inson rivojlanishi va fizalogik xususiyatlari

DOCX 16 pages 30.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: tabiy va suniy omillar tasirida inson organizimida sodir boʻladigan fizalogik xususiyatlar reja: 1. inson rivojlanishi 2. biologik omillar 3. rivojlanishidagi kritik davrlar 4. muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari inson rivojlanishi – juda murakkab jarayon. u tashqi ta’sirlar hamda ichki kuchlar ta’sirida sodir bo’ladi. tashqi omillarga insonni o’rab turgan tabiiy va ijtimoiy muhit, shuningdеk bolalarda muayyan xislatlarni shakllantirish bo’yicha maqsadga yo’naltirilgan faoliyat kiradi. ichki omillarga esa biologik, irsiy omillar kiradi. biologik omillar. biologik irsiyat insonni inson qiladigan umumiylikni hamda insonlarni tashqi va ichki jihatdan turli qiladigan farqlanishni aniqlaydi. irsiyat dеganda bolalar gеnеtik dasturiga kiritilgan muayyan xislat va xususiyatlarning ota-onadan bolaga turli xil o‘xshashlik, xususiyatlarning o‘tishi tushuniladi. irsiyatga ko‘ra bolaga ota-onasidan inson organizmi, asab tizimi, miya va xis tuyg‘u organlari, shuningdek, qomat tuzilishi, soch teri rangi o‘tadi. bular insonni boshqa insonlardan ajratib turuvchi tashqi omillar hisoblanadi. shuningdek irsiyat bo‘yicha nerv faoliyatini rivojlantiradigan nerv xususiyatlari ham o‘tishi mumkin. irsiyat bolaning tabiiy …

2 / 16

oglar shug‘ullanishadi. bu bolalar o‘z tengqurlari bilan muomalaga kirishganlarida jiddiy muammolarga duch kelishadi. bu esa ularning jamiyatga integratsiyalashuvlarini qiyinlashtiradi. shuning uchun bunday bolalar bilan ijtimoiy pedagogik ish olib borishning asosiy maqsadi bolaga tashqi olam bilan aloqa qilish kanallarini ochishdir. inson bo’lib yеtishish uchun faqatgina biologik irsiyatning o’zi kifoya emas. inson faqat sotsiolizatsiya jarayonida, ya’ni muloqotda, boshqa insonlar bilan o’zaro ta’sirda shaxs bo’lib еtishadi. inson jamiyatidan tashqarida ma’naviy, ijtimoiy, psixik rivojlanishi sodir bo’la olmaydi. bu fikrni barchaga ma’lum hollar, ya’ni inson bolasi hayvonlar orasida o’sgani yanada mustahkamlaydi. ijtimoiylashuv insonning butun hayoti davomida kechadigan ko‘p qirrali jarayondir. u ayniqsa bolalik va yoshlik davrida nihoyatda jadallik bilan kechadi. chunki, aynan bolalikda asosiy ijtimoiy me’yorlar o‘zlashtiriladi. bola ijtimoiylashuvida sotsium muhim ahamiyatga ega. bu ijtimoiy muhitni bola asta-sekinlik bilan o‘zlashtiradi. agar bola tug‘ilgandan keyin asosan oilada rivojlansa, uning keyingi rivojlanishi yangi va yangi muhitlar-maktabgacha ta’lim muassasalari, maktab, maktabdan tashqari tarbiya muassasalari, turli ko‘ngilochar maskanlarda kechadi. …

3 / 16

si davrning kurtaklari paydo bo'ladi. bu davrlarda organizm ketma-ket morfologik biokimyoviy va fiziologik o'zgarishlarga uchraydi. bu o'zgarishlar o'sish va rivojlanish bosqichlarini yuzaga keltiruvchi irsiy faktorlarga bog'langan.bola organizmi voyaga yetgan organizmdan bir qator belgilari bilan farq qiladi. tana vaznining ortishidagi, alohida a'zolar va to'qimalarning kattalashuvidagi eng jadal o'zgarishlar bola hayotining birinchi yilida va bolalik davrida yuzaga chiqadi.voyaga yetgan davrda organizmning o'sishi to'xtaydi, lekin funksional differensiyalashuvi va reflektor faoliyati takomillashuvi ichki kortikal aloqalarning rivojlanishi va murakkablashuvi hisobiga davom etadi. qarish jarayoni o'ziga xos bo'lib, bir qator qayta rivojlanish bilan bog'liqdir.bolaning rivojlanish davrlari tana va a'zolar og'irligi va kattaligi, skelet suyaklarining qotish darajasi, tishlarning paydo bo'lishi, ichki sekretsiya bezlaridagi birlashtiruvchi to'qimalarning rivojlanishi, kortikal faoliyat tavsifi va boshqa belgilar asosida aniqlanadi. lekin, hozirgi davrgacha, yoshga oid davrlarni tizimlashtirish uchun asos bo'ladigan universal umumiy biologik funksional va morfologik belgilarning to'liq ro'yxati aniqlangani yo'q. yoshga oid davrlar tizimi n.p.gundobin tomonidan tavsiya qilingan bo'lib tizimlashtirishda bir tomondan …

4 / 16

, shaxsiy. elkoninning yosh davri 1) go'daklik (0-1 yosh) - kattalar bilan hissiy aloqa 2) erta bolalik (1-3 yosh) - subyektiv-manipulyatsion faoliyat 3) maktabgacha tarbiyachi (3-7 yosh) - rolli o'yin 4) kichik maktab o'quvchisi (7-11 yosh) o'quv faoliyati 5) o'smir (11-15 yosh) bilan shaxsiy shaxsiy aloqa 6) erta yoshdagi (15-18 yosh) o'quv va kasbiy faoliyat boshlang'ich maktab o'quvchilarining yosh xususiyatlari, ularning jismoniy tarbiya darslarini hisobga olish. eng yosh maktab yoshi 6 - 7 yoshdan boshlanadi, bola maktabda o'qishni boshlaganda va 10 - 11 yoshgacha davom etadi. ushbu davrning etakchi faoliyati o'quv faoliyati hisoblanadi. bolaning jismoniy va ruhiy sog'lig'ini mustahkamlash davom etmoqda. ayniqsa ... duruş shakllanishiga e'tibor berish juda muhim, chunki birinchi marta bola maktab anjomlari bilan og'ir portfelni olib yurishga majbur. boshlang'ich maktab yoshida bolalarning intilishlari ko'paymoqda. shu sababli, ushbu yoshdagi bolaning faoliyatining asosiy sababi muvaffaqiyatlarga erishish uchun sababdir. ba'zida bu motivning yana bir turi mavjud - muvaffaqiyatsizlikka yo'l qo'ymaslik …

5 / 16

yli harakatlanadi. bundan tashqari, ichki organlarning faoliyati skelet muskullarining funksional holatiga reflektor ravishda ta’sir etadi. ko‘ndalang yo‘lli muskul to‘qimasi ko‘ndalang targ‘il muskul skelet va yurak muskul to‘qimasiga bo‘linadi. ko‘ndalang yo‘lli muskul deyishiga sabab, elektron mikroskop ostida ko‘rilganda, uning och va to‘q rangdagi guruh bo‘lib joylashgan. muskul hujayralaridagi juda to‘g‘ri tartibda joylashgan mikrofibrillalar va ularning qismlari (aktin va miozin tolalari) dir. elektron mikroskopida ko‘rilganda ko‘ndalang aktin va miozin tolalari silliq muskulga nisbatan noteks taqsimlanganligi bilan farq qiladi. har qanday muskulning boshlanish qismi–boshi va birikish qismi–dumi bo‘lib, keng tanasi, ya’ni qorni muskul tolalaridap tuzilgan. muskul boshi bilan tanaga yaqin suyakka, dumi bilan tanadan uzoqroqdagi suyakka birikib, qisqarganda bo‘g‘imda harakat sodir bo‘ladi. muskullar tolalarining yo‘nalishiga qarab duksimon, yarim patsimon, ikki yoqlama patsimon, tasmasnmon va ikki qorinchali bo‘lishi mumkin. har qaysn muskul tashqi tomondan biriktiruvchi to‘qimadan tuzilgan yupqa parda bilan o‘ralgan, bu parda fassiya deb ataladi. fassiya alohida muskulni, bir qancha muskulni va muskullarning …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson rivojlanishi va fizalogik xususiyatlari"

mavzu: tabiy va suniy omillar tasirida inson organizimida sodir boʻladigan fizalogik xususiyatlar reja: 1. inson rivojlanishi 2. biologik omillar 3. rivojlanishidagi kritik davrlar 4. muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari inson rivojlanishi – juda murakkab jarayon. u tashqi ta’sirlar hamda ichki kuchlar ta’sirida sodir bo’ladi. tashqi omillarga insonni o’rab turgan tabiiy va ijtimoiy muhit, shuningdеk bolalarda muayyan xislatlarni shakllantirish bo’yicha maqsadga yo’naltirilgan faoliyat kiradi. ichki omillarga esa biologik, irsiy omillar kiradi. biologik omillar. biologik irsiyat insonni inson qiladigan umumiylikni hamda insonlarni tashqi va ichki jihatdan turli qiladigan farqlanishni aniqlaydi. irsiyat dеganda bolalar gеnеtik dasturiga kiritilgan muayyan xislat va xususiy...

This file contains 16 pages in DOCX format (30.9 KB). To download "inson rivojlanishi va fizalogik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: inson rivojlanishi va fizalogik… DOCX 16 pages Free download Telegram