ichkisekretsiyabezlarining yoshga hos xususiyatlari

PPTX 39 pages 1.7 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

name of presentation mavzu: ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos xususiyatlari. ma’ruzachi: xoliqova f.f. reja ichki sekretsiya bezlarining tuzilishi, vegetativ nerv sistemasining faoliyatiga bog’liqligi va yoshga hos xususiyatlari. ichki sekretsiya bezlarining axamiyati ichki sekretsiya bezlari– odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo'lib, ularda ishlab chiqariladigan biologik aktiv moddalar gormonlar deyiladi. bezlarda ishlab chiqariladigan gormon bevosita bezning to'qimasidan o'tayotgan qon va limfaga quyiladi. u orqali to'qima va organlarga etkaziladi, ular nerv sistemasi bilan birga nerv –gumoral organlarni boshqarilishini ta'minlaydi. organizmning gomeostaz xolatini, o'sish va rivojlanishini ta'minlayd. ichki sekretsiya bezlari aralash sekretsiya bezlari tashqi sekretsiya bezlari yog' bezlari; so'lak bezlari; ter bezlari; sut bezlari; oshqozon va ichaklar shilliq qavati bezlari; gipofiz; gipotalamus; epifiz; qalqonsimon bez; ayrisimon bez–timus; qalqon oldi bezi; oshqozon osti bezi; buyrak usti bezi; jinsiy bezlar (tuxumdon,urug'don) oshqozon osti bezi; jinsiy bezlar; jigar va boshqalar. bezlar uch xil bo'ladi: bezlarning ishlash sxemasi. ichki sekretsiya bezlarini organizmda joylanishi. gormonlar – turli sinfdagi moddalardir …

2 / 39

irlashib ketadi. gipofiz gipofiz gipofizning yoshga xos xususiyatlari. yangi tug'ilgan o'g'il bolalarda – 0,125g qizlarda –0,250g, 4 – 5 yoshgacha o'sib boradi va 11 yoshgacha sekinlashadi va yana 11 yoshdan kegin yana tezlashadi, voyaga etganda 0,5 – 0,65g. oldingi bo'lagi samatotrop gormoni (stg); boshqaruvchi gormonlar: aktg (adrenokortikotrop), ttg (tiriotrop) fsg (gonadotrop, folikula ustiruvchi) lg (lyuteinlovchi) ltg (laktotrop). orqa bo'lagi vazopressin (adg) oksitotsin; oraliq bo'lagi intermedin (melanotsit pigmentiga ta'sir qiluvchi) gipofizni ishlab chiqaradigan gormonlari. gipofizning yoshga xos xususiyatlari. yangi tug'ilgan chaqaloqlarda teriotrop,adrenokortikotrop va samototrop garmonlar asosiy o'rinni egallaydi. stg –samotatrop gormon bolani o'sishi va rivojlanishni boshqaradi. moddalar almashinuvini , tanada yog'larni to'planishini va jigarda , muskullarda glikogenni yig'ilishini ta'minlaydi. xomilani 9 oyligida bu garmon uchraydi va tug'ilguncha 12000 martta kattalashadi. tug'ilganda 50 % ga kamayib qoladi va bir xaftadan so'ng yana kattalashib boradi. gipofiz funktsiyasi. qalqonsimon bezni ishlashini ta'minlaydi tanani o'sishini ta'minlaydi buyrak usti bezlarini boshqaradi suv balansini boshqaradi jinsiy gormonlarni …

3 / 39

i 65sm irsiy pakanalikda yuz tuzilishdagi o'zgarishlardan bilsa bo'ladi. stg ni umr davomida uchrashi. normada miqdori oshib ketsa miqdori pasayib ketsa orq bo'l ag i o r a l i q b o' l a i bachadon muskulini qisqarishini kuaytiradi. organizmda suv boshqarilishini taminlaydi. suvni siydik orqali chiqarilishini ta'minlaydi. suvni tanada yig'ilishini ta'minlaydi. terida pigmentni boshqarilishini ta'minlaydi. pigmentni ishini kuchaytiradi pigment ishini susaytiradi. adg inter- medin gormonni organizmga ta'siri oktsit otsin (dumboq osti soxasi) bosh miyaning ostki qismida oraliq miyaning ustki qismida joylashadi va tarkibiy qismi xisoblanadi, tananing avtonom funktsiyasi uchun javob beradigan qismdir. endokrin sistemani boshqaradi va gormon ajralishini ta'minlaydi. bosh miyaning xamma qismlaridan ma'lumotlar oladi va tanani organlarini boshqarishga ta'sir qiladi. gipotalamus rilizing-gormonlari qon orqali gipofizga tushadi va uning ta'siri orqali , gipofiz gormoni tasiri shakllanadi, to'planadi va ajraladi. gipotalamo-gipofizar sistemasi liberinlar statinlar normada miqdori oshib ketsa miqdori pasayib ketsa gipofizni oldingi bo'lagidan chiqadigan gormonlarni boshqarib turadi. gipofizning …

4 / 39

bilan ikki bo'lakga ajralib turadi bo'yining oldingi qismida joylashgan bo'lib, hiqildoqni oldingi va yon tomondan yopib turadi. chaqaloqda-1g, 5-10 yoshli bolalarda-10g, kattalarda 25-30g gacha bo'ladi. qalqonsimon bez gipofizning yoshga xos xususiyatlari. ttg –teriotrop garmoni qalqonsimon bezni ishini boshqarib turadi. embrionni 8 –xaftaligida paydo bo'ladi va chaqaloqlarda kattalarga nisbatan ko'proq bo'ladi. chunki bolani atrof muxitga moslanishni ta'minlaydi. qalqonsimon bezdan ajralgan gormon – moddalar almashinuvi ,yurak ishini gumoral boshqarilishi,o'sish va rivojlanish, nerv sistemasining takomillashuviga ta'sir qiladi. 65% dan ko'p qismini yod moddasi xosil qiladi.. normada miqdori oshib ketsa miqdori pasayib ketsa t i r o k s i n o'sish rivojlanishni boshqaradi, moddalar almashinuvini kuchaytiradi,nerv sistemasini qo'zg'aluvchangligini oshiradi, tanadan issiqlikni chiqishini ta'minlaydi erta yoshda –issiqlik chiqish muvozanatini oshiradi,xolsizli va charchoqni xosil qiladi. kattalarda – bazedova kasalligini –bo'qoqni, ko'z chaqchayishini, yurakni tezlashishini,uyqusirash.ishtaxani oshishi va ozishni ta'minlaydi. erta yoshda – kretinizm (aqliy qoloqlik), pakanalik,balog'atga etishni pasayishi. kattalarda – miksidema (tanani shishi), aqliy zaiflashishi, xotira …

5 / 39

opishib turadi kattaligi (guruchdak), umumiy vazni – 0,1-0,13 gr. qalqon oldi bezlari qalqon oldi bezi – paraterioid yoki parat gormon ishlab chiqaradi. qonda kaltsiy va fosfor almashinuvini tartibga soladi. bezning gipofunktsiyasida - kaltsiy va fosfor almashinuvini pasaytiradi, nerv muskul qo'zg'aluvchanligi ortib, qovoqlar,lablar uchadi juda kamaysa soch to'kiladi, suyaklar sinuvchan bo'lib qolaldi, og'ir xollarda (tetaniya) tutqanoq tutadi. giperfunktsiyada –nerv muskul qo'zg'aluvchanligi pasayib, tana muskullari bo'shashib qoladi, umumiy xolsizlik va tez charchash kuzatiladi. yoki timus – imunitetni boshqaradi. to'sh suyagining orqa yuzasida joylashgan va jinsiy balog'atga etgandan kegin funktsiyasi pasayib boradi. timozin gormonini ishlab chiqaradi. 23 – timus 24 – bo'laklari (o'ng/chap) 26 – ayrisimon bez bo'laklari limfotsit xosil bo'lishini kuchaytiradi .organizmni imunitet xususiyatini oshiradi. antitelaolar ishlab chiqarshni tartibga soladi. ayrisimon bez buyraklarning ustki qavatlarida joylashadi: ustki – po'stloq va ichki –miya qavatidan iborat. 29 – buyrak usti bezi 30 – oldingi yuzasi 31 – orqa yuzasi 32– buyrakga tegib turadi 33 …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichkisekretsiyabezlarining yoshga hos xususiyatlari"

name of presentation mavzu: ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos xususiyatlari. ma’ruzachi: xoliqova f.f. reja ichki sekretsiya bezlarining tuzilishi, vegetativ nerv sistemasining faoliyatiga bog’liqligi va yoshga hos xususiyatlari. ichki sekretsiya bezlarining axamiyati ichki sekretsiya bezlari– odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo'lib, ularda ishlab chiqariladigan biologik aktiv moddalar gormonlar deyiladi. bezlarda ishlab chiqariladigan gormon bevosita bezning to'qimasidan o'tayotgan qon va limfaga quyiladi. u orqali to'qima va organlarga etkaziladi, ular nerv sistemasi bilan birga nerv –gumoral organlarni boshqarilishini ta'minlaydi. organizmning gomeostaz xolatini, o'sish va rivojlanishini ta'minlayd. ichki sekretsiya bezlari aralash sekretsiya bezlari tashqi sekretsiya b...

This file contains 39 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "ichkisekretsiyabezlarining yoshga hos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ichkisekretsiyabezlarining yosh… PPTX 39 pages Free download Telegram