issiqlik almashinuvi

PPT 13 стр. 126,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 126,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

powerpoint presentation 8– ma'ruza nurli issiqlik almashinuvi. absolyut oq, qora, shaffof jism. reja nurli issiqlik almashinuv jarayoni. nurlanishning asosiy qonunlari. nurli issiqlik almashinuv jarayoni. issiqlik bir jismdan ikkinchisiga nur orqali uzatilish jarayoni (radiatsiya) nur vositasida issiqlik almashinuvi deyiladi. issiqlik nurlarining tarqalishi bu jism ichki energiyasining elektromagnit to'lqin energiyasiga aylanishidir. temperaturasi absolyut noldan farqli bo'lgan hamma jismlar nur tarqatadi. bu elektromagnit nur tarqatish (to'lqin) energiyasi jadalligi (intensivligi) hamma jismlarda bir xil emas. bu nurlar boshqa jismlar bilan ta'sirlanish jarayonida ularning ma'lum qismi jismda yutiladi, bir qismi qaytadi va qolgani o'tib ketadi. bunday fizik holat jism xossasiga va nur energiyasiga bog'liq. nur issiqligi energiyasi muhit bilan ta'sirlashib, unda yutilsa muhitning ichki energiyasi ortadi. nur energiyasi ma'lum to'lqin uzunligiga va chastotaga ega bo'lib, vakuumda yorug'lik tezligi (s=3-108 m|s)da tarqaladi. nur energiyasini tashuvchi zarra sifatida foton qabul qilingan. foton xarakatlanayotgan vaqtda ma'lum massaga, tinch holatda uning massasi nolga teng bo'ladi. issiqliknnng nur shaklidagi energiyasi …

2 / 13

jism sirtiga tushgan nur energiyasi yutilgan, qaytgan va o'tgan nurlarning yig'indisiga teng bo'ladi: bu erda - mos ravishda, jismga tushgan, unda yutilgan, undan qaytgan va o'tib ketgan nur energiyasidir. soddalashtirish va tenglama mohiyatini ochish maqsadida tenglamani xadma-xad et ga bo'lamiz: bunda. nisbatlarni yutilish (a), qaytarish (r) va o'tkazish (d) koeffitsientlari orqali ifodalasak tenglama quyidagi ko'rinishga keladi. hosil qilingan tenglama issiqlik balansi tenglamasi deyiladi. agar r=d=0 bo'lsa, unda a=1, ya'ni jism sirtiga tushgan hamma to'lqin uzunliklaridagi nur energiyasi mutlaqo yutiladi. bunday jism absolyut qora jism deyiladi. absolyut qora jism ko'zga ko'rinmay chunki u hamma to'lqin uzunliklaridagi nurlarni yutadi. absolyut qora jism tabiatda yo'q. ammo o'nga ayrim hossalari jihatidan yaqinroqlari mavjud. masalan, qurum, uchun nur yutish koefftsienti a=0,9-0,96. tabiatda shunday jismlar borki, ular issiqlik nurini yutadi, ammo ko'zga ko'rinadigan nurni o'zidan yaxshi o'tkazadi va qaytaradi. bunga misol qilib muzni, qorni va shishani keltirish mumknn. muz va qor uchun a=0.95-0,98 bo'lsa, shisha uchun …

3 / 13

uqorida bayon qilingan fikr va mulohazalardan ma'lumki, tabiatda mutlaqo qora, oq va shaffof jismlar bo'lmasdan, faqat ularga yaqinroq bo'lganlari mavjud. nur vositada issiqlik almashinuvi asosan m.plank, v.vin, stefan-boltsman, kirxgof qonunlari yordamida batafsil tushuntiriladi. ma'lum temperaturadagi jism o'zidan faqat yagona to'lqin uzunlikdagi nurlarni atrof-muhitga nurlantirmasdan, keng oraliqdagi to'lqinlarni tarqatadi.tarqalayotgan to'lqinlarning jadalligi xar xil to'lqin uzunliklarida turlicha bo'ladi. biror aniq to'lqin uzunligidagi nur oqimi spektri zichligining jadalligi quyidagicha ifodalanadi: bunda de - ajratilgan ma'lum to'lqin uzunligi, d da nurlana-digan elektromagnit to'lqin energiyasi. m. plank qonuni bunda s1=3,74.10-16 vt/m2 va s2=1,44.10-2 m.k - nurlanish doimiylari; va t – tarqalayotgan nur to'lqin uzunligi va jismning nurlanish vaqtidagi absolyut temperatu-rasi; e - natural logarifmlar asosi. bu tenglama m.plank formulasi (qonuni) deyiladi. v.vin qonuni jismning temperaturasi orttirilsa, uning nur tarqatish jadalligining maksimumi qisqa to'lqin tomonga siljiydi. bu qonuniyatini v.vin 1893 yili kashf etgan va uning matematik ifodasini bergan: bu tenglamadan ko'rinib turibdiki temperatura ortishi bilan nurlanish …

4 / 13

,67 10-8 vt/m2 k - absolyut qora jismning nurlash doimiysi. demak, absolyut qora jismning birlik yuzadan vaqt birligi ichida nur tarqatish' qobiliyati absolyut temperaturaning to'rtinchi darajasiga mutanosib. bu qonu-niyatni 1879 yili i.stefan tajriba yo'li bilan topgan va 1884 yili a.boltsman nazariy jihatdan isbotlab bergan. jismning nurlanish oqimining haqiqiy integrallangan sirt zichligini(e), absolyut qora jism sirt zichligiga(e0) nisbati issiqlikni nurlash koeffitsienti deyiladi ε: ε=e/e0 issiqlik nurlash koeffitsientini qo'llab stefan-boltsman qonunini real jism uchun quyidagicha yozish mumkin: e=εe0=εc0(t/100)4=c(t/100)4 bunda s – kulrang jismning nurlanish xususiyati. vt/m2 k4 -absolyut qora jismning nur tarqatish qobiliyati. g. kirxgof qonuni absolyut qora va kulrang jismlarning issiqlik nurlarini yutish va tarqatish xossalari orasidagi bog'lanishni g.kirxgof 1882 yili o'rganib, quyidagi qonuniyati ochgan: bunda - absolyut qora jismning nur tarqatish qobiliyati. jismning nurlash xususiyatning nur yutish qobiltiga nisbati jism tabiatiga bog'liq emas va barcha jismllrniig uchun temperatura funktsiyasidir; jisminng nur chiqarish qobiliyati absolyut qora jismnipg shu temperaturadagi nur chiqarish …

5 / 13

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "issiqlik almashinuvi"

powerpoint presentation 8– ma'ruza nurli issiqlik almashinuvi. absolyut oq, qora, shaffof jism. reja nurli issiqlik almashinuv jarayoni. nurlanishning asosiy qonunlari. nurli issiqlik almashinuv jarayoni. issiqlik bir jismdan ikkinchisiga nur orqali uzatilish jarayoni (radiatsiya) nur vositasida issiqlik almashinuvi deyiladi. issiqlik nurlarining tarqalishi bu jism ichki energiyasining elektromagnit to'lqin energiyasiga aylanishidir. temperaturasi absolyut noldan farqli bo'lgan hamma jismlar nur tarqatadi. bu elektromagnit nur tarqatish (to'lqin) energiyasi jadalligi (intensivligi) hamma jismlarda bir xil emas. bu nurlar boshqa jismlar bilan ta'sirlanish jarayonida ularning ma'lum qismi jismda yutiladi, bir qismi qaytadi va qolgani o'tib ketadi. bunday fizik holat jism xossasiga va nur ene...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPT (126,0 КБ). Чтобы скачать "issiqlik almashinuvi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: issiqlik almashinuvi PPT 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram