chervyakli uzatmalar

PPTX 39 pages 3.3 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

червякли узатмалар chervyakli uzatmalar ma’ruzachi: sh.z.xaydarova reja chervyakli uzatmalarning turlari, ishlatish sohalari hamda afzallik va kamchiliklari chervyakli uzatmalarning geometriyasi, kinematikasi va yuklanishi. chervyakli uzatmalarning turlari chervyakli uzatmalar, chervyak tanasining tuzilishiga qarab, tsilindrik va globoid , chervyak o’ramlarining shakliga qarab, arximed, evolventa, konvolyuta shaklli; chervyakning g’ildirakka nisbatan egallagan o’rniga qarab - chervyagi pastda, yonida, tepada joylashgan; o’rab turadigan korpusi bor yo’qligiga qarab - ochiq va yopiq; vazifasiga qarab esa kuch va moment uzatadigan yoki kinematik turlarga bo’linadi. chervyak o’qidan o’tgan tekislik bilan kesilganda tishning shakli trapetsiya bo’ladi. agar chervyak o’qiga tik yo’nalgan tekislik bilan kesilganda tish o’rami shakli arximed spiraliga o’xshasa, arximed chervyagi deb, agar evolventaga o’xshasa evolventali chervyak deb ataladi. shakl qisqkartirilgan yoki cho’zilgan evolventaga o’xshasa, bunday chervyak konvolyutali chervyak deb ataladi. : chervyakli uzatmaning afzalliklari bir pog’onaning uzatish soni katta (kinematik uzatmalarda u=500 gacha, quvvat uzatmalarda u= 8...120 oralig’ida) bo’ladi; ravon, shovqinsiz va ishonchli ishlaydi o’z-o’zidan tormozlanuvchi qilib tayyorlanishi …

2 / 39

ostida kesishadi. ilashmaning qadami sifatida reykaning chervyak o’qi bo’ylab o’tgan tekislik bilan kesilganda xosil bo’lgan qadam - rt, modul sifatida esa, m = rt /  olinadi. chervyakning umumiy tuzilishi hamda ishlashi trapetsiya profilli vintli juftnikiga o’xshaydi. uning rezbasi bir kirimli yoki ko’p kirimli bo’lishi mumkin. kirimlar soni z1 = 1-4 bo’ladi. chervyakli uzatmalarning kinematikasi arximed chervyagining geometrik parametrlari:   o’q bo’ylab o’tkazilgan kesimdagi profil burchagi; d1 = m q, bu yerda q– chervyakning diametr koeffitsiyenti (nisbiy diametr) bo’lib, bo’lish diametridagi modullar sonini bildiradi va uning qiymati modulga qarab jadvaldan tanlanadi, yoki q = 0,25 z1 deb olish tavsiya etiladi. da1 = d1 + 2 m , df1 = d1 - 2,5 m. b2 -g’ildirakning eni va sirtqi diametri- dh chervyakning kirimlar soniga bog’liq bo’lib, b1-chervyakning o’ramlar qirqilgan qismi uzunligi. uning qiymati z1 va siljish koeffitsiyentiga qarab aniqlanadi. siljish koeffitsiyenti nolga teng bo’lib, z1 = 1 va z1 =2 …

3 / 39

аклари бўлган узатма планетар узатма дейилади. одатда, бундай узатма марказий ғилдирак а, унинг атрофида водила н воситасида ўз ўқи билан бирга ҳаракатланадиган ғилдирак-сателлит г ҳамда асосий ғилдирак б дан тузилган бўлади. сателлитларнинг марказий ғилдирак атрофидаги ҳаракати планеталар ҳаракатига ўхшаш бўлганлигидан, бундай узатмалар планетар узатмалар дейилади. планетар узатмалар планетар узатмалар агар узатмадаги ҳамма ғилдираклар қўзғалувчан бўлса, б нинг ҳаракатини а ва н га ёки а ва н нинг ҳаракатини б га узатиш мумкин, яъни планетар узатмаларда икки вал ҳаракатини битта валга ва, аксинча, бир вал ҳаракатини икки валга тақсимлаб узатиш имконияти мавжуд. планетар узатмаларнинг бундай хили дифференциал узатма дейилади. бундай узатмаларнинг афзаллиги шундаки, уларнинг оғирлиги нисбатан кам бўлиб, анча ихчамдир. планетар узатмаларнинг афзалликлари сателлитлар сони 1 дан 72 тагача бўлиб, узатилаётган қувват улар орасида тақсимланади; натижада ҳар бир тишга тушадиган юкланиш бир неча марта камаяди; узатиш сонининг катта бўлганлиги кўп поғонали узатмалар ишлатишдан воз кечишга имкон беради; узатманинг таркибида, кўпинча ички …

4 / 39

дираклардан ташқари, конуссимон ғилдираклар хам ишлатилади. шу билан бирга улар тўғри ва қия тишли бўлиши мумкин. винтли хамда гипоид узатмалар хақида қискача маълумот бундай узатмалар ўқлари айқаш валлар орасида ишлатилади. бу узатмаларнинг валлари ўзаро кесишмайди ҳамда бир-биридан маълум масофада жойлашган бўлади. шунинг учун, валларнинг исталган томонга узайтирилиши ва таянчлар сони исталганча бўлиши мумкин, яъни уларда харакатни бир валдан бир неча валга узатиш имконияти мавжуд. винтли узатмалар винтавий узатмалар қия тишли ғилдираклардан тузилган булади. тишларнинг қиялиги винт чизиги йуналишида, уларнинг илашиши эса нуктавий булади. бу хол хамма тишлар сиртида хосил буладиган ишқаланиш кучининг катта булиши тишларнинг тез ейилишига олиб келади. демак, бу узатмаларнииг катта нагрузка билан ишлаши маъқул эмас. шунинг учун улардан, асосан, кинематик нуқтаи назардан зарур булган холлардагина фойдаланилади. винтли узатмалар гипоид узатмалар гипоид узатмалар қия тишли конуссимон гилдираклардан тузилган бўлади. лекин конусларнинг учлари бир жойга тўғри келмайди. валлар ўқларининг айқашиш бурчаги кўпинча 90° бўлади. гипоид узатмаларнииг винтавий узатмалардан асосий …

5 / 39

анма харакат тезлигини катта қилиб бўлмаслиги киради. винт-гайкали узатмалар узатмалардаги винтлар резьбасининг профили кўпинча трапеция шаклида бўлади. баъзан тўғри тўртбурчак профилли резьбалар ҳам ишлатилади. винтлар учун ишлатиладиган материаларнииг мустахкамлиги етарли ейилишга чидамлилиги юқори ва ишланиши осон бўлиши керак. термик ишлаш назарда тутилмаган холларда винтлар 45 ёки 50 маркали пўлатдан, термик ишланадиган винтлар эса у10, хг, хвг, 65г ва 40х маркали пўлатлардан тайёрланади. узатманинг гайкалари броф 10 0,5, броцс-6-3 маркали бронзалардан, айрим холларда эса чўяндан (сч- 15...32) тайёрланади. винт-гайкали узатмалар винт-гайкали узатмалар винт-гайкали узатмалар винт стерженининг мустахкамлиги қуйидаги формула асосида текширилади: бу ерда мб—винтга таъсир этувчи буровчи момент; f1 ва w1—винт кундаланг кесимининг ички диаметри буйича юзаси хамда қаршилик моменти винт-гайкали узатмалар узун винтларнинг тургунлигини аниқлаш учун эйлер ифодасидан фойдаланиш тавсия этилади: бу ерда; μl1—винтнинг келтирилган узунлиги; l1—винтнннг таянчлар орасидаги узунлиги, μ—таянчнинг тузилиши ва узаро жойлашувига боглик коэффициент (агар таянч улчамлари (l/d)<2 булса, μ = 1 булади); п—эхтиёт коэффициенти, одатда, 2,5÷4 …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chervyakli uzatmalar"

червякли узатмалар chervyakli uzatmalar ma’ruzachi: sh.z.xaydarova reja chervyakli uzatmalarning turlari, ishlatish sohalari hamda afzallik va kamchiliklari chervyakli uzatmalarning geometriyasi, kinematikasi va yuklanishi. chervyakli uzatmalarning turlari chervyakli uzatmalar, chervyak tanasining tuzilishiga qarab, tsilindrik va globoid , chervyak o’ramlarining shakliga qarab, arximed, evolventa, konvolyuta shaklli; chervyakning g’ildirakka nisbatan egallagan o’rniga qarab - chervyagi pastda, yonida, tepada joylashgan; o’rab turadigan korpusi bor yo’qligiga qarab - ochiq va yopiq; vazifasiga qarab esa kuch va moment uzatadigan yoki kinematik turlarga bo’linadi. chervyak o’qidan o’tgan tekislik bilan kesilganda tishning shakli trapetsiya bo’ladi. agar chervyak o’qiga tik yo’nalgan tekislik...

This file contains 39 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "chervyakli uzatmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: chervyakli uzatmalar PPTX 39 pages Free download Telegram