bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog'liqligi

PDF 18 pages 281.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 281.3 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

urganch innovatsion universiteti boshlangich ta'lim yo'nalishi 21.01- guruh talabasi komilova shahzodaning boshlang'ich ta'limda bolalar adabiyoti fanidan tayyorlagan mustaqil ta'lim ishi mavzu: mumtoz bolalar kitobxonligi va uning ko’rinishlari reja: 1. bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog’liqligi. 2. bolalar folklorining ma`naviy ahamiyati. 3. mumtoz davr adabiyotida bolalar kitobxonligi 4. mumtoz adabiyotning ma`naviy-axloqiy mohiyati. 5. bolalar folklorida janr rang-barangligi. 6. topishmoq, tez aytish, maqol, ertak va dostonlarning janr ko`lami. 7. mumtoz davr bolalar adabiyoti janrlari, badiiy ertaklar, tez aytishlar, maqollar, allalar ko`rinishidagi tarbiya vositasi ekanligi. 8. xulosa. xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi folklor hamma zamonlarda ham ijod sarchashmasi hisoblanib keladi. shuning uchun ham insoniyat alla, qo`shiqlar, afsonalar, ertak va dostonlarda o`zining yuksak orzu-umidlari, zavq-shavqi-yu, kurashlarini ifodalagan. xalq og`zaki ijodi o`zining mazmunan rang-barangligi, yuksak g`oyalar bilan yo`g`rilganligi bilan yozma adabiyotdan ajralib turadi. bolalar folklori ko`pincha kattalar tomonidan ijod qilinadi, ba’zi hollarda bolalar o`z o`yinchoqlari asosida o`zlari ham alla, qo`shiq …

2 / 18

nadi. allada onaning o`yi, xayoli, ezgu niyati, porloq kelajak uchun intilishi, kurashi o`z ifodasini topgan bo`ladi. alla millat tanlamaydi, uning matnini tushunmasa-da, ohangi-kuyini eshitgan har bir inson bosh chayqaydi, beshik kabi ohista tebranadi, orom oladi, o`zini-o`zi taniydi, xayoli bolaligiga ketadi, hayotda yo`l qo`ygan xato va kamchiliklarini tuzatib olishga intiladi. e’tibor bering: tol beshikni tebratib, ona aytar qo`shig`in. qo`shiq bilan tebratar dunyoning tol beshigin. bu beshikda ulg`ayar necha ming, millionlar. ona mehri ziyosi yuraklarga yo`l olar. bu beshikda tinglashar mayin-mayin allalar. uchib o`tgan el bilan olam bo`ylab taralar. tol beshikni tebratib, ona aytar qo`shig`in. qo`shiq bilan tebratar dunyoning tol beshigin. alla qadimiy xalq qo`shig`i. alla va beshik xamohang yuradi. bu haqda buyuk alloma abu ali ibn sino, - ...bolaning mijozini kuchaytirmoq uchun unga ikki narsani qo`llamoq kerak. biri bolani sekin-sekin tebratish, ikkinchisi, uni uxlatish uchun odat bo`lib qolgan musiqa va allalashdir. shu ikkisini qabul qilish miqdoriga qarab bolaning tanasi bilan badan …

3 / 18

an: ko`chalarda o`ynab yursin, maktablarda o`qib yursin. mulla-yu, mudarris bo`lsin, martabasi ulug` bo`lsin. chaqaloq olamga kelishi bilan dastlab ota-onani taniydi. so`ng oila a’zolari, jonivorlar, parranda-yu, darrandalar bilan oshno bo`ladi. tabiat insonga xizmat qiladi. inson uni ehtiyot qilishi, parvarishlashi, o`stirishi, ko`paytirishi lozim. shu ma’noda inson ruhiga o`z kuyi, qo`shig`i bilan quvonch bag`ishlaydigan qush- bulbulni ham ehtiyot qilishi zarurligi bir qator allalarning asosini tashkil etadi: bulbul sayrar yozina, alla-yo, alla, qulluq qush ovozina, alla-yo, alla. bermang bulbula ozor, alla-yo, alla, bulbul beozor qushdir, alla-yo, alla. qadimda och-yupun hayot kechirgan mehnatkash xalq o`z farzandini kelajakda mard-pahlavon, botir bo`lib kamol topib yurt himoyachisiga aylanishiga umid bog`lagan. shu bois ham alla-qo`shiqlarida farzandlarini yo`lbars yurakli, qoplon bilakli bo`lib kamol topishlari uchun allalar to`qib farzandi ongiga, shuuriga quyib tarbiya qilganlar: yo`lbarslarday yuraklim, alla, qoplonlarday bilaklim, alla. yaxshi-yomon kunimda, alla, menga juda keraklim alla. ona allasida bolasining ertasi, kelajagi porloq ekanligiga qattiq ishonch ko`pgina allalarda o`z ifodasini topganligini …

4 / 18

bo`lishi har bir beshik qo`shig`ida chiroyli ifodaga ega: beshigi taxta, orqasi paxta. egasi keldi, kuchugi qoch. ichida yotganni bahrini och. chaqaloq beshikda maza qilib uxlab, orom olib bo`lgach, norasidani beshikdan olayotganda aytiladigan qo`shiq ham nihoyatda muxtasar aytilgan. alloh beshikdagi chaqaloqqa xotirjamlikni ato etganligini, shu sababli hech qanday sharpa-dushman uning uyqusini buza olmasligini quyidagi to`rtlikdan bilib olish qiyin emas: taqa-tuqi gavora bo`lsin, dushmani ovora bo`lsin. uyqusi beshikda qolsin, dushmani eshikda qolsin. xalqda chaqaloq uchun xavfli kunlar ham borligi alohida qo`shiqlarda ta’kidlanadi. to`qqiz kunlik bo`ldimi, tamom, u yashab qolishi, endilikda xavf- xatardan butunlay xoli bo`lib olganligi, do`st ustiga do`st orttirib shu xonadonning haqiqiy a’zosiga aylanib qolganligi mana bu qo`shiqda to`la-to`kis ifoda etilgan: to`qqizdan o`tdi bu bacha, endilikda o`lmas bu bacha. bog`larning g`o`rasi bu bacha, bolalar jo`rasi bu bacha. shu uyning to`risi bu bacha, shamsu qamaru sitora hamrohi shu bacha. xalq hayotda hech qachon shoshilmaydi, shoshqaloqlikka yo`l ham qo`ymaydi. hamma narsa o`z o`rnida, …

5 / 18

r oyoq chiqarganda aytiladigan qo`shiq ham juda jozibali: adoq-adoq yurisin, tikon shunga kirmasin. ko`zi qattiq bandalar ko`zi shunga kirmasin. kiyim-lattaning umri qisqa, deyishadi keksalar. bu gap xalq qo`shiqlarida ham o`z ifodasini topgan. bolaga yangi kiyim kiydirilayotgan paytda aytiladigan qo`shiqlarda xalq gapning lo`ndasini aytib qo`ya qolgan: tepa-tepa to`zdirmay, mingan otim o`zdirmay. sen-bir yillik, men-ming yillik. yoqasi moyli bo`lsin, etagi loyli bo`lsin, mayli, bir yilda to`zsin, o`zi-chi, ming yil kulsin! xalq qo`shiqlarida rasm-rusumlar rangba-rang. hammasi o`rinli, hammasi zarur. masalan, qizaloqning sochini ilk bor yuvib-taraganda sochning uzunligi, qalinligi, ko`rsa-ko`rgidakligi, katta-kichikning havasini keltiradigan darajada ko`rkamligi obdon maqtaladi. ayrim qo`shiqlarda sochning ta’rifi oy-yu, quyosh bilan bog`lab kuylanadi. baquvvat sochning uzunligi cho`zsa oy va quyoshga ham etib borishi quvnoq misralarda ifodalanadi: oyda - quloch kunda – tutam. senga – kuyov, menga – palov v/k. shu zaylda beshik qo`shiqlari kenja avlod kamolotida o`ziga xos tarbiya rolini o`taydi. kichkintoylar ota-onalaridan, bobo-momolaridan chiroyli, ta’sirli alla, qo`shiqlar tinglab tillari biyron, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog'liqligi"

urganch innovatsion universiteti boshlangich ta'lim yo'nalishi 21.01- guruh talabasi komilova shahzodaning boshlang'ich ta'limda bolalar adabiyoti fanidan tayyorlagan mustaqil ta'lim ishi mavzu: mumtoz bolalar kitobxonligi va uning ko’rinishlari reja: 1. bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog’liqligi. 2. bolalar folklorining ma`naviy ahamiyati. 3. mumtoz davr adabiyotida bolalar kitobxonligi 4. mumtoz adabiyotning ma`naviy-axloqiy mohiyati. 5. bolalar folklorida janr rang-barangligi. 6. topishmoq, tez aytish, maqol, ertak va dostonlarning janr ko`lami. 7. mumtoz davr bolalar adabiyoti janrlari, badiiy ertaklar, tez aytishlar, maqollar, allalar ko`rinishidagi tarbiya vositasi ekanligi. 8. xulosa. xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi folklor hamm...

This file contains 18 pages in PDF format (281.3 KB). To download "bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog'liqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar adabiyoti va bolalar fo… PDF 18 pages Free download Telegram