mikrobiologiya

PPTX 23 pages 996.4 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 996.4 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint mikrobiologiya mikroorganizmlarning oziqlanishi jumanazarov g'ayrat xusanovich tuzuvchi&ma'ruzachi: reja mikroorganizmlarni oziq moddalarga bo'lgan talabi mikroorganizmlarni oziqlanish tiplari katabolizm va biosintez tushunchasi fermentlar klassifikatsiyasi mikroorganizmlar hujayralarida energiya yig'ilishi mikroorganizmlarni nafas olishi mikroorganizmlarni oziq moddalarga bo'lgan talabi oziqa modda deb odatda tirik organizmga tushib energiya manbai bo'lib yoki hujayrani tarkibiy qismlarini qurish uchun ishlatiladigan moddalarga aytiladi. oziqa moddalar esa hujayraga tashqi muhitdan keladi. bakteriyalar hujayrasi ichiga oziqa moddalar kirishi va hayot faoliyatining oxirgi moddalarini tashqi muhitga ajralib chiqishi ularning butun tanasi orqali sodir bo'ladi, shuning uchun bu protsess juda tez boradi. moddalar almashinuvi ikki jarayondan iborat: 1) tashqi muhitdan o'sish uchun zarur bo'lgan oziqa moddalarni qabul qilish va ulardan hujayraning yangi tarkibiy qismini sintezlash; 2) hayot faoliyatining oxirgi mahsulotlarini tashqi muhitga chiqarish. mikroorganizmlarni oziq moddalarga bo'lgan talabi ovqatlanishning usullari mishustin (1987) tomonidan quyidagicha talqin qilinadi, ya'ni tirik organizmlarda ikki xil oziqlanish usuli mavjud: golozoy va golofit. golozoy usulida ovqatlanish ovqatning qattiq …

2 / 23

kteriya hujayrasida permeaza molekulalari bo'lib, ular hujayraga moddalarni olib kirishda xizmat qiladi. birgina essherichia coli hujayrasida laktozani o'tkazadigan 8000 tacha permeaza molekulasi mavjud. mikroorganizmlarni oziq moddalarga bo'lgan talabi mikrob hujayrasining asosiy qismi (80-90% umumiy massadan) suvdir. quruq moddasi - bu asosan polimerlar oqsil (50%), hujayra devori moddalari (10 - 12%), rnk (10 - 20%), dnk (3 - 4%) hamda lipidlar (10%) dan tashkil topgan. eng muhim kimyoviy elementlardan: uglerod - 50%, kislorod - 20%, azot - 14%, vodorod - 8%, fosfor - 3%, oltingugurt - 1%, kaliy - 1%, magniy – 0,5% va temir – 0,2%. bulardan tashqari, hujayra tarkibida oz miqdorda, lekin fiziologik aktivlik uchun zarur bo'lgan bir qancha mikroelementlar: marganets, molibden, rux, mis, kobalt, brom, yod va boshqalar ham uchraydi. mikroorganizmlarni oziqlanish tiplari oziqlanish tipiga ko'ra, bakteriyalar juda xilma-xil guruhlarga bo'linadi va quyidagi atamalar bilan nomlanadi: avtotrof (o'z-o'zini ovqatlantiruvchi); anorganik moddalardan hayot faoliyati uchun zarur organik moddalarni hosil …

3 / 23

osintez, fotoreduktsiya hisobiga o'zi organik moddalar hosil qiladi. xemosintez protsessida so2 va n2o dan ajralib chiqqan kimyoviy energiya hisobiga organik modda hosil bo'ladi, bunda nn3no2nno3 gacha oksidlanadi (nitrifikatorlarda) yoki feso3  fe(on)3 aylanadi (temir bakteriyalarda). bu protsesslarda ajralgan energiya hisobiga xemosintez protsessi amalga oshadi. mikroorganizmlar hujayrasi ichiga kirgan oziqa moddalar turli-tuman ximiyaviy reaktsiyalarga qatnashadilar. bu jarayonlarni umumiy bitta so'z bilan metobolizm ya'ni moddalar almashinuvi deymiz. metobolizm hayotiy muhim ikki jarayondan katabolizm va biosintezdan iborat. (oldinlari dissimilyatsiya, assimilyatsiya deyilgan). metabolizm = katabolizm + biosintez katabolizm va biosintez tushunchasi katabolizm yoki energiya almashinishi, yuqorida aytilgandek oziqa moddalari - uglevodlar, oqsil va yog'larning parchalanishi oksidlanish reaktsiyalari hisobiga amalga oshib, natijada energiya ajralib chiqadi. katabolizmda ajralib chiqqan erkin energiya atf shaklida to'planadi. mikroorganizmlarda ikki xil katabolizm mavjud bo'lib, ular: aerob nafas olish va bijg'ish jarayonlaridir. katabolizm va biosintez tushunchasi a) aerob nafas olishda, organik moddalar to'liq parchalanadi va ko'p miqdorda energiya ajralib chiqadi. oxirgi …

4 / 23

oraliq mahsulotlar ular uchun umumiy bo'lishi mumkin. fermentlar klassifikatsiyasi fermentlar biologik katalizatorlardir. ular, bir vaqtning o'zida minglab reaktsiyalarni olib boradi va shu reaktsiyalar metabolizm asoslarini tashkil etadi. fermentlar odatda, u parchalaydigan substrat nomiga «aza» ko'shimchasi qo'shib nomlanadi. tsellyulaza tsellyulozani, tsellobiaza tsellobiozani, ureaza mochevinani parchalaydigan fermentlardir. ferment olib boradigan reaktsiyasining kimyoviy tabiatiga qarab ham nomlanadi. fermentlar olti sinfga bo'linadi 1. oksidoreduktazalar (oksidlanish-qaytari-lish reaktsiyalarni katalizlovchi fermentlar) 2.transferazalar (bir birikmadan ikkinchisiga alohida radikallar, molekulaning bir qismini yoki yaxlit atomlar guruhini o'tkazishni katalizlovchi fermentlar). 3. gidrolazalar (suv ishtrokida oqsil yog', uglevodlar kabi murakkab moddalarning parchalanishini katalizlovchi fermentlar. 4. liazalar (substratda qo'sh bog' hosil qilib ma'lum ximiyaviy gruppalarni ajralishini yoki qo'sh boqqa birikishini katalizlovchi ferment-lar). 5. ligazalar (oddiy organik birikmalardan murakkab birikmalar sintezini katalizlovchi fermentlar). 6. izomerazalar - organik moddalarni ularning izomerlariga aylantiradi. fermentlar tuzilishiga qarab, ikki xil bo'ladi: oddiy oqsillar (fermentlar) ular faqat oqsildan iborat bo'ladi. masalan, gidrolazalar. murakkab oqsillar (fermentlar). masalan, oksidlanish-qaytarilish reaktsiyalarini …

5 / 23

angan. makroergik bog'larning gidrolitik parchalanishi bilan energiya ajralib chiqadi va boshqa bosintetik jarayonlarga sarflanadi. energiyani yig'uvchi va o'tkazuvchi modda sifatida hujayradagi adenazintrifosfat (atf), adenozindifosfat (adf), tsitozintrifosfat (tstf), uridintrifosfat (utf), guanizintrifosfat (gtf), kreatinfosfat, atsetilfosfat va hakoza moddalarni keltirish mumkin. atf yoki boshqa makroergik bog'larni saqlovchi moddalarning oxirgi fosfati ajralishida 3,4·104 – 5,0·104 dj energiya ajraladi. odatdagi ximiyaviy bog'lar ajralishida esa 1,3·104 dj energiya ajraladi. shuning uchun ham yuqoridagi moddalarni makroergik bog'larni saqlovchilar deymiz. shu moddalar hisobiga hujayrada energiya to'planadi, sarflanadi va bioximiyaviy jarayonlar borishda juda katta rol o'ynaydi. mikroorganizmlarning nafas olishi nafas olish oksidlanish - qaytarish jarayoni bo'lib, bunda atf sintezi sodir bo'ladi. agar nafas olish kislorodli muhitda borsa va elektronlar oxirgi aktseptori kislorod bo'lsa bunday nafas olish aerob nafas olishdir. ko'pchilik mikroorganizmlarda elektronlarning oxirgi aktseptori kislorod bo'lmasdan nitratlar, sulfatlar, karbonatlar kabi anorganik moddalar bo'ladi. bunday mikroorganizmlarda oksidlanish - qaytarilish kislorodsiz muhitda ham sodir bo'lavermaydi, bu hodisa anaerob nafas olishdir. aerob …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiya"

prezentatsiya powerpoint mikrobiologiya mikroorganizmlarning oziqlanishi jumanazarov g'ayrat xusanovich tuzuvchi&ma'ruzachi: reja mikroorganizmlarni oziq moddalarga bo'lgan talabi mikroorganizmlarni oziqlanish tiplari katabolizm va biosintez tushunchasi fermentlar klassifikatsiyasi mikroorganizmlar hujayralarida energiya yig'ilishi mikroorganizmlarni nafas olishi mikroorganizmlarni oziq moddalarga bo'lgan talabi oziqa modda deb odatda tirik organizmga tushib energiya manbai bo'lib yoki hujayrani tarkibiy qismlarini qurish uchun ishlatiladigan moddalarga aytiladi. oziqa moddalar esa hujayraga tashqi muhitdan keladi. bakteriyalar hujayrasi ichiga oziqa moddalar kirishi va hayot faoliyatining oxirgi moddalarini tashqi muhitga ajralib chiqishi ularning butun tanasi orqali sodir bo'ladi, shunin...

This file contains 23 pages in PPTX format (996.4 KB). To download "mikrobiologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiya PPTX 23 pages Free download Telegram