dinning inson va jamiyat hayotidagi o'rni

DOC 27 sahifa 113,0 KB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 113,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

dinning inson hayotida tutgan o’rni dinning inson va jamiyat hayotidagi o'rni reja: 1. dinning inson hayotidagi o'rni 2. dinning jamiyat hayotidagi o'rni 3. dinning ijtimoiy vazifalari dinning inson hayotida tutgan o’rni dinning mohiyati va jamiyat hayotida tutgan o’rni ilohiyot va fanda turlicha talqin etiladi. ilohiyotshunoslar fikricha – din xudo tomonidan o’z payg’ambarlari orqali bashariyat olamiga joriy qilinishi zarur bo’lgan ilohiy qonunlardir. u azaldan insonning xudo bilan aloqa qilish ehtiyojidir. din – tabiat, jamiyat, inson va uning ongini, yashashdan maqsadi hamda taqdirini bevosita qurshab olgan, atrof-muhitdan tashqarida bo’lgan, insonni yaratgan, ayni zamonda unga birdan-bir «to’g’ri», «haqiqat» va «odil» hayot yo’lini ko’rsatadigan va o’rganadigan ilohiy qudratga ishonch va ishonishni ifoda etadigan maslak, qarash ta’limotdir. dunyoviy, ilmiy nuqtai nazar bo’yicha esa din, ijtimoiy – tarixiy hodisa. kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining ma’lum bosqichida paydo bo’lgan ijtimoiy ong shakllaridan biri. din – muayyan ta’limotlar, his-tuyg’ular, toat – ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyatlari orqali namoyon bo’ladigan, …

2 / 27

lik) funksiyani bajaradi. masalan, insonda doimiy ehtiyoj paydo bo’lib turadi. u o’z hayoti, turmush tarzi, tabiat va jamiyat, o’zga insonlar bilan bo’lgan munosabatlari jarayonida hayotiy ehtiyoji, maqsadlariga yetishishi ilojsiz bo’lib qolganda, unda qandaydir ma’naviy-ruhiy ehtiyojga zarurat sezadi. shu paytda u xudoga, payg’ambarlar, farishtalar, avliyolar 20 ajdodlarining ruhlariga murojaat» qilib, ishonch bilan ulardan madad so’raydi va ko’nglida «xudo xohlasa yaxshi bo’ladi, dunyo baumed» deb, o’ziga tasalli beradi, o’zini ruhiy-ma’naviy tinchitadi. dinning to’ldiruvchanlik funksiyasi uning ijtimoiyligida eng asosiy vazifa hisoblanadi va shu bois din o’tmishda ham, hozirda ham jamiyat a’zolari hayotida mustahkam o’rin egallagan. shu sababdan dindorlar va dindor bo’lmagan odamlar ham dinning kompensatorlik kuchiga ishonadilar, o’zlariga ma’naviy-ruxiy taskin berib qurbonlik qiladilar, chiroq yoqadilar, muqaddas joylarga ziyoratga boradilar, sadaqa beradilar va hokazo. ya’ni din insonlar hayotida ma’naviy-ruhiy kuch, odamlarning irodasini, iymonini baquvvat qiladigan omil sifatida jamiyatda xizmat qiladi. hozirgi zamon dinshunoslik fanida dinning kompensatorlik funksiyasini bayon qilishda mutaxassislar har xil yondashib, uni …

3 / 27

alik psixolog k.yung ham shu mavqyeidan turib, dinning funksiyasini tushuntiradi. uning fikricha din inson hayotini mazmunli qiladi, uning ko’nglini ochadi, yorug’lik beradi, hayotdan bahramand bo’lishga undaydi, insonni narsalar dunyosi ta’siridan, iste’molchilik hirsidan qutqazadi va bugun ham individlarni kundalik hayotlarida ularni doimo himoya qiladi3. mualliflar dinning madaniyatga nisbatan funksiyasini – «ma’naviy» deb bayon etganlar. yagona diniy mentalitet madaniyatning asosini tashkil qilib, odamlarning tafakkuri va odobini, munosabatini mehnati, turmush tarziga, ijtimoiy – siyosiy hayotga muayyan qilgan. diiny ibodatxonalarning ramziy tasviri, xristian cherkovlarining simvolikasi, musulmonlarning madrasa, maqbara va masjidining mo’xtashamligi va rangli go’zalligi odamlarda ulug’vorlik hissiyotini paydo qiladi, ularda go’zallik, mukammallik, buyuklik va sehrlik haqida tafakkurini uyg’otadi, ruhiy-hissiy ta’sir yetkazadi. butun madaniyatning din zaminida integrasiyasi xususan o’rta asrlarda kuchli ekanligi ma’lum. shuningdek, g’arbda o’rta asrlarda maktablar cherkov qoshida bo’lgan, kutubxonalar monastirlarda joylashgan eng katta kitoblar xazinasi xii asrdayoq praga monastirida edi, qo’lyozma kitoblarni monarxlar ko’chirilgan, birinchi slavyan alifbosini monarxlar kirill va mifodiylar tuzganlar …

4 / 27

a g’ayri dindorlarga chuqur ma’naviy-hissiy ta’sir yetkazadi. nemis sosiologi m.veber dinning jamiyatga nisbatan munosabatini deb, «mirskaya funksiya» bayon qilib, uni uch tipini ko’rsatadi: birinchidan, dunyoga, hayotga moslashadigan dinlar – konfusiychilik, daosizm; ikkinchidan, - hayotdan uzoqlashga undaydigan dinlar – hinduizmiylik va buddaviylik; uchinchidan, - dunyoni o’ziga singdiruvchi dinlar – yahudiylik va nasroniylik. dinlarning har qaysi tipii hayotiy – dunyoviy funksiyasini o’ziga xos tarzda bajaradi. ammo bu dinlarning barchasi jamiyatda ijtimoiy tartibni saqlash va tashkillashtirish maqsadida ma’naviy kuch omili bo’lib xizmat qiladi. yagona e’tiqod kishilarni birlashtiradi1. islomda bu funksiyani amalda shariat – islom huquqiy – axloqiy kodeksi bajaradi.. dinning yana bir muhim funksiyasi – bu, uning birlashtiruvchiligida (integrasion) funksiyasida namoyon bo’ladi. har bir din o’ziga e’tiqod qiluvchilarni o’z ta’limotiga amal qilishga undaydi. ularni o’z ta’limoti doirasida saqlashga harakat qiladi. har qaysi din hamisha muayyan ijtimoiy, etnik va ma’naviy hayotni o’z ta’sirida tutishga harakat qiladi. bu ta’sirning muntazamligini ta’minlash maqsadida xalqlarning ijtimoiy hayotiga, …

5 / 27

odagonlarini ham asta – sekin o’ziga tortgan. bu hodisaning mohiyatini yaxshi fahmlangan imperator konstantin 313 yil xristianlikni saltanatning rasmiy davlat dini deb e’lon qilgan, o’zi ham uni qabul qilgan. xristianlik tufaydi rim imperiyasi birlashgan va kuchli davlatga aylangan. keyinchalik o’rta asrlarda ko’pgina yevropa davlatlarida, 988 yili rusda ham xristianlik yagona e’tiqodga aylangan, ya’ni o’zining tub ma’noda integrasion funksiyasini bajargan va bugun ham keng ma’noda bajarib kelmoqda. yuqoridagi hodisani islom tarixida ham ko’rish mumkin. uning vujudga kelishi arafasida og’ir iqlim sharoitida yashovchi arab qabilalari parokandalikni boshdan kechirganlar. muhammad (s.a.v.) faoliyati tufayli ular yagona xudo alloh g’oyasi ostida muttahid bo’lganlar. dinning integrasion funksiyasini tadqiq etib, uning jamiyat hayotida abadiy qolishini bashorat qilgan fransuz sosiologi e.dyurkgeym, kapitalizm sivilizasiyasining vujudga kelishiga xristianlikning protestantlik yo’nalishi va uning axloqiy normalari turtki bo’lganini aytgan nemis sosiologi m.veber katta ilmiy ahamiyatga ega. xristianlikning uchinchi, so’nggi yo’nalishi bo’lgan protestantlik (xvi asr) katolisizmdagi ko’pgina ortiqcha diniy ibodat va ko’rsatmalarini isloh …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"dinning inson va jamiyat hayotidagi o'rni" haqida

dinning inson hayotida tutgan o’rni dinning inson va jamiyat hayotidagi o'rni reja: 1. dinning inson hayotidagi o'rni 2. dinning jamiyat hayotidagi o'rni 3. dinning ijtimoiy vazifalari dinning inson hayotida tutgan o’rni dinning mohiyati va jamiyat hayotida tutgan o’rni ilohiyot va fanda turlicha talqin etiladi. ilohiyotshunoslar fikricha – din xudo tomonidan o’z payg’ambarlari orqali bashariyat olamiga joriy qilinishi zarur bo’lgan ilohiy qonunlardir. u azaldan insonning xudo bilan aloqa qilish ehtiyojidir. din – tabiat, jamiyat, inson va uning ongini, yashashdan maqsadi hamda taqdirini bevosita qurshab olgan, atrof-muhitdan tashqarida bo’lgan, insonni yaratgan, ayni zamonda unga birdan-bir «to’g’ri», «haqiqat» va «odil» hayot yo’lini ko’rsatadigan va o’rganadigan ilohiy qudratga ishonch ...

Bu fayl DOC formatida 27 sahifadan iborat (113,0 KB). "dinning inson va jamiyat hayotidagi o'rni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: dinning inson va jamiyat hayoti… DOC 27 sahifa Bepul yuklash Telegram