inson shaxsiyati va individuallik xususiyatlari

PPT 61 pages 8.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 61
us 6 american education system l/o/g/o reja: 1. inson shaxsi va individuallik xusisyatlari. 2. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperament haqidagi nazariyalar. 3. xarakter haqida tushuncha 4. qobiliyatlar haqida 9 - мavzu: shaxsning individual tipologik xususiyatlari * * temperament lotincha “temperamentum” degan so’zdan olingan bo’lib, “aralashma”, “qorishma” degan ma’noni anglatadi. temperament - shaxs faoliyati va xulqining dinamik (o’zgaruvchan) va emosional-hissiy tomonlarini xarakterlovchi individual xususiyatlar majmuidir. temperament – insonning turli vaziyatlarda narsa, hodisa, holatlar va insonlarning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi tug’ma xususiyatlari majmuidir. gippokrat (e.a.460–356 y.) —gippokrat ta’biricha, inson tanasida to’rt xil suyuqlik mavjud bo’lib, ular o’t yoki safro (yunoncha chole), qon (lotincha sanguis yoki sanguinis), qora o’t (yunoncha melas “qora”, chole “o’t”), balg’am (yunoncha “phlegma”) kabilardan iborat. * * bu suyuqliklarning har biri o’z xususiyatiga ega bo’lib, ularning o’z vazifasi, ishi bordir. chunonchi, o’tning xususiyati – quruqlikdir. uning ishi – organizmdagi quruqlikni saqlab turish, ya’ni badanni quruq tutishdir. qonning …
2 / 61
sovuq, quruq, nam, kuchli va kuchsiz paydo bo’lishini aniqladi . * t e m p e r a m e n t i.p.pavlov ajratishicha, nerv sistemasining kuchi hujayralardagi fiziologik moddalarning zahira miqdori bilan belgilanadi. nerv sistemasining kuchi qo’zg’alish jarayoniga ham, shuningdek, tormozlanish jarayoniga ham tegishlidir. nerv sistemasining kuchi, avvalo, kuchli qo’zg’ovchilarga bardosh bera olish qobiliyatida ko’rinadi. xx asrning 30–40 yillariga kelib temperament va uning nerv-fiziologik asoslari haqidagi ta’limot rus fiziologi i. p. pavlov tomonidan ishlab chiqildi (1849-1936) o’tkazgan tadqi­qotlari e’tiborga molikdir. i.p.pavlov oliy nerv faoliyati haqida ta’limot yaratdi va fanga «shartli refleks» degan iborani kiritdi. temperament tiplari, inson faoliyatida va asab tizimi xususiyatlarining namoyon bo’lishi. i.pavlov nerv tizimining uchta asosiy xususiyatini ajratgan: qo’zg’alish jarayoni va tormozlanish (to’xtalish) jarayonining kuchi; qo’zg’alish kuchi bilan tormozlanish kuchi o’rtasidagi muvozanatlik darajasi (nerv tizimining muvozanatlashgani); qo’zg’alishning tormozlanish bilan almashinishi tezligi (nerv jarayonlarining harakatchanligi). asab tizimining bu xossalari temperamentning fiziologik asosini tashkil qiladi. * i.pavlov asab …
3 / 61
nuvchan bo’ladilar. juda g’ayratli, ishga juda ehtiros bilan berilish qobiliyatiga ega bo’lgan, tez va shiddatli, qizg’in emosional "portlash" va kayfiyatning keskin o’zgarishlariga moyil, ildam harakatlar qiladigan kishi xolerik deb ataladi bu xil temperamentli bolalar serg’ayrat bo’ladilar. ular bir ishga tez kirishadigan va boshlagan ishini oxiriga yetkazadigan bo’ladilar. ular ko’pchilik bilan jamoa o’yinlar o’tkazishni sevadilar va bunday o’yinlarni ko’pincha o’zlari boshlab, oxirigacha faol qatnashadilar. xolerik temperamentli bolalar arazchan, serjahl va tajang bo’ladilar. bir narsadan xafa bo’lsalar, bu xafalik ularda uzoq saqlanadi. ulardagi kayfiyat ancha barqaror va davomli bo’ladi. xolerik bolalar kuchli harakatchan nerv tizimi muvozanatlashmagan agressiv (tajovuzkor) yangiliklarni tez ilg’aydi qo’zg’alish va tormozlanish tez almashadi optimist o’zgaruvchan muloqotga tez kirishadi xolerik – hissiyotning tez, kuchli qo’zg’aluvchanligi, lekin beqaror bo’lishi bilan farq qiladi. sangvinik temperamentli kishilarning kayfiyati tez-tez o’zgarib, bir kayfiyat o’ziga teskari bo’lgan ikkinchi bir kayfiyat bilan tez almashib turmog’i mumkin. sangviniklardagi psixik jarayonlar, xoleriklardagi singari, tez o’tadi. bu xil temperamentli …
4 / 61
n. sangviniklar chin ko’ngildan va’dalar berishlari, lekin, ko’pincha, va’dani unutib, uni bajarmasliklari ham mumkin. bu xil temperamentli bolalar o’yinlarga tez va zavq bilan kirishadilar, lekin o’yin davomida, o’z rollarini tez-tez o’zgartirib turishga moyil bo’ladilar. ular darrov xafa bo’lishlari va yig’lashlari mumkin, lekin ular xafalikni tez unutadigan bo’ladilar. ularning yig’isi kulgi bilan tez almashadi. xatti-harakati jo’shqin, nutq sur’ati tez, yangilikni tez payqaydi, aql-idroki tiyrak, topqir, qiziqishlari, kayfiyati, intilishlari o’zgaruvchan. ko’nikma va malakalarni tez egallaydi. ko’ngli ochiq, dilkash, muloqotga tez kirishadi. hayolati (fantaziyasi) yuksak darajada rivojlangan: tashqi ta’sirlarga hozirjavob va hokazo sangviniklar kuchli sergap nerv tizimi muvozanatlashmagan muloqotchan o’ta qiziquvchan ifodali mimikaga ega boshlagan ishini oxiriga yetkazmaydi harakatchan sangvinik – hissiyotning juda sekin, kuchsiz qo’zg’alishi va uzoq davom etmasligi bilan farq qiladi. flegmatik temperamentli kishilar hissiyotlarining tashqi ifodasi kuchsiz bo’ladi. bu xil temperamentli odamlarni xursand qilish, xafa qilish yoki g’azablantirish ancha qiyin. flegmatik temperament flegmatiklarning psixik jarayonlari sust bo’ladi. bu xil temperamentli …
5 / 61
yaxshi o’qib ketishlari mumkin. * harakatlari sekin og’ir, vazmin sabr - toqatli nerv tizimi inert qo’zg’alish va tormozlanish almashinishi sekin sir saqlay oladi muloqotga kirishishi qiyin boshlagan ishini oxiriga yetkazadi flegmatik * melanxolik temperament – hissiyotning sekin, lekin kuchli qo’zg’aluvchanligi va barqaror bo’lishi bilan farq qiladi. melanxoliklar barqaror, davomli bir kayfiyatga moyil bo’ladilar, lekin hissiyotlarining tashqi ifodasi juda zaif bo’ladi. melanxolik temperamentli odamlar sustkash bo’ladilar. melanxolik temperamentli odam ishga birdan kirishmasligi mumkin, lekin bir kirishsa, boshlagan ishni oxiriga yetkazmay qo’ymaydi * melanxolik bolalar bunday temperamentli bolalar mo’min-qobil, yuvosh bo’ladilar, ko’pincha, birov savol bilan murojaat qilsa, uyalib, tortinib javob beradilar. ularni darrov xafa yoki xursand qilish yengil emas, lekin bir narsadan xafa bo’lsalar, bu xafalik uzoq davom etadi, barqaror bo’ladi. ular bir ishga yoki o’yinga tez yopishib kirishmaydilar, lekin qandaydir ish yoki bir o’yin boshlasalar, bunda chidam va matonat ko’rsatadilar tortinchoq, g’ayratsiz. arazchan, xafaxon. jimgina yig’laydi, kam kuladi, sustkash bo’ladilar. melanxolik …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson shaxsiyati va individuallik xususiyatlari"

us 6 american education system l/o/g/o reja: 1. inson shaxsi va individuallik xusisyatlari. 2. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperament haqidagi nazariyalar. 3. xarakter haqida tushuncha 4. qobiliyatlar haqida 9 - мavzu: shaxsning individual tipologik xususiyatlari * * temperament lotincha “temperamentum” degan so’zdan olingan bo’lib, “aralashma”, “qorishma” degan ma’noni anglatadi. temperament - shaxs faoliyati va xulqining dinamik (o’zgaruvchan) va emosional-hissiy tomonlarini xarakterlovchi individual xususiyatlar majmuidir. temperament – insonning turli vaziyatlarda narsa, hodisa, holatlar va insonlarning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi tug’ma xususiyatlari majmuidir. gippokrat (e.a.460–356 y.) —gippokrat ta’biricha, inson tanasida t...

This file contains 61 pages in PPT format (8.0 MB). To download "inson shaxsiyati va individuallik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: inson shaxsiyati va individuall… PPT 61 pages Free download Telegram