jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti

PPTX 37 pages 512.3 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 512.3 KB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti mavzu: jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti 1 jahon iqtisodiyotida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti reja: 1. rivojlanayotgan mamlakatlarning asosiy ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari 2. rivojlanayotgan mamlakatlarning belgilari va guruhlanishi 3. rivojlanayotgan mamlakatlarda sanoatlashish modellari 4. «yangi industrial mamlakatlar»ning jahon xo'jaligida tutgan o'rni 2 2 1. rivojlanayotgan mamlakatlarning asosiy ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimini rivojlanishining ahamiyatli tomonlaridan biri, sobiq mustamlaka va qaram territoriyalarning roli va ahamiyatini iqtisodiy jihatdan kuchayib borayotganligidir. ushbu mamlakatlar avval jahon iqtisodiyotida rivojlanayotgan mamlakatlar yoki ozod etilgan mamlakatlar, “uchinchi dunyo mamlakatlari”, “janub” mamlakatlari yoki “periferiya” mamlakatlari sifatida tilga olingan bo'lsa, hozirgi kunda umumiy tarzda rivojlanayotgan mamlakatlar deya ataladi. “rivojlanayotgan mamlakatlar” atamasi ikkinchi jahon urushidan keyin mustamlaka tizimining parchalanishi va sobiq mustamlakalarning mustaqillikka erishishlari natijasida paydo bo'lgan. 3 “rivojlanayotgan mamlakatlar” atamasi 1940-yillar oxirida, ikkinchi jahon urushi tugaganidan so'ng paydo bo'lgan. bu davrda jahon iqtisodiyotini tiklash va global iqtisodiy tizimni …

2 / 37

vojlanishni ustuvor vazifa qilib qo'ydi. birlashgan millatlar tashkilotining ta'siri: 1945 yilda tashkil etilgan bmt global iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishga katta e'tibor qaratdi. 1950-1960-yillarda bmt “rivojlanayotgan mamlakatlar” atamasini ilgari sura boshladi va bu atama rasman qo'llana boshlandi. jahon iqtisodiy tizimini klassifikatsiyalash: jahon banki va xalqaro valyuta jamg'armasi (xvj) kabi xalqaro tashkilotlar mamlakatlarning iqtisodiy darajasiga qarab “rivojlangan” va “rivojlanayotgan” deb tasniflay boshladilar. ushbu atama iqtisodiy rivojlanish, yaim darajasi, sog'liqni saqlash, ta'lim va infratuzilma kabi ko'rsatkichlarga qarab ishlatildi. “rivojlanayotgan mamlakatlar” atamasining ommalashuvi 1950-1960-yillarda yangi mustaqillikka erishgan davlatlar soni keskin ko'paygan va ularning aksariyati iqtisodiy jihatdan rivojlangan mamlakatlardan ancha orqada bo'lgan. bu davlatlar o'z iqtisodiyotini mustahkamlash uchun xalqaro yordam va investitsiyalarga muhtoj edilar. shu sababli, “rivojlanayotgan mamlakatlar” atamasi xalqaro miqyosda keng tarqaldi va rivojlangan mamlakatlardan ajratish uchun standart termin sifatida qo'llanila boshlandi. 7 rivojlanayotgan mamlakatlar: miqyosi jahon mamlakatlarining 80%i kiradi; 150 davlat osiyodan: yaponiya, janubiy koreya, singapur va isroildan tashqari boshqa mamlakatlar; afrika qit'asidan: …

3 / 37

sanoatlashtirish jarayonining sustligi. demografik o'sishning yuqori sur'atlari. mehnat resurslari ko'pligi va ishsizlik muammolari. kambag'allik va ijtimoiy tengsizlik. iqtisodiy rivojlanish strategiyalari industrializatsiya va innovatsiyalarni joriy qilish. investitsiyalar jalb etish va infratuzilmani yaxshilash. ijtimoiy islohotlar va kambag'allikni kamaytirish. raqamli iqtisodiyotga o'tish va globallashuv imkoniyatlari. 10 rivojlanayotgan mamlakatlarni strategik rivojlanishining vazifalari quyidagilardan iborat: iqtisodiy qoloqlikni bartaraf etish; rivojlanayotgan mamlakatlarning tasniflanishi: geografik joylashishi; iqtisodiyotni erkinlashtirish; rivojlangan mamlakatlar bozoriga kirib borish uchun kurash. sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishning rivojlanganligi; sanoat mahsulotlarining eksportdagi ulushi; iqtisodiy rivojlanish darajasi. jahon banki yondashuviga muvofiq rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiy rivojlanish darajasi bo'yicha quyidagi 3 guruhga bo'linadi: 11 yuqori daromadli mamlakatlar. bu mamlakatlarda aholi jon boshiga to'g'ri keluvchi yamd 12616 dollardan yuqori. saudiya arabistoni (18030$), baa (35040$), quvayt (44730$), qatar (78720$) va boshqalar. o'rta daromadli mamlakatlar. bu guruhga aholi jon boshiga to'g'ri keluvchi yamd 1036-12615$ bo'lgan mamlakatlar kiradi. past daromadli mamlakatlar. aholi jon boshiga to'g'ri keluvchi yamd 1035$ dan past bo'lgan davlatlar. afrikaning …

4 / 37

shdan kechirayotgan davlatlardir. ushbu davlatlar 1980-yillar oxiri va 1990-yillarda sotsialistik iqtisodiyot modelidan voz kechib, erkin bozor tamoyillarini joriy etishga harakat qilishdi. asosan, markaziy va sharqiy evropa, mdh mamlakatlari va xitoy shu turdagi iqtisodiy o'zgarishlarni amalga oshirdi. o'tish iqtisodiyoti tushunchasi o'tish iqtisodiyoti deb, markazlashgan (planli) iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o'tish jarayonini tushunamiz. bunda davlat iqtisodiyotdagi ishtirokini kamaytiradi, xususiy sektor esa kengayishni boshlaydi. bozor iqtisodiyotini joriy qilish uchun bir necha islohotlar talab etiladi: dehqonchilik va sanoat sohalarini xususiylashtirish. narhlarni erkinlashtirish. savdo to'siqlarini kamaytirish. moliya bozorlarini shakllantirish va pul tizimini stabillashtirish. quyida o'tish iqtisodiyotiga kiruvchi eng muhim davlatlar keltirilgan: rossiya: mdh mamlakatlari ichida eng katta va katta iqtisodiy o'zgarishlarni boshdan kechirgan mamlakat. 1990-yillarda rossiya kuchli inflyatsiya va moliyaviy inqirozga duch keldi. xitoy: xitoy o'tish jarayonini bosqichma-bosqich amalga oshirib, bozor islohotlarini sotsialistik siyosat bilan uyg'unlashtirdi. bu uning iqtisodiy muvaffaqiyatiga asosiy omil bo'ldi. vengriya va chexiya: bu davlatlar markaziy evropadagi o'tish iqtisodiyoti mamlakatlari sifatida xususiylashtirish va …

5 / 37

iligi mavjud bo'lib, iqtisodiyot ko'p hollarda xomashyo mahsulotlarga bog'liq. 17 qoloq mamlakatlarning asosiy belgilari bmtning baho berish tizimiga ko'ra, mamlakat qoloq hisoblanishi uchun quyidagi uchta mezonga mos kelishi kerak: yillik kishi boshiga to'g'ri keladigan daromad: daromad belgilangan yillik minimumdan past bo'lishi (2023-yil uchun taxminan $1,018 va undan kam). ijtimoiy rivojlanishning past darajasi: bu savodxonlik darajasi, bolalar o'limi, sog'liqni saqlash va ta'lim sohalaridagi infratuzilmaning etishmovchiligiga bog'liq. iqtisodiyotning zaifligi: eksport hajmi pastligi, xomashyo tovarlarga bog'liqlik va iqlim o'zgarishiga yuqori ta'sirchanlik iqtisodiyotni barqaror rivojlanishdan uzoqlashtiradi. 18 qoloq mamlakatlarning asosiy muammolari iqtisodiy barqarorlikning etishmasligi: eksportning asosiy qismini qishloq xo'jaligi yoki xomashyo tashkil qiladi, bu esa bozor kon'yunkturasiga qattiq bog'liq. infratuzilmaning zaifligi: sog'liqni saqlash va ta'lim tizimlari etarli darajada rivojlanmagan. qarzlarga qaramlik: xalqaro moliyaviy yordam va kreditlar iqtisodiyotning asosiy manbai bo'lib qoladi. ekologik muammolar: iqlim o'zgarishidan jiddiy zarar ko'radigan mamlakatlar qatoridan o'rin oladi. 19 qoloq mamlakatlar ro'yxati va geografik taqsimoti 2023-yilda 46 davlat bmt tomonidan …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti"

jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti mavzu: jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti 1 jahon iqtisodiyotida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti reja: 1. rivojlanayotgan mamlakatlarning asosiy ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari 2. rivojlanayotgan mamlakatlarning belgilari va guruhlanishi 3. rivojlanayotgan mamlakatlarda sanoatlashish modellari 4. «yangi industrial mamlakatlar»ning jahon xo'jaligida tutgan o'rni 2 2 1. rivojlanayotgan mamlakatlarning asosiy ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimini rivojlanishining ahamiyatli tomonlaridan biri, sobiq mustamlaka va qaram territoriyalarning roli va ahamiyatini iqtisodiy jihatdan kuchayib borayotganligidir. ushbu ...

This file contains 37 pages in PPTX format (512.3 KB). To download "jahon xo'jaligida rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon xo'jaligida rivojlanayotg… PPTX 37 pages Free download Telegram