parallel proyeksiyalash usuli

DOCX 14 pages 238.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 238.8 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: parallel proyeksiyalash usuli reja: 1. proyeksiyalash usullari. to’g’ri chiziq va uning berilishi. 2. to’g’ri chiziqning proyeksiyalar tekisligiga nisbatan har xil vaziyatda berilishi. 3. to’g’ri chiziq izlari va ularni epyurda aniqlash. 4. to’g’ri chiziq kesmasining haqiqiy kattaligini va proyeksiyalar tekisligi bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash. proyeksiyalash usullari to’g’ri chiziq va uning berilishi. to’g’ri chiziqning tekislikdagi proyeksiyasini hosil qilish uchun uning ikki nuqtasini proyeksiyalash kifoyadir, chunki umumiy holda to’g’ri chiziqning tekislikdagi proyeksiyasi ham to’g’ri chiziqdir. buni isbotlash uchun fazoda biror «a» to’g’ri chiziq olib, uning ikki a va b nuqtalarini biror () tekislikka proyeksiyalaymiz. hosil bo’lgan a1 va b1 nuqtalarni birlashtirsak, to’g’ri chiziqning tekislikdagi proyeksiyasiga ega bo’lamiz, buni tekislik bilan «a» to’g’ri chiziq va aa1 nur chiziqlardan tashkil topgan tekisliklarning kesishish chizig’i deb qarash mumkin. yoki boshqa har qanday proyeksiyalovchi, masalan, mm1 to’g’ri chiziq shu tekislikda yotib, tekislikdagi a1 to’g’ri chiziq ustida kesishadi. shunday qilib, a1 to’g’ri chiziq «a» to’g’ri chiziqning …

2 / 14

a to’g’ri chiziqning gorizontal - a1b1, frontal - a2b2 va profil - a3b3 proyeksiyalari hosil bo’ladi (2-shakl). 2-shaklda ab kesma uchlari proyeksiyalar tekisliklari (1, 2) dan uzoqligi, ya’ni: za – ab kesmaning a uchidan 1 tekislikkacha; zb - ab kesmaning b uchidan 1 tekislikkacha; ya - ab kesmaning a uchidan 2 tekislikkacha; yb - ab kesmaning b uchidan 2 tekislikkacha bo’lgan masofalari ko’rsatiladi. shuning uchun umumiy vaziyatdagi ab kesma (2-shakl) uchlarining koordinatalariga nisbatan quyidagi tenglikni yozish mumkin: zb-za0; ya-yb0; xa-xb0 agar, ab kesmada (2-shakl) yana c nuqta olib undan 1 ga perpendikulyar chiziq tushursak, c nuqtadan o’tuvchi nur chiziq aa1 va bb1 chiziqlarga parallel bo’lib, ab kesma orqali o’tadi, ya’ni ikkisi ham ber tekislikda yotadi. shuning uchun a1b1 va c1 nuqtalarning geometrik o’rni ab kesmani 1 tekislikka maxsus joylashgan a1abb1 tekislik bilan gorizontal proyeksiyalar tekisliklarini kesishgan chizig’ida bo’ladi. shuningdek, bu nuqtalarning frontal va profil proyeksiyalarining geometrik o’rni ham shunga o’xshash …

3 / 14

siyalar tekisligiga parallel. (4-shakl). bunda to’g’ri chiziqning frontal proyeksiyasi (h2) proyeksiyalash o’qi ox ga parallel bo’ladi. bu yerda, burchak – h to’g’ri chiziq bilan frontal proyeksiyalar tekisligi orasidagi burchak. bunday to’g’ri chiziqning gorizontal proyeksiyasi h(a1b1) gorizontal proyeksiyalar tekisligi ga nisbatan haqiqiy kattaligida (a1b1=ab) proyeksiyalanadi. bunday chiziq gorizontal chiziq deb ataladi. bunda za-zb=0; ya-yb0; xa-xb0 2. to’g’ri chiziq frontal proyeksiyalar tekisligiga parallel joylashgan. bunday to’g’ri chiziq frontal to’g’ri chiziq deyiladi va u f(f1f2) bilan belgilanadi. frontal chiziqning hamma nuqtalari frontal proyeksiyalar tekisligi (1) dan bir xil masofada bo’ladi. shuning uchun uning gorizontal proyeksiyasi (f1) ox o’qqa parallel bo’ladi. frontal chiziqning frontal proyeksiyasi (f2) o’zining haqiqiy kattaligi (f2=cd) bo’yicha proyeksiyalanadi, ya’ni c2d2=cd bo’ladi (5-shakl). burchak – f to’g’ri chiziq bilan gorizontal proyeksiyalar tekisligi orasidagi burchak. bunda: zd-zc0; yd-yc=0; xc-xd0 bo’ladi. 3. to’g’ri chiziq (p) profil proyeksiyalar tekisligiga parallel joylashgan. bu to’g’ri chiziq profil proyeksiyalar tekisligiga o’zining haqiqiy kattaligida proyeksiyalanadi, ya’ni p3=k3e3. bunday …

4 / 14

ksiyalar tekisligi 2 ga perpendikulyar joylashgan (b2). bu chiziqni gorizontal proyeksiyasi o’z haqiqiy kattaligiga teng bo’lib (b1=ke), u ox o’qiga perpendikulyar joylashadi. to’g’ri chiziqning frontal proyeksiyasi (b2) nuqta ko’rinishida bo’ladi, frontal proyeksiyasi (b3) esa, oz ga perpendikulyar bo’ladi (8-shakl, chizmada ko’rsatilmagan). bunda: zk-zf=0 yf-yk0 xk-xf=0 6. to’g’ri chiziq profil proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar joylashgan (s3) (9-shakl). bu chiziqning gorizontal c1(p1q1) va frontal c2(p2q2) proyeksiyalari ox ga parallel bo’ladi. profil proyeksiyasi c1c2c3(p3q3) nuqta ko’rinishida bo’ladi. bunda: p1q1=p2q2=pq bo’lib, zp-zq=0 yp-yq=0 xp-xq0 proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar joylashgan to’g’ri chiziqlar proyeksiyalovchi to’g’ri chiziqlar deyiladi. bunday to’g’ri chiziqlarda yotuvchi (m, n; k, f; p, q) ikki va undan ortiq nuqtalar konkurent nuqtalardir. konkurent nuqtalar buyumlarning ba’zi bir elementlarini berilgan proyeksiyalar tekisligiga nisbatan yaqin yoki uzoq joylashganligini aniqlashga yordam beradi. masalan, a to’g’ri chiziqdagi n va m ikki nuqtasini 1 tekislikka nisbatan yuqoridan qaralganda, bizga yaqin m nuqta ko’rinar va undan pastda joylashgan n nuqta ko’rinmas deb …

5 / 14

. to’g’ri chiziqning gorizontal izini topish uchun, uning frontal proyeksiyasi a2b2 ni ox o’qi bilan kesishguncha davom ettiriladi, keyin ularning kesishgan m2 nuqtasidan 1 tekislik bo’ylab ox o’qiga perpendikulyar chiziq o’tkaziladi va shu chiziq bilan to’g’ri chiziqning gorizontal proyeksiyasi kesishgan nuqta ab to’g’ri chiziqning gorizontal izini ifodalaydi, gorizontal izining gorizontal proyeksiyasi shu yerda bo’ladi. to’g’ri chiziqning frontal izini topish uchun uning gorizontal proyeksiyasi a1b1 ni ox o’qi bilan kesishguncha davom ettiriladi va shu nuqtadan (n1), 2 tekislik bo’ylab ox o’qiga perpendikulyar chiqariladi, shu perpendikulyar bilan to’g’ri chiziqning frontal proyeksiyasini kesishgan (n2) nuqtasi aniqlanadi. agar to’g’ri chiziq biror proyeksiyalar tekisligiga parallel bo’lsa, uning o’sha tekislikdagi izi bo’lmaydi. 4. to’g’ri chiziq kesmasining haqiqiy kattaligini va proyeksiyalar tekisligi bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash. biz yuqorida to’g’ri chiziq kesmasini proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan ixtiyoriy vaziyatda, ya’ni to’g’ri chiziq proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan o’tkir burchak ostida joylashgan bo’lishi mumkin degan edik. bunday vaziyatda kesma proyeksiyalar tekisliklariga, o’zining …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parallel proyeksiyalash usuli"

mavzu: parallel proyeksiyalash usuli reja: 1. proyeksiyalash usullari. to’g’ri chiziq va uning berilishi. 2. to’g’ri chiziqning proyeksiyalar tekisligiga nisbatan har xil vaziyatda berilishi. 3. to’g’ri chiziq izlari va ularni epyurda aniqlash. 4. to’g’ri chiziq kesmasining haqiqiy kattaligini va proyeksiyalar tekisligi bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash. proyeksiyalash usullari to’g’ri chiziq va uning berilishi. to’g’ri chiziqning tekislikdagi proyeksiyasini hosil qilish uchun uning ikki nuqtasini proyeksiyalash kifoyadir, chunki umumiy holda to’g’ri chiziqning tekislikdagi proyeksiyasi ham to’g’ri chiziqdir. buni isbotlash uchun fazoda biror «a» to’g’ri chiziq olib, uning ikki a va b nuqtalarini biror () tekislikka proyeksiyalaymiz. hosil bo’lgan a1 va b1 nuqtalarni birlashtirsak,...

This file contains 14 pages in DOCX format (238.8 KB). To download "parallel proyeksiyalash usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: parallel proyeksiyalash usuli DOCX 14 pages Free download Telegram