qon yaratish va limforetikulyar tizim biokimyosi

PPT 144 pages 19.7 MB Free download

144 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.7 MB

File type PPT

Pages 144

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 144

bioorganik va biologik kimyo kafedrasi biologik kimyo 2-kurs qon biokimyosi ma'ruzachilar: prof. r.a. sobirova, f.x. inoyatova ko’rib chiqiladigan savollar: qon yaratilishi va funksiyalari. qon plazmasi oqsillari, fermentlari. kinin tizimi. “o’tkir faza” oqsillari. albuminning tana suvining taqsimlanishidagi roli, shishlar kelib chiqishi mexanizmi. limfo-retikulyar tizim: shakllanishi, ahamiyati, vazifalari. fagotsitlovchi hujayralarda metabolizmning o'ziga xos xususiyatlari. eritrotsitlarning rivojlanishi, tuzilishi va kimyoviy tarkibining o'ziga xos tomonlari, unda moddalar metabolizmi. gem biosintezi, gemoglobin, oksigemoglobin, karboksigemoglobin, metgemoglobin. qonda kislorod va uglerod dioksidining tashilishi. temir almashinuvi. qon bilan bog'liq kasalliklar: anemiyalar, porfiriyalar, gemofiliyalar, gemoglobinopatiyalar. qon limfa to'qima suyuqligi bilan organizmning ichki muhitini tashkil qiluvchi suyuq biriktiruvchi to'qima hisoblanadi. qonning kimyoviy tarkibi juda murakkab bo'lib, unda juda ko'p turli vazifalarni bajaruvchi organik va anorganik moddalar erigan bo'ladi. * qonning umumiy miqdori tana massasining o'rtacha 7-8%ini tashkil qiladi, hajmi 5-6 litrga tengdir. fiziologik holatda uning bir qismi qon depolarida turadi. qon 2 qismdan: suyuq qismi – plazma (55%) va shaklli …

2 / 144

mirlar tizimida aylanib yuradi va turli xil kimyoviy moddalar tashilishini ta'minlaydi. u o'pkadan o2 to'qimalarga va so2 to'qimalardan o'pkaga (nafas funktsiyasi); ichaklarda so'rilgan maxsulotlarni to'qimalarga tashiydi (trofik funktsiya); to'qimalardan metabolizmning oxirgi maxsulotlarini ekskretsiyasida qatnashadi (ajratuv funktsiyasi); metabolizmning oraliq va sintezlangan maxsulotlarini boshqa moddalarni to'qimalar aro taqsimlanishini ta'minlaydi; qon orqali ichki sekretsiya bezlari maxsulotlarni nishon xujayralarga tashiydi (modda almashinuvini gumoral boshqarilishi); uning ximoya funktsiyasi xujayraviy (leykotsitlar) va gumoral (antitanachalar) immun ximoya, xamda qon ivishini o'z ichiga oladi (ximoya); qon kislota-asos muvozanati va suv balansini saqlashda qatnashadida. uning bu funktsiyasi juda muximdir, chunki qonga ko'p miqdorda kislotali xususiyatga ega bo'lgan birikmalar (laktat, piruvat, nso2-, keton tanachalar), xamda asosli (ammiak) ajralib turiladi. qon organizmda doimo aylanib yurib tana xaroratini doimiyligini saqlaydi. gemopoez – qon hujayralarining hosil bo'lishi, rivojlanishi va etilishi. qon yaratilishi uzluksiz jarayon bo'lib, ko'pchilik qon hujayralarining qisqa hayotiy tsikli tufayli ro'y beradi. barcha etilgan qon hujayralari bir-biridan farqlansa ham yagona boshlang'ich …

3 / 144

tilib, yirik eritrotsitlar (megalotsitlar)ga, so'ng eritroblastlarga aylanadi, ular asta-sekin normoblastlar bilan almashinadi. yangi tug'ilgan bola va katta yoshdagi sog'lom organizmda bo'ladigan eritro-tsitlar ana shu normoblastlardan vujudga keladi. qon xujayralari * neytrofillar vazifasi – infektsiyalardan ximoya leykotsitlarning 60-70% asosiy energiya manbai – glikoliz (mitoxondriyasi kam) tarkibida yuzlab granulalar mavjud (gidrolaza, peroksidaza, fosfataza, lizotsim....) * bazofillar ishlab chiqaradi gistamin, serotonin, geparin asosiy energiya manbai oksidlanishli fosforillanish vazifasi – allergik reaktsiyalar, kon ivishi leykotsitlarning 1-5 % * eozinofillar kupayadi gelmintoz, allergik xolatlar vazifasi – mikroorganizmlardan ximoya, allergik reaktsiyalar leykotsitlarning 3-6% * monotsitlar vazifasi – fagotsitoz, to'kimalarga o'tgach makrofaglarga aylanadi leykotsitlarning 4-8% yalliglanish joylarida to'planadi. tarkibida juda ko'p turdagi gidrolazalar mavjud aerob yo'llar orkali energiya bilan ta'minlaydi * lifatsitlar vazifasi – gumoral va xujayraviy immunitetni xosil kiladi leykotsitlarning 20-25% immunoglobulin oksillarini sintezlaydi t- va v-limfotsitlar mavjud asosiy energiya manbai - glikoliz * trombotsitlar vazifasi – kon ivishida tromb xosil qilish leykotsitlarning <1% 2 tip …

4 / 144

a saqlanishi degradatsiya nb tuzilishi disksimon – katta yuza (gazlar diffuzisi) tsitoskelet oksillari (elastiklik) membranasi osmometr (na+/k+-atfaza) eritrotsitlar membranasi tuzilishi sferotsitlar eritrotsitlar membrana transporterlari na+/k+-atfaza (aktiv transport) glyut-1 (insulinga boglikmas glyukoza transporti) anion almashtirgich - (cl-/hco3-) 3 ta oksildan iborat membrana antigenlari kon guruxlari metabolizmi eritrotsitlarda yadro, mitoxondriya va boshqa organellalar mavjud emas. shuning uchun asosiy energiya manbai glyukozadir 90% anaerob glikoliz (2 atf, laktat: kori tsikli; 2,3-bifosfoglitserat) 10% pentozafosfat yo'li (nadph  antioksidant va qaytaruvchi sifatida) retikulositda talaygina globinga taalluqli mrnk bo’ladi retikulotsit faollik bilan gemoglabinni sintezlab boradi; so’ngra retikulotsitning eritrotsitga aylanishida rnk va ribosomalari parchalanib ketadi; mitoxondriyalari ham yo’qoladi. eritrosit 110-120 kun umr ko’radi, katta yoshli odam organizmida har kuni 2*10^11 eritrosit parchalanib boradi va xuddi shunchasi yangidan paydo bo’lib turadi. 10 yil davomiida xosil buladigan eritrositlarning umumiy massasi taxminan odam tanasining butun massasiga teng keladi. eritrositlar tarkibida 95% gemoglobin bo‘ladi. eritroblast → retikulosit → eritrosit eritrositda yadro, …

5 / 144

iyasi natijasida eritroblastlar parchalanadi, eritrositlar esa qonda jadal gemolizga uchraydi. uring klinik ko‘rinishlari asosan tug‘ulgandan so‘ng yuzaga chiqa boshlaydi. α-tamassemiyada xomila gipoksiyasi va o‘limi kuzatiladi, chunki bunda α-zanjir sintezlanmaydi va xomila gemoglobinida γ-zanjirlar tetramer xosil qiladi (bart gemoglobini). bunda gemoglobinni kislorodga bo‘lgan moilligi ortib ketadi, protomerlar o‘zaro kooperatsiyasi buziladi. – spektrin yoki ankirin oqsillari nuqsoni xisobiga kelib chiqadi. eritrositlar sharsimon shaklni egallaydi, gazlar almashinuvi buziladi, gemolizi kuchayadi. klinik ko‘rinishlari: kamqonlik, sariqlik, splenomegaliya. megaloblast (makrositar) anemiya folat kislotasi yoki v12 yetishmovchiligida kuzatiladi. membrana oqsillarining 60% spektrin, glikoforin va 3-chi yo‘l oqsili tashkil qiladi. glikoforin – integral glikoproteid, avo tizimi antigenlar guruhi spektrin – periferik oqsil, sitoskeletning asosiy oqsili 3-chi yo‘l oqsili – integral oqsil, cl- va hco3- tashuvchi oqsil d. shemin va boshka tadqiqotchilarning samarali ishlari sababli gemoglobinning asosiy sintezi o‘rganib chiqilgan. barcha azotning 4 ta atomi va uglerodning tetrapirrol xalqasining 8 atomi manbasi glisin xisoblanadi. 26 dan 34 uglerod atomining …

Want to read more?

Download all 144 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon yaratish va limforetikulyar tizim biokimyosi"

bioorganik va biologik kimyo kafedrasi biologik kimyo 2-kurs qon biokimyosi ma'ruzachilar: prof. r.a. sobirova, f.x. inoyatova ko’rib chiqiladigan savollar: qon yaratilishi va funksiyalari. qon plazmasi oqsillari, fermentlari. kinin tizimi. “o’tkir faza” oqsillari. albuminning tana suvining taqsimlanishidagi roli, shishlar kelib chiqishi mexanizmi. limfo-retikulyar tizim: shakllanishi, ahamiyati, vazifalari. fagotsitlovchi hujayralarda metabolizmning o'ziga xos xususiyatlari. eritrotsitlarning rivojlanishi, tuzilishi va kimyoviy tarkibining o'ziga xos tomonlari, unda moddalar metabolizmi. gem biosintezi, gemoglobin, oksigemoglobin, karboksigemoglobin, metgemoglobin. qonda kislorod va uglerod dioksidining tashilishi. temir almashinuvi. qon bilan bog'liq kasalliklar: anemiyalar, porfiriyalar...

This file contains 144 pages in PPT format (19.7 MB). To download "qon yaratish va limforetikulyar tizim biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon yaratish va limforetikulyar… PPT 144 pages Free download Telegram