antik davri arxeologiyasi

PPTX 19 стр. 3,9 МБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,9 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

prezentatsiya powerpoint antik davri arxeologiyasi mavzu rejasi: 1. o'rta osiyoda markazlashgan davlatlarning tashkil topishi. 2.tarixiy sharoit. 3.antik davr shaharsozligi. antik iborasi lotincha «antigus» so`zidan olingan bo`lib, u qadimgi degan ma`noni anglatadi. bu ibora xv asrda italiya gumanistlari tomonidan dastlab ishlatilgan bo`lib, u asosan qadimgi yunon va rim madaniyati va san`atini ta`riflash uchun qo`llanilgan. u quldorlik davlatlarining paydo bo`lishi, rivojlanishi va inqirozga yuz tutishini ta`riflaydi. aynan yunoniston va rimning qadimgi madaniyat o`chog`i, deb qabul qilinishida ramziy ma`no bor. chunki bu hududda qadimdan buyuk davlatlar hukm surgan bo`lib, ularning har biri qaysidir ma`noda jahon madaniyatiga ulkan hissa qo`shgan.markaziy osiyo hududida qadimgi davrda shakllangan davlatlar ham o`z navbat ida jahon tsivilizatsiya tarixida katta o`ringa ega. sharq tsivilizatsiyasini, shahar madaniyatini baqtriya, qadimgi xorazm, farg`ona moddiy madaniyatisiz tasavvur etib bo`lmaydi. markaziy osiyoning dastlabki davlatlari taraqqiyotining yangi ijtimoiy va iqtisodiy bosqichi mil.av. vi-iv asrlardagi ahmoniylar siyosati bilan bog`liqdir. miloddan avvalgi 330 yilda makedoniyalik iskandar eron podshosi …

2 / 19

arda iskandarning o`rta osiyoga qilgan harbiy yurishlari, oqibatida parfiya, marg`iyona, baqtriya, so`g`diyona xalqlari madaniy hayotida iz qoldi. lekin, ko`zga tashlanarli o`zgarishlar amudaryodan shimoliy viloyatlarda faqat selavkiylar davridan boshlanadi. miloddan avvalgi iii asr o`rtalariga kelib baqtriyada yunon-baqtriya davlatining qaror topishi bilan mahalliy madaniyatga ellinizm elementlarining kirib kelishi jadallashdi. bu jarayon ayniqsa moddiy madaniyatda, uning me`moriy qurilish jabhalarida yaqqol ko`zga tashlanadi. o`rta osiyoning janubiy rayonlarini keng xalqaro munosabatlarga tortilishi, o`lka viloyatlarining qadimgi sharq va yunoniston, makedoniya davlatlari bilan keng madaniy va savdo aloqalarda bo`lishi o`z navbatida uning markaziy va shimoliy viloyatlari –so`g`d, xorazm, shosh va qadimgi farg`onani ham chetlab o`tmadi. o`sha davr madaniy hayotidagi yuksalishlar baqtriyada dalvarzintepada, eski termiz, jondavlattepa: so`g`dda afrosiyob, erqo`rg`on, poykent; xorazmda jonbasqal`a, ayozqal`a, tuproqqal`a; chochda qanqa, shoshtepa, qovunchitepa; qadimgi farg`onada asxikent, koson, marhamat kaba yodgorliklar va yuzlab kichik shaharlar va qishloqlar shaklidagi arxeologik yodgorliklar misolida ko`zga tashlanadi. yunon-baqtriya sharqning yirik davlati sifatida 120 yildan ortiq (mil.av.250-128 yillar) vaqt …

3 / 19

qatlamlari, marg`iyonada govurqal`a kabi shahar qoldiqlari tadqiq etilgan. antik davrda yunon-baqtriyada dehqonchilik va chorvachilikdan tashqari kulolchilik sohasi yuksak darajada taraqqiy qilgan bo`lib, bu davrda yasalgan kulolchilik buyumlarining olamda tengi yo`q edi. uy-joylar shohona saroylar, ibodatxonalar hamda mudofaa inshoatlari qurilishda bu o`lkalar xalqi antik davr olamida yuksalishning yuqori nuqtasiga ko`tarilgan. bu davrda baqtriya va so`g`d yozuvlari shakllanadi va rivojlanadi. tasviriy san`at, me`morchilik, zargarlik san`atida katta yutuqlarga erishiladi. antik davr mualliflari baqtriyani 1000 shaharli mamlakat, deb ta`riflaganlar. yunon-baqtriya aholisi zardo`shtiylik diniy e`tiqodida bo`lib, mahalliy diniy tasavvurlar yunon mifologiyasi obrazlari bilan chatishib ketgan. suvga, erga, quyoshga bo`lgan hurmat va e`tiqod, xudolarga bo`lgan (mitra, naxid...) e`tiqod bilan uyg`unlashib ketgan. ko`chmanchi qabilalarning yunon-baqtriya erlariga kirib kelishi uni inqirozga uchratadi. 110 yilda yuechji qabilalari yunon-baqtriya erlariga kirib kelib, o`z hukmronligini o`rnatdi. guyshan qabilasi yabg`usi kudzula kadfiz boshqa qabila yabg`ularini tobe etib, o`zini hukmdor deb e`lon qiladi. tarix sahnasiga shu tariqa kushonlar davlati kelib, u uzoq muddat, …

4 / 19

arining hayotida katta rol o`ynadi. kushonlar davrining katta ahamiyatga ega bo`lgan yodgorliklaridan biri milodiy i asr boshlariga mansub bo`lgan «holchayon hokimining saroyi»dir. holchayon saroyining kutish zalini qadimgi haykallar kompazitsiyasi egallagan bo`lib, ularda turli etnoslarning qiyofalari o`z aksini topgan. shuningdek, saroyda ayonlar, kurash sahnasi, og`ir gulchambarlarni ko`tarib turgan bolalar haykallari, muzika asboblari tutgan ayol haykallari topilgan. buddaviylik bilan bog`liq bo`lgan yodgorliklardan biri ayritom bo`lib, u termiz yaqinida amudaryo bo`yida joylashgan. bu erdan topilgan me`moriy san`at asarlarida turli xil musiqa asbobi chalayotgan musiqachilar tasvirlangan. termiz yaqinida arxeloglar qoratepa yodgorligini topib o`rganganlar. qoratepa buddaviylik dinining ibodatxonasi bo`lgan. qoratepa tabiiy tepalik bo`lib, uning atrofidan ko`plab haykallar topilgan. fayoztepa esa qoratepa yaqinida joylashgan yodgorlik bo`lib, u buddaviylarning ibodatxonasi va maktabi vazifasini o`tagan. chust madaniyati yodgorliklarida toshdan mehnat qurollari yasash davom etadi. masalan, birgina dalvarzintepani qazish vaqtida 1500 ga yaqin tosh qurollar topilgan. tosh qurollar orasida qum-toshdan yasalgan o`roqsimon pichoqlar yasash alohida diqqatga sazovordir. bu erdan …

5 / 19

arxeologlar 3 qavatdan iborat bo`lgan mudofaa devori bo`lganligini, tashqi devorning yuqori qismida kamonchilar uchun qilingan tuynuklar, aylana shaklida burjlar o`rnini aniqlaganlar. qal`ada kulolchilik rivojlangan idishlar sirtiga afsonaviy qushlar rasmi chizilgan. ko`plab idishlarda chopar ot ustidagi sipohiylar surati solingan. tulpor ot tasviri esa ko`plab uchraydi. urug` totemlari bilan bog`liq xususiyatlarni aks ettiruvchi arslon, jayron, tuya singari hayvonlarning suratlari solingan buyumlar keng tarqalgan. kushonlar davriga oid yodgorliklarning yana biri dalvarzintepa bo`lib, u surhondaryo viloyatida joylashgan. 1972 yilda dalvarzintepani qazish vaqtida 34 kg og`irlikda tilladan ishlangan 115 dona buyum topilgan. ular bilaguzuklar, uzuk, to`g`nag`ichlar bo`lib, yuksak mahorat bilan yasalgan. dalvarzintepani qazish vaqtida 60 ta turli xil metal buyumlar topilgan. metall bilan bog`liq hunarmandchilikning rivoji haqida gap ketganda dalvarzintepadan topilgan tosh qoliplarni ham ko`rsatish mumkin. bu qoliplarda oyna, o`roq, pichoq, bigiz va boshqa shunga o`xshash ho`jalik buyumlari quyilgan. metall esa sopol idishlarda tigellarda eritilganligi olimlar tomonidan aniqlanib, o`rganilgan. dalvarzintepani qazish vaqtida ot uzangilari va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "antik davri arxeologiyasi"

prezentatsiya powerpoint antik davri arxeologiyasi mavzu rejasi: 1. o'rta osiyoda markazlashgan davlatlarning tashkil topishi. 2.tarixiy sharoit. 3.antik davr shaharsozligi. antik iborasi lotincha «antigus» so`zidan olingan bo`lib, u qadimgi degan ma`noni anglatadi. bu ibora xv asrda italiya gumanistlari tomonidan dastlab ishlatilgan bo`lib, u asosan qadimgi yunon va rim madaniyati va san`atini ta`riflash uchun qo`llanilgan. u quldorlik davlatlarining paydo bo`lishi, rivojlanishi va inqirozga yuz tutishini ta`riflaydi. aynan yunoniston va rimning qadimgi madaniyat o`chog`i, deb qabul qilinishida ramziy ma`no bor. chunki bu hududda qadimdan buyuk davlatlar hukm surgan bo`lib, ularning har biri qaysidir ma`noda jahon madaniyatiga ulkan hissa qo`shgan.markaziy osiyo hududida qadimgi davrda sh...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (3,9 МБ). Чтобы скачать "antik davri arxeologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: antik davri arxeologiyasi PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram