proyeksiyalash

DOCX 5 pages 547.8 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 547.8 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

5–mavzu: xususiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziqninig izlari. to‘g‘ri chiziqdagi nuqta. to‘g‘ri burchakni proektsiyalash haqida teorema. ikki to‘g‘ri chiziqning o‘zaro vaziyatlari. to‘g‘ri chiziqqa oid kompleks masalalanii yechish. ta’rif. to‘g‘ri chiziqning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishish nuqtalari to‘g‘ri chiziqning izlari deyiladi. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziq hamma proyeksiyalar tekisliklarini kesib o‘tadi. biror a to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning gorizontal izi, frontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi frontal izi deyiladi. shuningdek, to‘g‘ri chiziqning profil proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning profil izi deyiladi: a∩h=ah, a∩v=av va a∩w=aw. 4.1, a-rasmda, a to‘g‘ri chiziq izlarini yasashning fazoviy modeli ko‘rsatilgan. to‘g‘ri chiziqning gorizontal izini proyeksiyalarini chizmada aniqlash uchun quyidagi yasash algoritmlari bajariladi (4.1-rasm): · to‘g‘ri chiziqni frontal a″ proyeksiyasining ox o‘qi bilan kesishish nuqtasi a″h=a″∩ox topiladi; · a″h nuqtadan ox o‘qiga perpendikulyar o‘tkaziladi; · to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyasi a′ bilan perpendikulyarning kesishish nuqtasi to‘g‘ri chiziqning gorizontal izining gorizontal proyeksiyasi a′hah bo‘ladi. to‘g‘ri chiziq frontal izining …

2 / 5

ning a′ gorizontal proyeksiyasi oy o‘qi bilan kesishguncha davom ettiriladi. · hosil bo‘lgan nuqtadan y o‘qiga perpendikulyar chiqariladi. · uni av″ dan oz ga chiqarilgan perpendikulyar bilan kesishish nuqtasi a to‘g‘ri chiziqning profil izining profil proyeksiyasi bo‘ladi. shakldagi a′w a″w nuqtalar mazkur a to‘g‘ri chiziq profil izining gorizontal va frontal proyeksiyalari bo‘ladi. a″′w nuqta a to‘g‘ri chiziq profil izining profil proyeksiyasidir. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziq kesmasining haqiqiy uzunligini va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash umumiy vaziyatda joylashgan to‘g‘ri chiziq kesmasining proyeksiyalari orqali uning haqiqiy o‘lchamini aniqlash va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash masalasi amaliyotda ko‘p uchraydi. ab to‘g‘ri chiziq kesmasi hamda uning h, v va w tekisliklardagi proyeksiyalari berilgan bo‘lsin (4.3-a,rasm). kesmaning a nuqtasidan ae∥a′b′ to‘g‘ri chiziq o‘tkaziladi va to‘g‘ri burchakli △abe ni hosil qilinadi. bunda be=bb′–aa′, bu yerda aa′=eb′bo‘lgani uchun be=bb′– eb′=z bo‘ladi. to‘g‘ri burchakli abe uchburchakning ab gipotenuzasi ae katet bilan burchak hosil qiladi. …

3 / 5

′ proyeksiyasiga, ikkinchi ad kateti a va b uchlarining w tekislikdan uzoqliklari ayirmasiga teng bo‘ladi. bunda ad=aa″′-bb″′, bo‘lib, bb″′=da″′ bo‘lgani uchun ad=aa″′-da″′=δx bo‘ladi. a) b) 4.3-rasm chizmada kesmaning berilgan proyeksiyalari orqali uning haqiqiy uzunligi va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash uchun yuqoridagi fazoviy model asosida to‘g‘ri burchakli uchburchaklar yasaladi. shuning uchun bu usulni to‘g‘ri burchakli uchburchak usuli deb yuritiladi. a) b) 4.4-rasm masalan, ab kesmaning a′b′ a″b″ va a″′b″′ proyeksiyalarga asosan uning (4.4-a, shakl) haqiqiy o‘lchami va h bilan hosil qilgan burchagini aniqlash uchun to‘g‘ri burchakli a′b′b0 uchburchak yasaladi. bu uchburchakning bir kateti kesmaning gorizontal proyeksiyasiga, ikkinchi kateti esa kesmaning a va b uchlarining applikatalari ayirmasi z ga teng bo‘ladi. bu uchburchakning a′b0 gipotenuzasi ab kesmaning haqiqiy o‘lchami, a′b0=ab bo‘lib, ab^h=b′a′b0= bo‘ladi. kesmaning v tekislik bilan hosil qilgan burchagini aniqlash uchun to‘g‘ri burchakli △a″b″a0 ni yasaladi. bu uchburchakning bir kateti kesmaning frontal a″b″ proyeksiyasiga, ikkinchi kateti esa ab …

4 / 5

lashgan parallel to‘g‘ri chiziqlarning ikkita bir nomli proyeksiyalari o‘zaro parallel bo‘lsa, ularning uchinchi proyeksiyalari ham o‘zaro parallel bo‘ladi. ammo to‘g‘ri chiziqlar biror proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, u holda yuqorida keltirilgan shart bajarilmaydi. masalan, w tekislikka parallel bo‘lgan profil to‘g‘ri chiziq kesmalarning bir nomli gorizontal va frontal proyeksiyalari (p1 va p2) ning o‘zaro parallel bo‘lishi yetarli bo‘lmaydi (4.6,a-rasm). bunday hollarda to‘g‘ri chiziqlarning profil proyeksiyalarini yasash zarur. bunda p1″′||p2″′ bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziqlar o‘zaro parallel bo‘ladi. agar p1″′∩p2″′, bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziqlar ayqash bo‘ladi. shuningdek, bu to‘g‘ri chiziqlarning o‘zaro vaziyatini profil proyeksiyalaridan foydalanmasdan ham aniqlash mumkin. a) b) 4.5-rasm buning uchun: · to‘g‘ri chiziq kesmalarining bir nomli proyeksiyalarining nisbatlari tengligini aniqlaymiz. kesmaning biror, masalan, d′, d″ nuqtasidan ixtiyoriy (o‘tkir burchak ostida) parallel chiziqlar o‘tkazib, d′1=a′b′ va d″2=a″b″ kesmalarni qo‘yiladi (4.6-b,rasm). so‘ngra 1 va 2 nuqtalarni c′ va c″ bilan tutashtiramiz. agar c′1‖c″2 bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziqlar o‘zaro parallel bo‘ladi. aks holda bu …

5 / 5

hiziqlar berilgan bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziqlarning faqat ikkita bir nomli proyeksiyalarining kesishishi kifoya qiladi. a) b) v) 4.7-rasm agar kesishuvchi chiziqlarning biri proyeksiyalar tekisligining birortasiga parallel bo‘lsa, u holda ularning ikkita bir nomli proyeksiyalarining o‘zaro kesishuvi yetarli bo‘lmaydi. masalan, ab va ef to‘g‘ri chiziq kesmalarining biri ef kesma w tekislikka parallel joylashgan (4.7,v-rasm). bu chiziqlarning o‘zaro vaziyatini ularning profil proyeksiyalarini yasash bilan aniqlash mumkin. agar kesishish nuqtasining proyeksiyalari bir bog‘lovchi chiziqda joylashsa, bu to‘g‘ri chiziqlar o‘zaro kesishadi, aks holda to‘g‘ri chiziqlar kesishmaydi. image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "proyeksiyalash"

5–mavzu: xususiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziqninig izlari. to‘g‘ri chiziqdagi nuqta. to‘g‘ri burchakni proektsiyalash haqida teorema. ikki to‘g‘ri chiziqning o‘zaro vaziyatlari. to‘g‘ri chiziqqa oid kompleks masalalanii yechish. ta’rif. to‘g‘ri chiziqning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishish nuqtalari to‘g‘ri chiziqning izlari deyiladi. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziq hamma proyeksiyalar tekisliklarini kesib o‘tadi. biror a to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning gorizontal izi, frontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi frontal izi deyiladi. shuningdek, to‘g‘ri chiziqning profil proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning profil izi deyiladi: a∩h=ah, a∩v=av va a∩w=aw. 4.1, a-rasmda, a to‘g‘ri chiziq izlarini yasashni...

This file contains 5 pages in DOCX format (547.8 KB). To download "proyeksiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: proyeksiyalash DOCX 5 pages Free download Telegram