jahon xo‘jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti

DOC 38 стр. 289,5 КБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 289,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

5-mavzu. jahon xo’jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. jahon xo’jaligida rivojlangan mamlakatlarning tutgan o’rni 2. rivojlangan mamlakatlarning integratsion birlashmalari 3. jahon mashinasozlik sanoati va uning rivojlanish xususiyatlari mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: katta ettilik”, yaim darajasi, tashqi savdo hajmi, resurslarga ehtiyoj, tmk, sanoatlashish darajasi, postindustrializatsiya, xizmatlar sohasi ulushining ortib borishi mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. sanoati rivojlangan mamlakatlar jahon iqtisodiyoti va siyosatida muhim rolo’ynaydi. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 2. rivojlangan mamlakatlar sanoati xarakteristikasi qanday izohlaysiz? 3. rivojlangan mamlakatlarning integratsion birlashmalari mavjud. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 1- asosiy savol bo’yicha dars maqsadi: talabalarda rivojlangan mamlakatlarning jahon xo’jaligida tutgan o’rni to’g’risida tushunchalar hosil qilish. identiv o’quv maqsadlari: 1.1. rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti mohiyatini izohlay oladi. 1.2. rivojlangan mamlakatlarning jahon xo’jaligi va siyosatida tutgan o’rnini izohlay oladi. 5.1 jahon xo‘jaligida rivojlangan mamlakatlarning tutgan o‘rni xx-xxi asrlar bo‘sag‘asida jahon xo‘jaligida rivojlangan mamlakatlarning tutgan o‘rni juda katta bo‘lib, bunday guruhga …

2 / 38

‘yilmaydi. masalan, aqsh ishlab chiqarishida asosan kam harajat qilish evaziga yalpi ishlab chiqarilayotgan mahsulot 1900-1990 yillar davomida 8-9 baravarga, qishloq xo‘jalik mahsulotlarini ishlab chiqarish esa 4-5 baravarga ortgan edi. hozirgi kunda rivojlangan mamlakatlarda sanoat tarmoqlarining rivojlanishi qanchalik yuqori bo‘lmasin narx-navoning ko‘tarilishi ushbu davlatlarda yuqoriligicha qolmoqda. bu holat albatta xizmat ko‘rsatish sohalari va shuningdek ilmiy-texnikaviy inqilobga asoslangan yangi tarmoqli sanoat korxonalarining vujudga kelishi bilan bog‘liqdir. jahon xo‘jaligining rivojlanishida rivojlangan mamlakatlarning qay darajada sanoat energetikasi bilan ta’minlanganligi ham muhim rol o‘ynaydi. hozirgi kunda bir qator rivojlangan mamlakatlar o‘zlari ishlab chiqarayotgan sanoat energetikasi mahsulotlaridan tejamkorlik bilan samarali foydalanib kelmoqdalar. masalan, 1970-1990 yillar davomida aqsh sanoat energetikasi iste’molini 40% ga, yaponiya va fransiya davlatlari esa, 30% ga qisqartirish imkoniyatiga ega bo‘lishgan edi. jahonning rivojlangan mamlakatlarining barchasida qayta ishlash sohalari yaxshi yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, ular asosan tejamkorlik bilan samarali foydalanishning ijtimoiy dasturlari asosida amalga oshirilmoqda. hozirgi kunda rivojlangan mamlakatlarning ishlab chiqarishida qimmatbaho nodir metallar o‘rnini …

3 / 38

atlar dunyo mamlakatlari xo‘jaligida tutgan o‘rniga ko‘ra bir necha klassifikatsiya bo‘lib o‘rganiladi. ular quyidagilardan iborat: 1. yalpi ichki mahsulot (yaim) hajmi bo‘yicha rivojlangan katta “yettilik” davlatlar guruhi (ushbu davlatlar guruhiga rossiya federatsiyasini qo‘shilishi bilan “katta sakkizlik” davlatlar guruhi degan so‘zlar ham ishlatilmoqda). ushbu guruhga aqsh, yaponiya, gfr, buyuk britaniya, fransiya, italiya, kanada kabi davlatlarni kiritish mumkin. 2. yevropa ittifoqi kiruvchi davlatlar guruhi. ushbu guruhga gfr, belgiya, daniya, irlandiya, ispaniya, italiya, lyuksemburg, niderlandiya, portugaliya, buyuk britaniya, fransiya, shvesiya, finlandiya, avstriya kabi davlatlarni kiritish mumkin. 3. yevropa erkin savdo assotsiatsiyaga (east) kiruvchi davlatlar guruhi. ushbu guruhga islandiya, lixtenshteyn, norvegiya, shvesariya kabi davlatlarni kiritish mumkin. 4. benilyuks guruhiga kiruvchi davlatlar guruhi. ushbu guruhga belgiya, niderlandlar va lyuksemburg kabi davlatlar kiradi. 5. shimoliy amerika erkin savdo shartnomasiga (nafta) kiruvchi davlatlar guruhi. ushbu guruhga aqsh, kanada, meksika kiradi. rivojlangan mamlakatlarning jahon iqtisodiyotida utgan o‘rni miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlari bo‘yicha ifodalanadi: miqdoriy ko‘rsatkichlar: · jahon sanoat …

4 / 38

hakllangan. bular: 1. g‘arbiy yevropa – jahon yalpi ichki mahsulotining 25% dan ortig‘ini ishlab chiqaradi; 2.shimoliy amerika - jahon yalpi ichki mahsulotining 25% ga yaqin ishlab chiqaradi; 3. yaponiya - jahon yalpi ichki mahsulotining 8-9% ni ishlab chiqaradi; 5.2 g‘arbiy yevropa davlatlarining jahon xo‘jaligidagi o‘rni jahon xo‘jaligi va ximda g‘arbiy yevropa mamlakatlarining iqtisodiy ribojlanishi alohida o‘rin egallaydi. hozirgi kunda g‘arbiy yevropa davlatlari hissasiga jahonda ishlab chiqarilayotgan jami yalpi milliy mahsulotning 28-29% i, dunyo aholisining 7-8% i to‘g‘ri keladi. g‘arbiy yevropa davlatlari guruhiga jami 28 ta davlat kirib, bu davlatlar guruhi o‘z hududlarining katta-kichikligi, aholisini oz-ko‘pligi va turli-tumanligi, boy tabiiy resurslarga egaligi bilan bir-biridan keskin farq qiladi. g‘arbiy yevropa davlatlari bazasida 1957 yilda “umumiy bozor” hamkorlik tashkiloti tashkil topdi. 1962 yilda yevropa erkin savdo assotsiatsiyasi tuzildi. ushbu davlatlar o‘rtasida sanoat tovarlari bilan erkin savdo aloqalarni olib borish to‘g‘risida qator shartnomalar tuzildi. “yevropa iqtisodiy kengashi to‘g‘risida”gi shartnomaga muvofiq 1992 yilning mayida g‘arbiy …

5 / 38

qalarida tovarlar eksportini kapital eksporti bilan almashuvi holatlari kengayib bormoqda. agar yevropa ittifoqi mamlakatlari hissasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘naltirilgan kapital eksporti 1961-1964 yillarda 8,7% ni, 1974-1975 yillarda 37,4% ni tashkil etgan bo‘lsa 1980-1995 yillarda esa 60-65% ni tashkil etgan edi. 1970 yilda jahon tovarlar eksportida g‘arbiy yevropa hamjamiyati davlatlarining hissasi 34,4% ni tashkil etgan bo‘lsa, 1995 yilda 45,8% ni tashkil etgan. xx-xxi asrlar bo‘sag‘asida bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarning 40 tasi g‘arbiy yevropa, shimoliy amerika, osiyo, avstraliya va okeaniyada joylashgan bo‘lib, uning 29 tasi iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkilotining a’zosidir. rivojlangan davlatlarning 7 tasi, ya’ni aqsh, yaponiya, germaniya, buyuk britaniya, fransiya, kanada, italiya jahonning «katta yettilik» davlatlari hisoblanadi. ushbu davlatlar hozirgi kunda jahon xo‘jaligining barcha tarmoqlarini, iqtisodiy rivojlanish yo‘nalishini va shuningdek, mintaqalarda davlatlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish alomatlarini belgilab beradi. rivojlangan mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishining asosiy ko‘rsatkichlaridan biri aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan yalpi ichki mahsulot miqdori hisoblanadi. ushbu ko‘rsatkich bu guruhdagi mamlakatlarda 40-70 ming aqsh …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahon xo‘jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti"

5-mavzu. jahon xo’jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. jahon xo’jaligida rivojlangan mamlakatlarning tutgan o’rni 2. rivojlangan mamlakatlarning integratsion birlashmalari 3. jahon mashinasozlik sanoati va uning rivojlanish xususiyatlari mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: katta ettilik”, yaim darajasi, tashqi savdo hajmi, resurslarga ehtiyoj, tmk, sanoatlashish darajasi, postindustrializatsiya, xizmatlar sohasi ulushining ortib borishi mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. sanoati rivojlangan mamlakatlar jahon iqtisodiyoti va siyosatida muhim rolo’ynaydi. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 2. rivojlangan mamlakatlar sanoati xarakteristikasi qanday izohlaysiz? 3. rivojlangan mamlakatlarning integratsion birlashmalari mavjud. shung...

Этот файл содержит 38 стр. в формате DOC (289,5 КБ). Чтобы скачать "jahon xo‘jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahon xo‘jaligida rivojlangan m… DOC 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram