jahon xo'jaligi va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishida rivojlanayotgan mamlakatlar

PPTX 22 pages 465.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 465.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint 9-mavzu: jahon xo'jaligi va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishida rivojlanayotgan mamlakatlar reja: 1.rivojlanayotgan davlatlar iqtisodiyotining umumiy tavsifi va iqtisodiy tasnifi. 2.rivojlanatyotgan davlatlarning iqtisodiy taraqqiyot strategiyasi. 3.rivojlanayotgan davlatlar xalqaro mehnat taqsimoti tizimida. 4. rivojlanayotgan davlatlar xalqaro kapital harakati tizimida. rivojlanayotgan davlatlarni iqtisodiy tavsiflashda bir nechta miqdoriy va sifat ko'rsatkichlaridan foydalanish usullari mavjud. bu usullardan foydalanish rivojlanayotgan davlatning iqtisodiy taraqqiyot darajasini baholash, xalqaro mehnat taqsimotidagi o'rnini aniqlash, jahon iqtisodiyotidagi o'rni va rolini tavsiflash, iqtisodiy salohiyatini rivojlanishi kabi yondashuvlarni qo'llash mumkin. ba'zi bir holatlarda rivojlanayotgan davlatning tabiiy resurs salohiyati, boshqa bir vaziyatlarda esa jahon iqtisodiyotining asosiy markazlaridan qaramlik xarakterga ko'ra yoki ijtimoiy – iqtisodiy taraqqiyotning muqobil yo'llariga ko'ra, milliy xo'jalikning tarkibiy tuzilishiga qarab ham tavsiflab berish mumkin. rivojlanayotgan davlatlar iqtisodiyotining umumiy tavsifi rivojlanayotgan davlatlarning umumiy tavsifi past unumdorlik past turmush darajasi aholi ko'payishining yuqori sur'atlari ishsizlikning yuqori darajasi qishloq xo'jaligiga kuchli qaramlilik mustamlaka asoratlari va tashqi bozorlarga qaramlik ishchi kuchining past malakasi …

2 / 22

ab chiqarishga ixtisoslashuvi bo'yicha tasniflash; ▪ aholi jon boshiga to'g'ri keladigan daromadlar darajasi bo'yicha davlatlarni uchta guruhga bo'lib tasniflash. vengriyalik iqtisodchi olim t.santesh rivojlanayotgan davlatlarni eksport ishlab chiqarishiga ixtisoslashuviga qarab tavsiflagan. bunda u : ▪ neft eksportyorlari; ▪ mineral xom ashyo va qishloq xo'jalik mahsulotlarini jahon bozoriga etkazib beruvchilar; ▪ qayta ishlash sanoati mahsulotlarini eksport qiluvchilar hamda eng kam eksport salohiyatiga ega davlatlarni ajratib ko'rsatgan. rivojlanayotgan davlatlarning ichida neft eksportyorlari va ularning bir biridan farqi ularning ayrimlarida bozor iqtisodiyotining dastlabki dara- jasi vujudga kelgan. rivojlanayotgan davlatlarning ichida iqtisodiyoti to'laligicha xom ashyo eksportiga ixtisos- lashgan davlatlar mavjud bo'lib, ularga quyidagilarni ko'rsatish mumkin: lotin amerikasida – barbados - 5350$, antigua va barbuda -7820$, surinam - 7360$, panama - 7070$, sent kits va nevis - 4700$, dominika - 4540$, sent lyusiya - 3370$, grenada - 3340$. osiyoda: iordaniya - 3430$. afrikada: seyshel orollari - 16440$, mavrikiy-9000$. ▪ qolganlarida o'rtacha darajada rivojlangan kapitalistik iqtisodiyot …

3 / 22

yashaydi. rivojlanayotgan davlatlarning jahon iqtisodiyotidagi o'rni sifatida quyidagi raqamlarni ko'rsatish mumkin: ▪ rivojlanayotgan davlatlarning dunyo yaimdagi ulushi 37%na tashkil etadi. 1950 -2000 yillar oralig'ida ushbu ko'rsatkich 17 baravariga ortgan; ▪ jami yaim esa 4,5 baravariga, aholi jon boshiga to'g'ri keladigan daromad esa 2,5 baravariga ortgan. ▪ sanoatning yaim tarkibidagi ulushi ushbu davrda 26%dan 42%gacha o'sgan. qishloq xo'jaligi esa 38%dan 18%gacha qisqargan. xizmatlar sohasining ulushi 36%dan 40%gacha o'sgan. yuqoridagi ko'rsatkichlarning nisbati shuni ko'rsatadiki, jahon iqtisodiyotida “rivojlangan - rivojlanayotgan” davlatlar nisbati rivojlanayotgan davlatlar foydasiga o'zgarib bormoqda. oxirgi yarim asr mobaynida rivojlanayotgan davlatlarni bozor iqtisodiyotini rivojlan-tirishning sur'atlari bo'yicha oldinga o'tib ketib qolgan davlatlarning soni 1951-1977 yillarda 15tadan 40tagcha ko'paygan. bunda aholi soni bo'yicha ushbu davlatlarning ulushi rivojlanayotgan davlatlarning orasida 9,5 baravarga ortgan, ya'ni 7,8%dan 73,5%gacha o'sgan. jahon iqtisodiyotidagi periferiya davlatlar oxirgi 30 yil mobaynida rivojlanayotgan davlatlarning dunyo yaimdagi ulushi 14,2%dan 37,7%gacha, dunyo eksportida esa 24,3%dan 32,7%gacha ortgan. bu o'sish ayrim jihatlarda bir nechta …

4 / 22

jlanayotgan davlatlar iqtisodiyotiga kirib kelish hajmini ortishi tufayli. 1958-1998 yillar oralig'ida rivojlanayotgan davlatlar iqtisodiyotida qayta ishlash tarmoqlarining ulushi 16 baravariga ortgan, shuningdek, 1981 – 1998 yillar oralig'ida 2,7 baravariga ko'paygan. 1950 yillarning boshlarida rivojlanayotgan davlatlar rivojlangan davlatlarga sanoat ishlab chiqarishning hajmi bo'yicha uch baravariga yutqazganlar. 1999 yili o'rtadagi bu farq tugatilgan. jumladan, mineral xom ashyo ishlab chiqarish bo'yicha rivojlanayotgan davlatlar taraqqiy etgan davlatlarni 50 yillardayoq quvib o'tib ketganlar. engil sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarish bo'yicha esa 90-yillarda quvib o'tganlar. rivojlanayotgan davlatlarning og'ir sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarish assortimenti ancha kengaygan. uning ulushi esa 50-yillardagi 40%dan, 1980 yilda 59% va 1998 yilda 72%ga ko'tarilgan. og'ir sanoatning engil sanoat ustidan ustunlikga erishishi faqatgina 70-yillarda imkon bo'lgan. rivojlanayotgan davlatlarning bu marraga etib kelishiga 200 yildan ortiq vaqt kerak bo'lgan. 1961-2012 yillarda rivojlanayotgan va rivojlangan davlatlardagi iqtisodiy o'sish sur'atlarining qiyosiy dinamikasi rivojlangan davlatlar bilan aholi jon boshiga daromadni tenglashtirish uchun rivojlanayotgan davlatlarda zarur iqtisodiy o'sish sur'ati …

5 / 22

rtyorlari va importyorlari ham ajratib ko'rsatiladi. shuningdek, tashqi qarzdorlik darajasi bo'yicha ham tasniflanadilar. daromad kategoriyasi bo'yicha rivojlanayotgan davlatlarni tasniflash • taraqqiy etgan davlatlarga xos bo'lgan aholi jon boshiga yuqori daromad ko'rsatkichi fors qo'ltig'idagi neft eksport qiluvchi davlatlarga xos bo'lib hisoblanadi: bruney, qatar, quvayt, birlashgan arab amirliklari, baxreyn, ummon, saudiya arabistoni va boshqa bir nechta davlatlar; • o'rtacha daromadga ega davlatlar guruxiga esa davlatlar ikkita qismga bo'linadilar: o'rtacha darajadan yuqori daromadga ega va o'rtacha darajalan past daromadga ega davlatlar. bu guruhga asosan yangi tez sanoatlashgan davlatlar hamda neft eksport qiluvchi ayrim mamlakatlar kiradilar. ushbu guruh davlatlarida iqtisodiyotning agrar va xom ashyo etkazib berishga ixtisoslshuvi kamayib bormoqda, diversifikatsiyalashgan sanoat kompleksi shakllanmoqda, xalqaro bozorlarga moslashish modeli ishlab chiqilmoqda. • neft eksportyorlari guruhiga 19ta davlat kiradi, ularning eksportida neft maxsulotlari 50%dan ortig'ini tashkil etadi. bir qancha rivojlanayotgan davlatlarda avval moddiy baza yaratilgan, keyin esa kapitalistik ishlab chiqarish usuliga yo'l ochib berilgan. ushbu davlatlarda “renta …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon xo'jaligi va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishida rivojlanayotgan mamlakatlar"

prezentatsiya powerpoint 9-mavzu: jahon xo'jaligi va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishida rivojlanayotgan mamlakatlar reja: 1.rivojlanayotgan davlatlar iqtisodiyotining umumiy tavsifi va iqtisodiy tasnifi. 2.rivojlanatyotgan davlatlarning iqtisodiy taraqqiyot strategiyasi. 3.rivojlanayotgan davlatlar xalqaro mehnat taqsimoti tizimida. 4. rivojlanayotgan davlatlar xalqaro kapital harakati tizimida. rivojlanayotgan davlatlarni iqtisodiy tavsiflashda bir nechta miqdoriy va sifat ko'rsatkichlaridan foydalanish usullari mavjud. bu usullardan foydalanish rivojlanayotgan davlatning iqtisodiy taraqqiyot darajasini baholash, xalqaro mehnat taqsimotidagi o'rnini aniqlash, jahon iqtisodiyotidagi o'rni va rolini tavsiflash, iqtisodiy salohiyatini rivojlanishi kabi yondashuvlarni qo'llash...

This file contains 22 pages in PPTX format (465.0 KB). To download "jahon xo'jaligi va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishida rivojlanayotgan mamlakatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon xo'jaligi va xalqaro iqti… PPTX 22 pages Free download Telegram