bolalar folklori va mumtoz adabiyot namunalari

DOC 134,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522861929_70693.doc bolalar folklori va mumtoz adabiyot namunalari reja: 1.bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog’liqligi. 2.bolalar folklorining ma`naviy ahamiyati. 3.mumtoz davr adabiyotida bolalar kitobxonligi 4. mumtoz adabiyotning ma`naviy-axloqiy mohiyati. 5. bolalar folklorida janr rang-barangligi. 6. topishmoq, tez aytish, maqol, ertak va dostonlarning janr ko`lami. 7. mumtoz davr bolalar adabiyoti janrlari, badiiy ertaklar, tez aytishlar, maqollar, allalar ko`rinishidagi tarbiya vositasi ekanligi. 8. xulosa. xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi folklor hamma zamonlarda ham ijod sarchashmasi hisoblanib keladi. shuning uchun ham insoniyat alla, qo`shiqlar, afsonalar, ertak va dostonlarda o`zining yuksak orzu-umidlari, zavq-shavqi-yu, kurashlarini ifodalagan. xalq og`zaki ijodi o`zining mazmunan rang-barangligi, yuksak g`oyalar bilan yo`g`rilganligi bilan yozma adabiyotdan ajralib turadi. bolalar folklori ko`pincha kattalar tomonidan ijod qilinadi, ba’zi hollarda bolalar o`z o`yinchoqlari asosida o`zlari ham alla, qo`shiq va ovunmachoqlar to`qiydilar. bularning hammasi bir bo`lib faqat yaxshi tarbiyani targ`ib qiladi. bolalar xalq og`zaki ijodining pedagogika bilan bog`lanishi alladan boshlanadi. alla - …

ini eshitgan har bir inson bosh chayqaydi, beshik kabi ohista tebranadi, orom oladi, o`zini-o`zi taniydi, xayoli bolaligiga ketadi, hayotda yo`l qo`ygan xato va kamchiliklarini tuzatib olishga intiladi. e’tibor bering: tol beshikni tebratib, ona aytar qo`shig`in. qo`shiq bilan tebratar dunyoning tol beshigin. bu beshikda ulg`ayar necha ming, millionlar. ona mehri ziyosi yuraklarga yo`l olar. bu beshikda tinglashar mayin-mayin allalar. uchib o`tgan el bilan olam bo`ylab taralar. tol beshikni tebratib, ona aytar qo`shig`in. qo`shiq bilan tebratar dunyoning tol beshigin. alla qadimiy xalq qo`shig`i. alla va beshik xamohang yuradi. bu haqda buyuk alloma abu ali ibn sino, - ...bolaning mijozini kuchaytirmoq uchun unga ikki narsani qo`llamoq kerak. biri bolani sekin-sekin tebratish, ikkinchisi, uni uxlatish uchun odat bo`lib qolgan musiqa va allalashdir. shu ikkisini qabul qilish miqdoriga qarab bolaning tanasi bilan badan tarbiyaga va ruhi bilan musiqaga bo`lgan iste’dodi hosil qilinadi, - deb alla va beshikning norasida kamolotida muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlab o`tgan. …

olari, jonivorlar, parranda-yu, darrandalar bilan oshno bo`ladi. tabiat insonga xizmat qiladi. inson uni ehtiyot qilishi, parvarishlashi, o`stirishi, ko`paytirishi lozim. shu ma’noda inson ruhiga o`z kuyi, qo`shig`i bilan quvonch bag`ishlaydigan qush-bulbulni ham ehtiyot qilishi zarurligi bir qator allalarning asosini tashkil etadi: bulbul sayrar yozina, alla-yo, alla, qulluq qush ovozina, alla-yo, alla. bermang bulbula ozor, alla-yo, alla, bulbul beozor qushdir, alla-yo, alla. qadimda och-yupun hayot kechirgan mehnatkash xalq o`z farzandini kelajakda mard-pahlavon, botir bo`lib kamol topib yurt himoyachisiga aylanishiga umid bog`lagan. shu bois ham alla-qo`shiqlarida farzandlarini yo`lbars yurakli, qoplon bilakli bo`lib kamol topishlari uchun allalar to`qib farzandi ongiga, shuuriga quyib tarbiya qilganlar: yo`lbarslarday yuraklim, alla, qoplonlarday bilaklim, alla. yaxshi-yomon kunimda, alla, menga juda keraklim alla. ona allasida bolasining ertasi, kelajagi porloq ekanligiga qattiq ishonch ko`pgina allalarda o`z ifodasini topganligini ko`ramiz. quyidagi alla ana shulardan biri sifatida kitobxonda katta taassurot qoldiradi: alla, bolam-ey, alla, erkatoy guli lolam-ey. og`zing to`la moy, tezroq katta bo`l, …

m olib bo`lgach, norasidani beshikdan olayotganda aytiladigan qo`shiq ham nihoyatda muxtasar aytilgan. alloh beshikdagi chaqaloqqa xotirjamlikni ato etganligini, shu sababli hech qanday sharpa-dushman uning uyqusini buza olmasligini quyidagi to`rtlikdan bilib olish qiyin emas: taqa-tuqi gavora bo`lsin, dushmani ovora bo`lsin. uyqusi beshikda qolsin, dushmani eshikda qolsin. xalqda chaqaloq uchun xavfli kunlar ham borligi alohida qo`shiqlarda ta’kidlanadi. to`qqiz kunlik bo`ldimi, tamom, u yashab qolishi, endilikda xavf-xatardan butunlay xoli bo`lib olganligi, do`st ustiga do`st orttirib shu xonadonning haqiqiy a’zosiga aylanib qolganligi mana bu qo`shiqda to`la-to`kis ifoda etilgan: to`qqizdan o`tdi bu bacha, endilikda o`lmas bu bacha. bog`larning g`o`rasi bu bacha, bolalar jo`rasi bu bacha. shu uyning to`risi bu bacha, shamsu qamaru sitora hamrohi shu bacha. xalq hayotda hech qachon shoshilmaydi, shoshqaloqlikka yo`l ham qo`ymaydi. hamma narsa o`z o`rnida, o`z yo`lida bir me’yorda davom etishini orzu qiladi. bu gapning tasdig`ini o`sha yangi olamga kelgan chaqaloq, u bilan bog`liq bo`lgan rasm-rusum misolida bilib olish mumkin. mana …

eksalar. bu gap xalq qo`shiqlarida ham o`z ifodasini topgan. bolaga yangi kiyim kiydirilayotgan paytda aytiladigan qo`shiqlarda xalq gapning lo`ndasini aytib qo`ya qolgan: tepa-tepa to`zdirmay, mingan otim o`zdirmay. sen-bir yillik, men-ming yillik. yoqasi moyli bo`lsin, etagi loyli bo`lsin, mayli, bir yilda to`zsin, o`zi-chi, ming yil kulsin! xalq qo`shiqlarida rasm-rusumlar rangba-rang. hammasi o`rinli, hammasi zarur. masalan, qizaloqning sochini ilk bor yuvib-taraganda sochning uzunligi, qalinligi, ko`rsa-ko`rgidakligi, katta-kichikning havasini keltiradigan darajada ko`rkamligi obdon maqtaladi. ayrim qo`shiqlarda sochning ta’rifi oy-yu, quyosh bilan bog`lab kuylanadi. baquvvat sochning uzunligi cho`zsa oy va quyoshga ham etib borishi quvnoq misralarda ifodalanadi: oyda - quloch kunda – tutam. senga – kuyov, menga – palov v/k. shu zaylda beshik qo`shiqlari kenja avlod kamolotida o`ziga xos tarbiya rolini o`taydi. kichkintoylar ota-onalaridan, bobo-momolaridan chiroyli, ta’sirli alla, qo`shiqlar tinglab tillari biyron, o`ktam, ziyrak bo`lib ulg`aar ekanlar endilikda o`zlari ham hayot yo`llarida qo`shiq to`qib, qo`shiq qanotida o`sib-ulg`ayishga harakat qiladilar. bunday qo`shiqlarning oliy namunasi “chittigul” turkumiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bolalar folklori va mumtoz adabiyot namunalari"

1522861929_70693.doc bolalar folklori va mumtoz adabiyot namunalari reja: 1.bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog’liqligi. 2.bolalar folklorining ma`naviy ahamiyati. 3.mumtoz davr adabiyotida bolalar kitobxonligi 4. mumtoz adabiyotning ma`naviy-axloqiy mohiyati. 5. bolalar folklorida janr rang-barangligi. 6. topishmoq, tez aytish, maqol, ertak va dostonlarning janr ko`lami. 7. mumtoz davr bolalar adabiyoti janrlari, badiiy ertaklar, tez aytishlar, maqollar, allalar ko`rinishidagi tarbiya vositasi ekanligi. 8. xulosa. xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi folklor hamma zamonlarda ham ijod sarchashmasi hisoblanib keladi. shuning uchun ham insoniyat alla, qo`shiqlar, afsonalar, ertak va dostonlarda o`zining yuksak orzu-umidlari, zavq-shavqi-yu, ku...

Формат DOC, 134,0 КБ. Чтобы скачать "bolalar folklori va mumtoz adabiyot namunalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bolalar folklori va mumtoz adab… DOC Бесплатная загрузка Telegram