsizlik majburiy ishsizlik turlari hisoblanadi. texnologik ishsizlik ishlab chiqarishning amal qilishida texnologik usullar bir-birining o’rniga kirib kelishi bilan birga boradi. ularning ichida asosiylari mexanizatsiya, avtomatlashtirish, robotlashtirish va informatsion texnologiyani qo’llash hisoblanadi. hududiy ishsizlik tarixiy, demografik, madaniy, milliy va ijtimoiy – psixologik xarakterdagi bir qator kompleks omillagar bilan bog’liq. yashirin ishsizlik uchun ish kuni yoki ish haftasi davomida to’liq band bo’lmaslik xarakterli. u o’z ichiga ishchi kuchining ishlarining to’liq hajmini bajarmaydigan bir qismini oladi. turg’un ishsizlik mehnatga layoqatli aholining ish joyini yo’qotgan, ishsizlik bo’yicha nafaqa olish huquqidan mahrum bo’lgan va faol mehnat faoliyatiga …

bo’lgan milliy ishlab chiqarishning real hajmi, iqtisodiyotning ishlab chiqarish salohiyatini ko’rsatadi. ishsizlikning to’liq yoki tabiiy darajasi ishchi kuchi bozori muvozanatiga erishganda, ya’ni ish izlovchilar soni bo’sh ish o’rinlari soniga teng kelganda vujudga keladi. ishsizlikning tabiiy darajasi kandaydir darajada iqtisodiy jihatdan maqbul hisoblanadi. chunki «friktsion» ishsizlarga mos keluvchi ish o’rinlarini topish, «tarkibiy ishsizlarga» ham yangi kasbni o’zlashtirish yoki yangi yashash joyida ish topish uchun ma’lum vaqt kerak bo’ladi. «ishsizlikning tabiiy darajasi» tushunchasi ma’lum bir aniqliklar kiritishni talab qiladi. birinchidan, bu tushuncha iqtisodiyot har doim ishsizlikni tabiiy darajasida amal qilishi va shu orqali o’zining ishlab chiqarish imkoniyatini ro’yobga chiqarishini bildirmaydi. chunki, ko’pincha ishsizlik darajasi tabiiy darajadan ortiq, ayrim hollarda undan past ham bo’lishi mumkin. (ish vaqtidan ortiqcha ishlash va o’rindoshlik ishlarida band bo’lish natijasida). ikkinchidan, ishsizlikning tabiiy darajasi o’z-o’zicha doimiy miqdor hisoblanishi shart emas, u tartibiy o’zgarishlar (qonunlar va jamiyat urf-odatlaridagi o’zgarishlar) oqibatida o’zgarib turishi mumkin. masalan, 60-yillarda friktsion va tarkibiy ishsizlarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik"

1705052966.doc yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik reja: 1. ishchi kuchini takror hosil qilish va uning xususiyatlari. 2. ishsizlik va uning turlari. ishsizlik darajasini aniqlash. 3. o’zbekistonda bandlik muammosi va ishsizlarni ijtimoiy himoyalash. 1. ishchi kuchini takror hosil qilish va uning xususiyatlari. jamiyatning yalpi milliy mahsuloti hisobiga ishlab chiqarishning moddiy ashyoviy omillarigina emas, balki shaxsiy omili – ishchi kuchi, jamiyatning asosiy ishlab chiqaruvchi kuchi ham takror hosil etiladi va sifat jihatdan ancha yuqori darajada takror yuzaga chiqariladi. ishchi kuchini takror hosil qilish insonning jismoniy kuchlari va aqliy qobiliyatlarini uzluksiz qayta tiklab va ta’minlab turish, ularning mehnat malakasini muttasil yangilab va oshirib borish, umumiy b...

Формат DOC, 108,0 КБ. Чтобы скачать "yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yalpi ishchi kuchi, uning bandl… DOC Бесплатная загрузка Telegram