inson kapitalining o'rni va rivojlanishi

PPTX 22 pages 8.3 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.3 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini oshirishning ijtimoiy omillari milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini ta'minlashda inson kapitalining o'rni. o'zbekistonda inson kapitalini rivojlantirish istiqbollari. inson kapitali rivojlanishining ijtimoiy ko'rsatkichlari. inson salohiyati rivojlanishi indeksi (isri). inson kapitalini rivojlanishining asosiy ko'rsatkichlari.inson rivojlanishini integral baholash ko'rsatkichlari. 1. milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini ta'minlashda inson kapitalining o'rni inson kapitalining ahamiyati tabiiy resurslar, moddiy boylik va vositalarga qaraganda yuqoriroqdir. shuning uchun inson kapitali iqtisodiy o'sish va samaradorlikning asosiy omilidir. inson kapitalining iqtisodiy kategoriyasi sifatidagi tushunchasi jahon axborot hamjamiyati va “bilimlar iqtisodiyoti” rivojlanishi bilan birgalikda muntazam ravishda kengayib bormoqda. inson kapitalining shakllanishi manbalaridan (davlat, oila, xususiy shaxslar va boshqalar) qat'i nazar undan foydalanish va bevosita daromad olish insonning o'zi tomonidan nazorat qilinadi. alohida shaxsning inson kapitali uning salomatligi, sog'lig'i, qobiliyati, bilimi va ko'nikmalaridan iboratdir. “insonning qiymati” uning hayoti bosqichlarida ortib boradi, bu qiymatdan mehnat unumdorligini oshirish maqsadida foydalaniladi. korxonaning inson kapitalida hozirgi vaqtda savdo belgisi, personal va yangi texnologiyalar sifatidagi nomoddiy aktivlar …

2 / 22

uch unsuri ajratib ko'rsatiladi: 1) inson kapitali, unga ana shu kapitalga daromad mos tushadi; 2) tabiiy qobiliyatlar, ularga ana shu qobiliyatlarga renta mos tushadi; 3) sof mehnat. yuqoridagilarning dastlabki ikki omili inson kapitalini, hamma unsurlari esa umume'tirof etilgan ma'nodagi mehnatni ifoda etadi. zamonaviy innovatsion iqtisodiyotdagi sifat o'zgarishlari inson kapitalining ahamiyati beqiyos oshganidan dalolat beradi. ekspertlarning ma'lumotlariga ko'ra so'nggi 100 yil mobaynida jahonda ishlab chiqarishda jismoniy mehnatning salmog'i 90% dan 10% ga kamaygan. yaqin yillar ichida esa ushbu ko'rsatkich 5% ga tushishi prognoz qilinmoqda. xx asrning 80-yillariga kelib inson faqat ijtimoiy ne'matlarni yaratuvchisi emas, balki ijtimoiy boylikning hal qiluvchi sub'ekti ham ekanligi to'g'risidagi xulosaga kelindi. buni a.marshall shunday ta'riflagan edi: “... inson – boylikni yaratishning asosiy vositasi va u boylikning pirovard maqsadi bo'lib xizmat qiladi bmt rivojlanish dasturining ta'rificha: “inson taraqqiyoti – odamlarni kengroq tanlash imkoniyati bilan ta'minlash jarayonidir. bunday tanlov cheksiz bo'lishi va vaqt o'tishi bilan o'zgarishi printsipial axamiyatga egadir. …

3 / 22

t bo'lishi va hokazolarda o'z ifodasini topadi. u inson kapitali jamlanish va takror hosil qilinishga qodir deb hisoblagan. olimning baholashicha, jamiyatda ishlab chiqarilayotgan jamlanma mahsulot umumiy hajmining to'rtdan uch qismi inson kapitalini to'plashga sarflanmoqda. geri stenli bekker 1930-2014 y.y. inson kapitali nazariyotchilaridan g.bekker inson kapitali tushunchasini birinchi bo'lib mikrodarajada qo'llay boshladi. u korxonadagi inson kapitalini inson ko'nikmalari, bilim va mahoratining jamlanmasi deb belgilagan. g.bekkerning hisoblashicha, xodimlarning maxsus tayyorgarligi firmaning raqobat ustuvorligini shakllantiradi. bu bozorlarda mahsulotlarning ma'lum va mashhur bo'lishi, pirovard natijada firmaning nufuzi, nou-xausi va savdo belgisida o'z ifodasini topadi. ta'limga chiqimlar ham ta'lim olish uchun bevosita xarajatlar, ham muqobil chiqimlar – o'qish davrida boy berilgan daromadlardir. uning hisoblab chiqishicha, ta'limga investitsiyalar yiliga taxminan 12,0 – 14,0% miqdorida foyda keltiradi. 1-rasm. inson kapitalini shakllantirish va rivojlantirish 1-rasm. inson kapitaliga investitsiyalar turlari amerikalik iqtisodchi i.ben-poratning tasnif-lashiga ko'ra, inson kapitali quyidagi tarkibiy qismlardan iborat: 1) inson kapitalini yaratishda ishtirok etayotgan odamlarning sifat …

4 / 22

ing intellekti, sog'lig'i, bilimi, sifatli va unumli mehnati hamda uning turmush sifatidir. keng ma'noda inson kapitali – bu iqtisodiy rivojlanishning intensiv ishlab chiqarish omili, jamiyat va oilani rivojlantirish, mehnat resurslarining bilimli qismi, intellektual va boshqaruv mehnati, yashash va ish joyi muhitidir. 3. inson kapitalini rivojlanishining asosiy ko'rsatkichlari. inson rivojlanishini integral baholash ko'rsatkichlari. inson potentsialini rivojlantirish indeksi uch o'lchov indekslarining quyidagi o'rtacha geometrik miqdori jamlanmasidir: (iturmush 1/3 + ita'lim 1/3 + idaromad 1/3) inson potentsialini rivojlantirish indeksini hisoblab chiqishga misol sifatida quyidagi ko'rsatkichlarini olaylik: • tug'ilganda kutilayotgan umr davomiyligi – 75,2 yosh; • ta'lim olishning o'rtacha davomiyligi –5,5 yil; • kutilayotgan ta'lim davomiyligi – 10,4 yil; • aholi jon boshiga yalpi milliy daromadning xarid qobiliyati pariteti – 2805 aqsh dollari. 1-rasm. inson potentsialini rivojlantirish indeksi inson kapitali turlarini unga xarajatlar, investitsiyalar kiritish nuqtai nazaridan ham tasniflaydilar. shu asosda inson kapitalining quyidagi formulasi iqtisodchi olimlar tomonidan ishlab chiqilgan: 4. o'zbekistonda inson kapitalini …

5 / 22

ga bu vaziyatga muvofiq strategiyalarni ishlab chiqish vazifasini qo'yadi. 5 yoshgacha yashab qolish darajasi. o'zbekistonda tug'ilgan 100 boladan 98 nafari 5 yoshgacha yashab qoladi. katta yoshdagi aholining yashash salohiyati. o'zbekistonda ushbu 15 yoshdagilarning 87 %i 60 yoshgacha yashaydi. ushbu statistik birlik bilvosita indikator bo'lib, bugungi kunda tug'ilgan bola voyaga etganida hozirgi sharoitda sog'liq bilan yuzaga kelishi mumkin bir qator xavflarni inobatga oladi. sog'lom o'sish (nuqsonsiz rivojlananayotgan bolalar ulushi). 100 boladan 89 nafari rivojlanishdan orqada qolmaydi. 100 boladan 11 nafarida rivojlanishda kechikish va umr davomida kognitiv va jismoniy cheklanishlar xavfi mavjud. kutilayotgan ta'lim olish muddati. prognozga ko'ra, o'zbekistonda 4 yoshdan boshlab maktabgacha ta'lim olayotgan bola uchun, 18 yoshga kelib, ta'lim olish muddati 12 yilni tashkil etadi. umumlashtirilgan test natijalari. o'zbekistondagi talabalarning ta'lim natijalari 474 ballni tashkil etgan, bu erda eng yuqori ta'lim natijalari 625 ball, eng past darajadagi ta'lim natijalari esa 300 ballga to'g'ri keladi. ta'lim sifatiga qarab ta'lim olish davomiyligi. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson kapitalining o'rni va rivojlanishi"

prezentatsiya powerpoint milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini oshirishning ijtimoiy omillari milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini ta'minlashda inson kapitalining o'rni. o'zbekistonda inson kapitalini rivojlantirish istiqbollari. inson kapitali rivojlanishining ijtimoiy ko'rsatkichlari. inson salohiyati rivojlanishi indeksi (isri). inson kapitalini rivojlanishining asosiy ko'rsatkichlari.inson rivojlanishini integral baholash ko'rsatkichlari. 1. milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini ta'minlashda inson kapitalining o'rni inson kapitalining ahamiyati tabiiy resurslar, moddiy boylik va vositalarga qaraganda yuqoriroqdir. shuning uchun inson kapitali iqtisodiy o'sish va samaradorlikning asosiy omilidir. inson kapitalining iqtisodiy kategoriyasi sifatidagi tushunchasi jahon axborot hamja...

This file contains 22 pages in PPTX format (8.3 MB). To download "inson kapitalining o'rni va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson kapitalining o'rni va riv… PPTX 22 pages Free download Telegram