to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi. qon biokimyosi

DOC 71.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1495865578_68350.doc to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi. qon biokimyosi reja: 1. qonning tarkibiy qismlari. 2. qon hujayralarining biokimyoviy xususiyatlari. 3. qonning biokimyoviy vazifalari va tavsifi. 1. qonning tarkibiy qismlari. har bir to’qima va organ uchun tirik sistemaning biokimyoviy jarayonlarida bajaradigan umumiy funktsiyasidan tashqari, ularning organizmda bajaradigan xususiy vazifalari ham mavjud. qon limfa to’qima suyuqligi bilan organizmning ichki muhitini tashkil qiluvchi suyuq biriktiruvchi to’qima hisoblanadi. qonning kimyoviy tarkibi juda murakkab bo’lib, unda juda ko’p turli vazifalarni bajaruvchi organik va anorganik moddalar erigan bo’ladi. uning asosiy xususiyatlaridan biri organizm tarkibining nisbiy doimiyligini saqlashdir. sog’lom odamda qon tarkibining tasodifiy o’zgarishlari nerv-gumoral boshqaruv orqali nisbiy doimiylikka keltiriladi. biroq, patologik holatlarda bu mexanizm me’yoriy holatni ta’minlay olmay qolishi mumkin va bunda uning tarkibidagi moddalar miqdori kamayishi yoki ko’payishi tomoniga o’zgaradi. umuman, qon tarkibi organizmning turli patologik holatlariga ma’lum darajada o’z tarkibini o’zgartirish orqali javob beradi. shu sababli tibbiy amaliyotda qon tarkibini …
2
tlar 40-45% ni tashkil etadi. qon plazmasini ajratib olish uchun qon olinadigan idishga oldin qonning ivishiga yo’l qo’ymaydigan geparin yoki limon kislotasining natriyli tuzi eritmasi solinadi va shundan so’ng unga qon solinadi. bunday qonni biroz qo’yib qo’yilsa, u idishda ustki plazma va ostki shaklli elementlar qismlariga ajraladi. agar idishga bu eritmalarni solmasdan qon quyilsa, qon 3-5 daqiqa ichida ivib qoladi. bu ivigan qon biroz tursa yoki sentrifuga qilinsa, hosil bo’lgan quyqa siqiladi va undan sarg’ishroq suyuqlik ajraladi. bu suyuq qismni qonning zardobi deyiladi. uning plazmadan farqi tarkibida fibrinogen oqsilining bo’lmasligidir. tibbiyot amaliyotida davolash maqsadida qon, plazma va zardoblardan keng foydalaniladi. qon plazmasi tarkibining 90% suv, 7-8% oqsil, 0,1% qand, 0,9% mineral tuzlarga to’g’ri keladi. qon plazmasi tarkibining asosiy biokimyoviy ko’rsatkichlari tarkibiy qism miqdori tarkibiy qism miqdori i. oqsillar 1. umumiy oqsil 2. albuminlar 3. globulinlar 4. fibrinogen 5. lipoproteidlar xilomikronlar pre-β-lipoproteidlar β-lipoproteidlar α-lipoproteidlar 6. gaptoglobin 7. fermentlar alt ast ldg …
3
mol/l 3,0-5,0 mmol/l 0,4-0,6 mmol/l 14-32 mkmol/l jadvaldan ko’rinib turibdiki, plazma tarkibida juda ko’p organik moddalar mavjud. ularning ko’p qismini oqsillar tashkil qiladi. yuqorida aytilganidek, qon plazmasining tarkibi metabolizmning o’ziga xos bir ko’zgusi bo’lib hisoblanadi. chunki hujayralardagi metabolitlar kontsentratsiyasining o’zgarib qolishi (bu o’zgarishlar garchi ayrim organlarda yuz bersa ham) shu metabolitlarning qondagi kontsentratsiyasiga ta’sir o’tkazadi. 2. qon hujayralarining biokimyoviy xususiyatlari. eritrotsitlar qon hujayralarining asosiy qismini tashkil etadi, ular o’rtacha 4 oy umr ko’radi. eritrotsitlarda yadro, ribosoma, mitoxondriya bo’lmaganligi uchun oqsillar sintezi, aerob oksidlanish jarayonlari bo’lmaydi. ular glikoliz jarayonida ishlab chiqilgan anaerob tipdagi energiyadan foydalanadi. 1 soat davomida qonning barcha eritrotsitlari 0,7 g atrofida glyukozadan foydalanishadi. eritrotsitlar faoliyat ko’rsatishi uchun qon plazmasi bilan eritrotsitlardagi moddalar kontsentratsiyasi farqining saqlanishi, faol transportini amalga oshirishi uchun membranalarda atf energiyasi zarur. bundan tashqari eritrotsitlar kislorod tashiganligi sababli uni zaharli ta’sirdan va boshqa eritrotsitga oksidlovchi sifatida ta’sir qiluvchi moddalar ta’siridan saqlanishi uchun atf energiyasidan tashqari nadh2 …
4
nadi va buning samarasida kislorodni faol shakllaridan biri superoksid ioni ham hosil bo’ladi. metgemoglobinreduktaza metgemoglobinni qaytadan normal gemoglobinga aylantiradi. tibbiyot amaliyotida metgemoglobinreduktazani faolligini irsiy pasayoshi natijasida vujudga keladigan oilaviy metgemoglobinemiya pentozofosfat yo’lining birinchi fermenti glyukozo-6-fosfatdegidrogenazaning faolligini irsiy past b’olish holatlarida uchrab turadi. bunday odamlar oksidlovchilar ta’siriga ko’proq sezgir bo’ladilar. neytrofillar himoya vazifasini bajaradi. ular antimikrob tas’ir etish xususiyatiga, shuningdek, halok bo’lgan mikroorganizmlarni, zararlangan to’qima bo’laklarini yutish va parchalash xossalariga ega. bu hujayralarda oqsil biosintezi amalga oshishi va ular muhitning o’zgaruvchan sharoitiga moslanishlari mumkin. hujayra funktsiyalarini energiya bilan ta’minlash ularda glikoliz va ozroq miqdorda oksidlanishli fosforlanish yo’li bilan amalga oshadi. hujayralar tomonidan yutilgan glyukoza pentozofosfatli siklgda parchalanadi va glikogen sintezida ishtirok etadi. neytrofillar antimikrob xususiyatni namoyon etar ekan, ularning bu xususiyatlari tarkibida h202 hosil qiluvchi (miyelinperoksidaza) va superoksidli radikal (nadfh – oksidaza) hisobiga amalga oshadi. h202 va superoksidli radikal kuchli oksidlovchi sifatida fagotsitoz jarayonida mikroblarni, ayniqsa ulardan himoyalanmaganlarini tezroq o’ldiradi. neytrofillarning …
5
i. bazofillar allergik reaktsiyalarning mediatorlari – gistamin, serotonin, geparinni sintezlaydi va to’playdi. allergiya rivojlanishida bu moddalar bazofil granulalaridan ajralib chiqadi va mahalliy shamollash reaktsiyasini chaqiradi. geparin lipoproteidlipaza faollanishida va triatsilglitserinlar parchalanishida ishtirok etadi. bundan tashqari ular qonning ivishini oldini oladi. eozinofillar allergik reaktsiyalarda ishtirok etadi, shu sababli ularning miqdori organizmning sensibilizatsiyasida oshadi. eozinofillar kam faollikda bo’lsada oqsil sintezlay oladi. energiyaning hosil bo’lishi asosan glikolizda faol boradi; oksidlanishli fosforlanish kam faollikka ega. neytrofillar singari bu hujayralarda ham peroksidaza va lizosomal fermentlarning katta to’plami mavjud, lekin lizotsim uchramaydi. eozinofillar gistaminni to’plash va faolsizlantirish xususiyatiga ega. ularda trombning “erishi” jarayonida ishtirok etuvchi profibrinolizin, bradikininni faolsizlantiruvchi – kininaza fermentlari mavjud. monotsitlar fagotsitoz qilish qobiliyatiga ega bo’lib, neytrofillarga o’xshash antimikrob faollikni namoyon qiladi. limfotsitlar gumoral va hujayra ichki immunitetini shakllanishida muhim vazifani bajaradi. limfotsitlarning bunday ixtisoslashgan funktsiyasi immunoglobulinlarni konveyer holida ishlab chiqishni talab etadi, shu sababli ular kuchli oqsil sintezlovchi apparatga ega bo’lib, faolligi jihatidan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi. qon biokimyosi"

1495865578_68350.doc to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi. qon biokimyosi reja: 1. qonning tarkibiy qismlari. 2. qon hujayralarining biokimyoviy xususiyatlari. 3. qonning biokimyoviy vazifalari va tavsifi. 1. qonning tarkibiy qismlari. har bir to’qima va organ uchun tirik sistemaning biokimyoviy jarayonlarida bajaradigan umumiy funktsiyasidan tashqari, ularning organizmda bajaradigan xususiy vazifalari ham mavjud. qon limfa to’qima suyuqligi bilan organizmning ichki muhitini tashkil qiluvchi suyuq biriktiruvchi to’qima hisoblanadi. qonning kimyoviy tarkibi juda murakkab bo’lib, unda juda ko’p turli vazifalarni bajaruvchi organik va anorganik moddalar erigan bo’ladi. uning asosiy xususiyatlaridan biri organizm tarkibining nisbiy doimiyl...

DOC format, 71.0 KB. To download "to’qima va a’zolarning funktsional biokimyosi. qon biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: to’qima va a’zolarning funktsio… DOC Free download Telegram