qon biokimyosi

PPTX 35 pages 10.8 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.8 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

pptxgenjs presentation qon biokimyosi 1 qonning bufer sistemasi organizm ichki muhiti ph ko‘rsatkichining doimiyligi maxsus bufer sistemalar va bir qancha fiziologik mexanizmlarning (o‘pka, buyrak faoliyati va boshqalar) birgalikdagi faoliyati orqali ta’minlanadi. bufer sistema deb biror muhitga kislota yoki ishqor kiritilganda muhit ph ko‘rsatkichining o‘zgarishiga qarshilik ko‘rsatuvchi sistemani aytiladi. qonning normal ph ko‘rsatkichi o‘rtacha 7,4 ga teng. qonning eng muhim bufer sistemalari: bikarbonat, fosfat, oqsil va ayniqsa gemoglobin bufer sistemalaridir. bikorbanat bufer sistemasi – qon bufer hajmining 10%-ni tashkil etadi. bu sistemaning kislota-asosli jufti proton donori bo‘lmish karbonat kislota (h co ) va proton akseptori bo‘lmish bikarbonat ioni (hco -) dan iborat. oqsil bufer sistemasi – plazma kislota-ishqoriy muhit muvozanatini saqlashda boshqa sistemalarga ko‘ra kamroq ahamiyatga ega. molekulasi (h2n)m · r · (cooh)n shaklida tuzilgan. shu jumladan, oqsil ham amfoter elektrolitrdir. oqsil molekulasidagi karboksil guruhi dissotsiatsiyasi natijasida h+ ioni ajralib, oqsil molekulasi kuchsiz organik kislota xususiyatiga ega bo‘lib qoladi gemoglobin bufer …

2 / 35

rkibida tromb bo‘lmagani uchun ivimaydi. keyinchalik shmidt shogirdlari, jumladan, moravits va uning o‘quvchilari, tomonidan fibrin o‘tmishdoshi fibrinogen, trombin o‘tmishdoshi protrombin ekani va qon ivishida trombotsit trombokinazasi, ca ionlari ham ishtirok etishi aniqlandi. qon ivishi qon plazmasi omillari : i omil (fibrinogen) – qon ivishda ishtirok etuvchi asosiy omil. glikoproteid, jigarda sintezlanadi, molekula massasi 330000, qon plazmasidagi konsentratsiyasi 2-4 g/l, molekulasi 3 juft o‘zaro o‘xshash bo‘lmagan peptid zanjiridan tarkib topgan bo‘lib, ular o‘zaro disulfid bog‘lari orqali bog‘langan. ii omil (protrombin) – qon ivishda ishtirok etuvchi asosiy omillaridan biri, trombin (ferment)ning o‘tmishdoshi, kimyoviy jihatdan glikoproteid, 2-globulinlar fraksiyasi tarkibiga mansub, jigarda sintezlanadi; 10-12 atom ca2+ bilan birikishi natijasida konformatsiyasi o‘zgaradi. iii omil (to‘qima tromboplastini) – lipoprotein, to‘qima jarohatlanganda hosil bo‘ladi, molekula massasi 167 000 000. iv omil (kalsiy ionlari) – qon ivishining ko‘p fazalarida ishtirok etadi; jumladan, x omilning faollashuvida, to‘qima tromboplastin faollashuvida, prokonvertin faollashuvida, trombin hosil bo‘lishida ishtirok etadi. v omil (proakselerin) …

3 / 35

ratsiyalarda ko‘p qon ketishlar kuzatiladi. xi omil (rezental omili) – c-gemofiliyasiga qarshi omil – plazma tromboplastinning o‘tmishdoshi deb ham yuritiladi. xii omil (xageman omili) – qon ivishini boshlab beruvchi omillaridan biri. bu omil yetishmasa qon ivish vaqti uzayadi, ammo gemofiliya kuzatilmaydi. xiii omil (fibrinni turg‘unlashtiruvchi omil) – hosil bo‘lgan fibrin turg‘unligini ta’minlaydi. uchta polipeptid zanjiridan tarkib topgan. trombotsitlar omili – yuqorida sanab o‘tganimiz, qon ivishda ishtirok etuvchi plazma omillaridan tashqari bu jarayonda 10 dan ortiq xilma-xil trombotsit omillari ham ishtirok etadi. tromb hosil bo‘lishi trombning hosil bo‘lishi fibrinogenni fibringa aylanishi bilan bog‘liq. fibrinogen disulfid bog‘lari yordamida o‘zaro birikkan uch juft peptid zanjirlaridan tarkib topgan (a2, b2, g2). molekulyar og‘irligi 340 000. molekula uzunligi 45 nm, yo‘g‘onligi 9 nm, uning qondagi konsentratsiyasi 0,3 g/dl. trombin (ii «a» omil) fibrinogen a va b zanjirlari n uchi qismini (a va b fibrinopeptidlar) ajratib oladi: fibrindan iborat tromb biriktiruvchi to‘qima oqsili fibrinektin vositasida tomirning …

4 / 35

u o‘z navbatida x omilni, faollaydi. x«a» omil ta’sirida protrombin trombinga aylanadi, va nihoyat trombin ta’sirida fibrinogen fibringa aylanadi. trombin v, vii, xiii omillarni ham faollashtiradi. fibrinning barqarorlashuvi xiii omil ta’sirida bo‘ladi. qonning tashqi ivishiga juda qisqa vaqt – taxminan 10-12 sekund yetarli bo‘ladi. qon ivishining tashqi mexanizmi qonning ichki ivishi ancha sekin boradi va 10-15 daqiqa talab qilinadi. ichki mexanizmda tromboplastin ishtirok etmaydi. bunda trombotsit omillari muhim ahamiyatga ega. qon ivishining ichki mexanizmi ham fermentlarning faollashuvi bilan boradi. x omilning x«a» omilga aylanish bosqichidan boshlab qon ivishining ichki va tashqi yo‘li bir xil bo‘lib davom etadi. qon ivishining ichki mexanizmi ii, vii, ix, x omillarning peptid zanjirlarida g-karboksiglutamat kislota bor bo‘lib bu kislota aytib o‘tilgan oqsillarning postranslyatsion modifikatsiyasi natijasida hosil bo‘ladi. vitamin k ana shu reaksiyani katalizlovchi fermentning kofermenti hisoblanadi. ii, vii, ix, x omillar ishtirok etadigan reaksiyalar ca2+ va fosfolipidlar bilan faollashadi; karboksiglutamat radikallari shu oqsillarda ca2+ ni …

5 / 35

gemofiliya kuzatiladi. gemofiliyada qon ketishni to‘xtatish maqsadida tarkibida viii omil saqlovchi yangi donor qoni yoki viii omil preparatlaridan foydalanilanadi. qon tomirida hosil bo‘lgan tromb, bir necha kun ichida parchalanib ketadi. uning erib ketishida proteolitik ferment plazmin asosiy rolni o‘ynaydi (104-rasm). qonda asosan bu fermentning o‘tmishdoshi – plazminogen bo‘lib, u ko‘pgina to‘qimalarda bo‘ladigan urokinaza yoki kallikrein ta’sirida faollashadi: fibrinoliz qon ivishiga qarshilik qiladigan sistema proteolitik fermentlarni ingibitsiyalab qo‘yadigan bir to‘p plazma oqsillaridan iborat. plazma oqsili – iii-antitrombin qon ivishida ishtirok etadigan hamma proteinazalarni ingibirlab qo‘yadi. geparin iii-antitrombinning ingibitsiyalovchi ta’sirini kuchaytiradi. geparin birikishi ingibitorning trombin va boshqa omillarga yaqinligini kuchaytiradigan konformatsion o‘zgarishiga sabab bo‘ladi. antitrombin iii qon ivishiga qarshi qondagi asosiy omillardan biri. ammo qonda yana proteinazalar ingibitori bo‘lmish omillar mavjud. shulardan biri – g-makroglobulindir. u molekula massasi 720 000 bo‘lgan yirik oqsil bo‘lib to‘rtta protomerdan tarkib topgan. uning tarkibida ko‘pgina proteinazalar uchun substrat bo‘lib xizmat qiladigan peptid qismlari bor. proteinazalar ana …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon biokimyosi"

pptxgenjs presentation qon biokimyosi 1 qonning bufer sistemasi organizm ichki muhiti ph ko‘rsatkichining doimiyligi maxsus bufer sistemalar va bir qancha fiziologik mexanizmlarning (o‘pka, buyrak faoliyati va boshqalar) birgalikdagi faoliyati orqali ta’minlanadi. bufer sistema deb biror muhitga kislota yoki ishqor kiritilganda muhit ph ko‘rsatkichining o‘zgarishiga qarshilik ko‘rsatuvchi sistemani aytiladi. qonning normal ph ko‘rsatkichi o‘rtacha 7,4 ga teng. qonning eng muhim bufer sistemalari: bikarbonat, fosfat, oqsil va ayniqsa gemoglobin bufer sistemalaridir. bikorbanat bufer sistemasi – qon bufer hajmining 10%-ni tashkil etadi. bu sistemaning kislota-asosli jufti proton donori bo‘lmish karbonat kislota (h co ) va proton akseptori bo‘lmish bikarbonat ioni (hco -) dan iborat. oqsil bu...

This file contains 35 pages in PPTX format (10.8 MB). To download "qon biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon biokimyosi PPTX 35 pages Free download Telegram