bolalar folklori

PPTX 26 pages 1.5 MB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
prezentatsiya powerpoint mavzu : bolalar adabiyotida xalq og`zaki ijodi. maqol, topishmoqlar va tez aytishlar. reja: bolalar folklori. maqol haqida nazariy ma’lumotlar. tez aytish. xulosa. bolalar folklori ham kattalarniki kabi xilma- xil adabiy tur va janrlarda namoyon bo`ladi. barcha zamonlarning o`z ijodkorlari xalqning urf- odatlari, maqsad- intilishlari, orzu- armonlarini ifodalab keladi. qolaversa, bolalarning ham ma’naviy- axloqiy jihatdan shakllanishlarida muhim tarbiyaviy vosita vazifasini bajaradi. bu maqsad qo`shiq, doston, ertak, afsona va rivoyat, topishmoq, maqol kabi shakllar orqali o`z aksini topadi. xalq og`zaki ijodi asarlari orqali ham ajdodlari zakovati va jasoratlaridan saboq oladi, buyuk ajdodlari va ularning yashash tarzi bilan tanishadi. folklorda xalq zakovati, iste’dodi va til boyligi namoyon bo`ladi. bu xususiyat ayniqsa maqol va topishmoqlarda ko`rinadi. maqol arabcha “ qavolla ” , “ qavlun ” so`zlaridan olingan bo`lib, so`z, aytmoq, so`zlamoq ma’nolarini anglatadi. maqol – xalqning hayotiy tajribalari asosida yuzaga kelgan dono, purhikmat so`zlar. el orasida naql so`zi ham maqol ma’nosida qo`llaniladi. …
2 / 26
ajralsang, yer bo‘lasan. chinordek bo‘ying bo‘lguncha, hunari yo‘q kishining, tumordek aqling bo‘lsin. mazasi yo‘q ishining bulbul chamannu sevar, do`st so`zini tashlama, odam vattanni. tashlab boshing qashlama. ilm aql chirog`i. bilagi zo`r birni yiqar, bilimi zo`r mingni yiqar. daryo suvuni bahor toshirar, odam qadrini mehnat oshirar. bolalar xalq og`zaki ijodida maqol yetakchi o`rinda turadi, chunki maqol xalq yaratgan g`oyat chuqur va tugal ma’noli gaplar. maqolda xalqning, bir necha avlodning aql- u farosati hamda turmush tajribasinng yakuni, shuningdek donishmandligi beriladi. balki shu sababli “ otalar so`zi ” nomi bilan ham yurutiladi. maqol janriga nafaqat yozuvchilar balki katta yoshdagi insonlar ham qayta- qayta murojat qiladilar. maqol yoshlarni ilm- u hunarli bo`lishga, mehnatkashlikka, vatanparvarlikka umuman olganda barcha insoniy fazilatlarga o`rgatadi. dono xalqimiz bejizga: “ so`z ko`rki- maqol ” deb aytmagan. topishmoqlar xalq og`zaki ijodining eng qadimgi va eng ommaviy janri. jahondagi barcha xalqlar folklorida uchraydi. topishmoqlarda xalq hayoti, turmush darajasi, urf- odatlari ma’lum darajada …
3 / 26
um- dumaloq jajji oy, chaqib yesang g`ij- g`ij moy. ( yong`oq ) qo`li yo`q, oyog`i yo`q uy poylar. ( qulf ) ko`pincha topishmoqlar mubolag`a yo`li bilan yaratiladi, masalan: bir chuqurda, ming chuqur ( angishvona ) o`zi bir qarich, soqoli ming qarich ( igna- ip ) muallifiga ega bo`lgan she’riy topishnoqlar chiston, shuningdek lug`z deb ham yuritiladi. chiston forscha so`z bo`lib “ chist ” – nima , “ on ” – u ma’nosini beradi. chiston alohida she’riy janr ham hisoblanadi. bu janrda dastlab navoiy , keyinchalik uvaysiy samarali ijod qilgan. masalan: navoiyning “ qalam ” , “ tanga ” , “ yumurtqa ” , uvaysiyning “ anor ” , “ kun va tun ” chistonlari mashhur. topishmoqlardan namunalar: lenta kabi cho‘zilib, bulut desang, bulutmas, yurtni yurtga ulaydi. yerdan ko‘kka suzadi. do‘stni do‘stga uchratib, ko‘zga, burunga kirsa, qalbga sevinch qalaydi. asabingni buzadi. (yo‘l) (tutun) qo‘shaloq tovoq, keragida suvga otasan, ichi to‘la yog‘. …
4 / 26
alar qoʻllanadi. unda muayyan tovushlar, ayniqsa, jarangli undoshlar takrorlanadi va soʻzlar ritm, urgʻular bilan tez aytiladi. mas., besh mis barkash, besh mis barkashning ichida besh ming mis barkash. tez aytishda har bir tovush oʻz oʻrnida toʻgʻri, ravon talaffuz etilishi shart. tovushlar talaffuzida yanglishgan tomon (kishi) yengilgan hisoblanadi. oʻtmishda katta yoshdagi odamlar ham oʻtirishlarda, toʻylarda tez aytishda musobaqalashib, madaniy hordiq olganlar. keyinchalik, asosan, bolalar repertuariga aylangan. tez aytishlar bolalarning fikrlash qobiliyatini, soʻz boyligini oshirishga va nutqining ravon boʻlishiga xizmat qiladi ahmad aka rahmat akani ko‘rdi. ali, vali, g‘ani, sayfi, said qani? asad asil asal saqlaydi. bashar hasharga shoshar, yashnar hasharda bashardan oshar. bedarak bedana bedazorda bedor bo‘ldi. bir burun ko‘rdim burunnan burun, eshikdan chiqdi burunnan burun bir juft cho‘p ko‘pmi, qo‘sh juft cho‘p ko‘pmi? boqi boqqa, soqi toqqa bordi. boqi botir buzoq boqar. boqi quritgan qoqi qoq quruq qoqi. boshqotirma boltavoyning boshini qotirdi. bu bo‘ri bo‘z bo‘rimas chiyabo‘ri. bulturgi burgutni bugun …
5 / 26
bolalar folklori - Page 5
6 / 26
bolalar folklori - Page 6

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar folklori"

prezentatsiya powerpoint mavzu : bolalar adabiyotida xalq og`zaki ijodi. maqol, topishmoqlar va tez aytishlar. reja: bolalar folklori. maqol haqida nazariy ma’lumotlar. tez aytish. xulosa. bolalar folklori ham kattalarniki kabi xilma- xil adabiy tur va janrlarda namoyon bo`ladi. barcha zamonlarning o`z ijodkorlari xalqning urf- odatlari, maqsad- intilishlari, orzu- armonlarini ifodalab keladi. qolaversa, bolalarning ham ma’naviy- axloqiy jihatdan shakllanishlarida muhim tarbiyaviy vosita vazifasini bajaradi. bu maqsad qo`shiq, doston, ertak, afsona va rivoyat, topishmoq, maqol kabi shakllar orqali o`z aksini topadi. xalq og`zaki ijodi asarlari orqali ham ajdodlari zakovati va jasoratlaridan saboq oladi, buyuk ajdodlari va ularning yashash tarzi bilan tanishadi. folklorda xalq zakovati, ist...

This file contains 26 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "bolalar folklori", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar folklori PPTX 26 pages Free download Telegram