muloqotning yoshga xos xususiyatlari

PPT 50 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 50
ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги низомий номидаги тошкент давлат педагогика университети «педагогика ва психология» факультети битирувчи курс талабаси нурматов хамиднинг “синфдан ва мактабдан ташқари тарбиявий ишлар самарадорлигини оширишда “камолот” ёшлар ижтимоий харакатининг ўрни ”мавзусидаги битирув малакавий иши. мулоқотнинг ёшга хос хусусиятлари режа: 1. гўдакларнинг катталар билан бўладиган мулоқоти. 2. илк болалик даврида мулоқотнинг ўзига хослиги 3. кичик мактаб ёшидаги болалар мулоқоти. 4. мулоқотнинг муваффақиятли бўлишида шахс сифатларининг ўрни 5. шахсни мулоқот усулларига ўргатиш. 1. гўдакларнинг катталар билан бўладиган мулоқоти инсоннинг табиати шундайки, у атрофдагилар билан мулоқотда бўлмасдан яшай олмайди. бола туғилганда унинг онаси ўзининг меҳрини мулоқот орқали беради. шунингдек, оиланинг бошқа катталари ҳам чақалоқ билан мулоқотда бўлмасдан туролмайди. катталар томонидан бўладиган тўғри мулоқот чақалоқда мулоқотга бўлган эҳтиёжни шакллантиради. чақалоқда биринчи у бир ойлик бўлганда “га”, “да”, “уа” каби нутқ белгилари пайдо бўлади. боланинг мулоқоти реактив (пассив) ёки актив (фаол) шаклда бўлади. боланинг катталар билан қиладиган мулоқоти дастлаб …
2 / 50
г расмлар чизиш элементларини шакллантириш мумкин бўлади. 2. илк болалик даврида мулоқотнинг ўзига хослиги. илк болалик даврида нутқнинг ривожланиши икки хил йўл орқали амалга оширилади: катталар нутқини тушуниши ҳамда боланинг шахсий фаол нутқи шаклланиши орқали. бола билан онанинг мулоқоти фақатгина сўзлар билан эмас, балки мимика, имо-ишора, пантомимика, оҳанг ва вазият кабилар орқали амалга оширилади. бўлар ҳаракатга сигнал бўлиб хизмат қилади. 2 ёшли болалар олдида ўйинчоқлар турган бўлса онаси унга “бер менга”деб ўйинчоқни кўрсатса дарҳол бола уни олиб беради. “мумкинмас” деган сўз боланинг ҳаракатларини тўхташига сигнал бўлиб хизмат қилади. масалан, розеткага қўли тегаётганида, қизиб турган дазмолга қўли яқинлашаётганида, оёқ кийимларга қўлини текказаётганида бу сўзни айтилиши бола ҳаракатларини тўхташига олиб келади. psixologlardan v.s.vigotskiy, p.p.blonskiy va ularning shogirdlari olib borgan ishlardan ko‘rinadiki, bolada paydo bo‘lgan dastlabki so‘z-ibora go‘daklik davridan ilk bolalik davriga o‘tishning eng muhim jihati va sharti hisoblanadi. harakat bilan so‘zning bog‘lanshi bolaning mustaqillgi va mustaqil faoliyatga amalga oshirish uchun zarur sharoit …
3 / 50
da shunday ma’noni bildirmaydi (adiga − baliq moyi, ika − sharf, gili-giliga − qalam); b) ko‘pincha bola nutqidagi so‘zlar kattalar so‘zlashuvining ma’lum bo‘lagini emas, balki uning o‘zagini tashkil qiladi, xolos (“is” − issiq”, “di” − keldi); v) bolalar kattalar qo‘llaydigan so‘zlarni buzib talaffuz qilsalar-da, lekin predmetning timsoliga asoslanib, ularning umumiy fonetik va ritmik jihatlarini saqlaydilar (“ti-ti” − soat, “pa-pa” − mashina, “ling-ling” − radio, televizor); g) taqlidiy so‘zlar (“vov ­ vov” − it, “mu-mu” − sigir, “ba - ba” − qo‘y kabilar). * g.xolboyevа – psixologiya kafedrasi o’qituvchisi d.b.elkonin tajribasida bir yoshu uch oylik galya uchun “aka” degan tushuncha (sun’iy bo‘lsa-da) ho‘l mevalar, konfet, qand, zoldir singari narsalarni anglatgan. t.e.konnikova tajribasida esa xuddi shu yoshdagi nonna “kx-kx” deganda mushuk, soch, mo‘ynani atagan. bu misollarni psixologik nuqtai nazardan tahlil qilsak, ularda umumpsixologik qonuniyatga va xossaga mos keluvchi ikkita xususiyat haqiqatan mavjudligiga ishonch hosil qilamiz, chunki bu voqelik metodologik hamda fenomenologik ahamiyat …
4 / 50
a ko‘ra bolaning nutq boyligi 10 oylikda 1 tadan 5 tagacha, 11 oylikda 3 tadan 8 tagacha, 12 oylikda 7 tadan 16 tagacha, ya’ni juda cheklangan bo‘ladi. bundan tashqari, olima harakat jarayonida so‘zlarni talaffuz qilish imkoniyati kengligini bayon qilgan. shunday qilib, nutqning dastlabki rivojlanish bosqichida so‘z bilan predmet, so‘z bilan harakat o‘rtasidagi uzviy aloqa faqat muloqotga ehtiyoj tug‘ilgan taqdirda paydo bo‘ladi va bu ehtiyoj kattalar­ning bevosita rahbarligi hamda hamkorligidagi faoliyat orqali vujudga keladi. bola dastlabki so‘z va atamalarni o‘zlashtirishi uchun kattalar unga qiziqarli yo‘l-yo‘riq va ish-harakatlarni ko‘rsatishlari lozim. harakatlar va buyumlarning yangiligi bolaning faoliyatini muayyan yo‘nalishga burib yuborishi mumkin, buni vujudga kelgan ichki mexanizmlar taqozo etadi. maxsus o‘tkazilgan tajribalar asosida so‘zlar ko‘p ma’noliligi bo‘yicha bir nechta guruhga mansub, deya xulosa chiqarish mum­kin: biror vazifani bajarishiga ko‘ra yaratilgan so‘zlar: “f-f-fu” − gugurt; pechka, chiroq, sham, primus kabilar; ) predmetlarning yondoshlik belgisiga qarab nomlash: “anna” − devorga osilgan jami narsalar, qo‘shni xonadan …
5 / 50
ga qo‘yishi va gaplarni tushunib nutq rivojlanishidir. yurish vaqtida to‘g‘ri yurish ularni qoniqtirmaydi. orqaga ko‘zlarini yumib baland pastqam joylardan yurib o‘zlari o‘zlariga qiyinchilik tug‘diradi va uni engishga xarakat qiladi. * sekin so‘zlarni tushuna boshlaydi. 1 davr. 1-1,5 yosh 20-30ta so‘zni biladi. “oyi” so‘zini imo ishoralar bilan aytadi. bu “situativ nutq vaziyat nutqi” deyiladi. birga bo‘lgan kishisi tushunadi. bolada lug‘atpassiv ravishda rivojlanadi, yani 1 tomonlama faqat tushunib, o‘ziga singdirib beradi. 2 davr. aktiv lug‘at rivojlanadi. nutq egallash protsessi sifati o‘zgaradi. yangi so‘zlarni osonlikcha o‘rgana boshlaydi. 1 yoshda o‘rgangan so‘z 3ta 1,3 yoshda o‘rgangan so‘z 19-20 1,6 yoshda o‘rgangan so‘z 25-30 1,9 yoshda o‘rgangan so‘z 120 2 yoshda o‘rgangan so‘z 280 2,6 yoshda o‘rgangan so‘z 450 3 yoshda o‘rgangan so‘z 800-900 bu ko‘rsatkichlar turlicha bo‘lishi xam mumkin. ko‘proq muloqotda bo‘lishning xam tasiri ko‘p. faoliyatni so‘raydi. avval faqat nutqda extiyojlari ifodalangan bo‘lsa, endi nutqning kam berish funksiyasi oshadi. mano kira boshlaydi. bu nima? …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 50 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muloqotning yoshga xos xususiyatlari"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги низомий номидаги тошкент давлат педагогика университети «педагогика ва психология» факультети битирувчи курс талабаси нурматов хамиднинг “синфдан ва мактабдан ташқари тарбиявий ишлар самарадорлигини оширишда “камолот” ёшлар ижтимоий харакатининг ўрни ”мавзусидаги битирув малакавий иши. мулоқотнинг ёшга хос хусусиятлари режа: 1. гўдакларнинг катталар билан бўладиган мулоқоти. 2. илк болалик даврида мулоқотнинг ўзига хослиги 3. кичик мактаб ёшидаги болалар мулоқоти. 4. мулоқотнинг муваффақиятли бўлишида шахс сифатларининг ўрни 5. шахсни мулоқот усулларига ўргатиш. 1. гўдакларнинг катталар билан бўладиган мулоқоти инсоннинг табиати шундайки, у атрофдагилар билан мулоқотда бўлмасдан яшай олмайди. бола туғилганда унинг онаси ўзининг м...

Этот файл содержит 50 стр. в формате PPT (1,3 МБ). Чтобы скачать "muloqotning yoshga xos xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muloqotning yoshga xos xususiya… PPT 50 стр. Бесплатная загрузка Telegram