qon biokimyosi

PPTX 34 pages 1.3 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti umumiy fanlar kafedrasi fan: biokimyo mavzu: qon biokimyosi buxoro-2025 qon kimyoviy moddalarning tashilishini amalga oshiruvchi, qon tomirlari orqali yopiq tizimda harakat qiluvchi, harakatchan suyuq to'qima bo'lib, u tufayli turli toê»qimalar va hujayralararo boê»shliqda metabolik jarayonlar nazorat qilinadi. qon organizmda turli vazifalarni bajaradi. qonning vazifalari: 1. nafas olish vazifasi. qon gazlarni tashiydi: o2, ni o'pkadan a'zo va toê»qimalarga, co2, ni aksincha o'pkaga; 2. trofik. qon a'zo va to'qimalarga oziqaviy moddalarni yetkazib beradi; 3. ekskretor. qon to'qimalardan metabolizmning oxirgi mahsulotlari: siydikchil, siydik kislotasi va ayiruv a'zolari tomonidan organizmdan ajratiladigan moddalarni chiqarib tashlaydi; 4. kommunikativ. qon gormonlarni hosil bo'lish joyidan nishon- a'zolarga tashilishini ta'minlaydi; 5. transport. qon a'zo va to'qimalarga hayot faoliyati uchun zarur boê»lgan turli moddalar, gazlar va modda almashinuv mahsulotlarini yetkazib beradi; 6. termoregulyator. qon organizmda issiqlik energiyasini to'g'ri taqsimlash vazifasini bajaradi: 7. kislota-ishqor muvozanatini ushlab turish. qon o'z tarkibida muvozanatini ushlab turishda ishtirok etadi; 8. …

2 / 34

n, organizmning turli patologik holatlariga qon maâlum darajada o`z tarkibini o`zgartirish orqali javob beradi. qonning umumiy miqdori tana massasining o`rtacha 7-8% ini tashkil qilib, hajmi 4,5-5,0 litrga teng. fiziologik holatda uning bir qismi qon depolarida saqlanadi. qon miqdorini ko`p qismini yo`qotish o`limga olib keladi. qon o`zida suspenziyalik, kolloidlik va elektrolitik xususiyatlarni mujassamlashtirgan. suspenziyalik va elektrolitik xususiyati kationlar va anionlarga bog`liq. qonning 83% i suv, qolgani esa quruq moddalar. qonning yopishqoqligi va zichligi 1,050- 1,060 ga teng. qovushqoqligi suvga nisbatan 5 marta ortiq, ph â 7,4. qonning suyuq qismi plazma va unda suzib yuruvchi shaklli elementlar â qon hujayralaridan iborat bo`lib, plazma 55-60% ni, shaklli elementlar 40-45% ni tashkil etadi. qon plazmasini ajratib olish uchun qon olinadigan idishga qonning ivishiga yo`l qo`ymaydigan geparin yoki limon kislotasining natriyli tuzi eritmasi solinadi. bunday qonni biroz turganda, ustki plazma va ostki shaklli elementlar qismlariga ajraladi. agar idishga eritmalarsiz qon quyilsa, 3-5 daqiqa ichida qon …

3 / 34

qovushqoqligini belgilab beradi va qon oqimida erit- rotsitlar hamda leykotsitlarning turg'unligini saqlaydi, kapillyarlarda me'yordagi qon oqimini ta'minlaydi (qonning reologik xususiyatlari); 6. maxsus oqsillar qon ivishida ishtirok etadi (fibrinogen, pro- trombin, antigemofil globulin va boshqalar); 7. organizmning immun himoyasini ta'minlaydi (immunoglobu- linlar, komplementning tizim omillari, transferrin va properdin); 8. aminokislotalar zaxirasi boê»lib hisoblanadi. qon plazmasidagi oqsillar tuzilmasi. qon plazmasidagi oqsillar tuzilmasiga ko'ra oddiy va murakkab turlarga boê»linadi. albuminlar oddiy oqsillardir. murakkab oqsillarga esa lipoproteinlar, glikoproteinlar hamda metalloproteinlarni (transferrin,seruloplazmin) kiradi. eritrotsitlar qon hujayralarining asosiy qismini tashkil etadi, ularning yashash muddati o`rtacha 4 oy. eritrotsitlarda yadro, ribosoma, mitoxondriya singari hujayra organoidlari bo`lmaganligi uchun ularda oqsillar sintezlanmaydi, aerob oksidlanish jarayonlari yo`q. ular asosan glikoliz jarayonida ishlanadigan anaerob tipdagi energiyadan foydalanadi. qonning barcha eritrotsitlari 1 soat davomida 0,7 g atrofida glyukoza isteâmol qiladi. eritrotsitlarni faoliyat ko`rsatishida qon plazmasi bilan eritrotsitlardagi moddalar kontsentratsiyasi farqini saqlanishi, faol transporti amalga oshirilishida membranalarda atf ergiyasi bo`lishi shart. eritrotsitlar kislorod …

4 / 34

i. metgemoglobin kislorod bilan birikmaydi. qon tarkibida metgemoglobinni ortiqcha to`planishi kislorodni to`qimalarga tashilishini izdan chiqaradi, bu esa o`limga olib keladi. organizmda har kuni gemoglobinning 0,5% i metgemoglobinga aylanadi, buning samarasida kislorodni faol shakllaridan biri â superoksid ioni hosil bo`ladi. metgemoglobinreduktaza metgemoglobinni qaytadan normal gemoglobinga aylantiradi. tibbiyot amaliyotida metgemoglobinreduktazani faolligini irsiy pasayishi natijasida vujudga keladigan oilaviy metgemoglobinemiya kasalligi uchraydi. ushbu holat pentozofosfat yo`lining birinchi fermenti glyukozo-6- fosfatdegidrogenaza faolligini irsiy past bo`lishi tufaylidir. mazkur sifatdagi odamlarni oksidlovchi moddalar taâsiriga sezgirligi ko`proq. neytrofillar himoya vazifasini bajaradi. ular antimikrob xususiyatiga, shuningdek, halok bo`lgan mikroorganizmlarni, zararlangan to`qima bo`laklarini yutish va parchalash xossalariga ega. neytrofillar hujayralarda oqsil biosintezi amalga oshishida muhitning o`zgaruvchan sharoitiga moslasha oladilar. hujayra funktsiyalarini energetik taâminoti - glikoliz miqdori oksidlanishli fosforlanish yo`li bilan amalga oshadi. hujayralar tomonidan yutilgan glyukoza pentozofosfatli siklda parchalanadi va glikogen sintezida ishtirok etadi. neytrofillarni antimikrob xususiyati ular tarkibida h202 hosil qiluvchi (miyelinperoksidaza) va superoksidli radikal (nadfh â oksidaza) hisobiga …

5 / 34

llar oqsil sintezi apparatiga ega, jadal oksidlanishli fosforlanishni amalga oshiradi. energiya hosil bo`lishi oksidlanishli fosforlanish yo`li orqali amalga oshadi. bazofillar allergik reaktsiya mediatorlari â gistamin, serotonin, geparinni sintezlaydi va to`playdi. allergiya rivojlanishida bu moddalar bazofil granulalaridan ajralib, mahalliy shamollash reaktsiyasini chaqiradi. geparin lipoproteidlipaza faollanishida va triatsilglitserinlar parchalanishida ishtirok etadi. bundan tashqari ular qonning ivishining oldini oladi eozinofillar allergik reaktsiyalar ishtirokchisi bo`lganligi sababli organizm sensibilizatsiyasida ular miqdori oshadi. eozinofillar oz bo`lsada oqsil sintezlay oladi. energiya hosil bo`lishi asosan faol glikolizga bog`liq; oksidlanishli fosforlanish nisbatan kam. neytrofillar singari eozinofil hujayralarida peroksidaza va lizosomal fermentlarining katta to`plami mavjud, lekin lizotsim uchramaydi. eozinofillar gistaminni to`plash va faolsizlantirish xususiyatiga ega, ularda trombning âerishidaâ ishtirok etuvchi profibrinolizin, bradikininni faolsizlantiruvchi â kininaza fermentlari mavjud limfotsitlar gumoral va hujayra ichki immunitetini shakllanishida muhim vazifani bajaradi. limfotsitlarning ixtisoslashgan funktsiyasi immunoglobulinlar konveyer holida ishlab chiqarishni talab etadi. ular faolligi jihatidan nafaqat hamma qon hujayralari, boshqa organ va to`qimalardagidan ham yuqori …

6 / 34

bufer; 4) zararsizlantiruvchi; 5) himoya yoki immunologik; 6) boshqaruv yoki gormonoidlik; 7) gemostatik. qonning transport funktsiyasi uning asosiy vazifalaridan biri. qon bilan turli xil moddalar: oziqa moddalari, gazlar (o2 va co2), gormonlar, vitaminlar va boshqalar tashiladi. qonning eng muhim funktsiyasi kislorod va karbonat angidridini tashish. kislorodni o`pkadan to`qimalarga, karbonat angidridni to`qimalardan o`pkaga qon oqimi orqali tashilishini taâminlovchi kuchlari qon bilan alveolalar va to`qima suyuqligi o`rtasidagi ular kontsentratsiyalari gradiyentining farqidir. alveolalar havosida o2 partsial bosimi simob ustunida 100 mm ga teng bo`lganda, bu ko`rsatkich hujayralararo suyuqlikda 35 mm ga teng. organizmda co2 ni bir qismi qonda erigan holda, bir qismi gemoglobinga birikib karbgemoglobin holida, asosiy qismi esa khco3 holatida o`pkaga tashib keltiriladi. kislorodni qondan to`qima suyuqligiga o`tkazilishida ularning kontsentratsiya gradiyentidan tashqari, hujayralardan qo`shimcha miqdorda qonga o`tgan co2 ham rol o`ynaydi. karbonat angidridi gemoglobinning kislorodga yaqinligini kamaytiradi. bu hodisada eritrotsitda co2 ni karboangidraza fermenti taâsirida h2o bilan h2co3 ga aylanishiga bog`liq. h2co3 …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon biokimyosi"

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti umumiy fanlar kafedrasi fan: biokimyo mavzu: qon biokimyosi buxoro-2025 qon kimyoviy moddalarning tashilishini amalga oshiruvchi, qon tomirlari orqali yopiq tizimda harakat qiluvchi, harakatchan suyuq to'qima bo'lib, u tufayli turli toê»qimalar va hujayralararo boê»shliqda metabolik jarayonlar nazorat qilinadi. qon organizmda turli vazifalarni bajaradi. qonning vazifalari: 1. nafas olish vazifasi. qon gazlarni tashiydi: o2, ni o'pkadan a'zo va toê»qimalarga, co2, ni aksincha o'pkaga; 2. trofik. qon a'zo va to'qimalarga oziqaviy moddalarni yetkazib beradi; 3. ekskretor. qon to'qimalardan metabolizmning oxirgi mahsulotlari: siydikchil, siydik kislotasi va ayiruv a'zolari tomonidan organizmdan ajratiladigan moddalarni chiqarib tashlaydi; 4. kommun...

This file contains 34 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "qon biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon biokimyosi PPTX 34 pages Free download Telegram