iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi turli xil nazariya va qarashlar

DOC 52.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1710595611.doc iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi turli xil nazariya va qarashlar reja: 1. iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalar (a.smit, a. marshall, j. keyns qarashlarining mohiyati). 2. hozirgi zamon monetarizmi, institutsionalizm va liberalizm oqimlari namoyondalari qarashlari. 3. o‘zbekistonda iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalarning shakllanishi. 4. iqtisodiy taraqqiyot darajasi. asosiy tayanch tushunchalar: a.smit, a.marshall, j.keyns, m.fridmen, institutsionalizm, neoliberalizm va monetarizm oqimlari, «tabiiy tartib», proteksionizm siyosati, erkin tashqi savdo, «repreztativ firma», o‘sib boruvchi foyda va doimiy foyda, multiplikator, «aralash iqtisodiyot», antitrest siyosat, neoliberalizm, monetar g‘oyalar. iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalar (a.smit, a.marshall, j.keyns qarashlarining mohiyati) iqtisodiy rivojlanish to‘g‘risida to‘liq tasavvurga ega bo‘lish uchun eng avvalo ushbu tushunchaga oid nazariya va qarashlarni chuqur o‘rganish maqsadga muvofiqdir. a.smit merkantilizm, ilk klassik maktab va fiziokratizm g‘oyalarini mukammal o‘rganib, shular asosida yangi iqtisodiy maktabning shakllanishini nihoyasiga yetkazdi. aslini olganda u bozor iqtisodiyoti asosini yaratdi. iqtisodiy taraqqiyotning shaxsiy manfaat va stixiyali qonunlarning o‘zaro nihoyatda samarali harakati sharoitlarini a.smit «tabiiy tartib» deb atagan. a.smit …

alga oshdi. a.smitning iqtisodiy qarashlari asosida shunday g‘oya yotadiki, unga ko‘ra jamiyat boyligi ishlab chiqarish jarayonida mehnat tufayli paydo bo‘ladi. u kapitalistik ishlab chiqarishnig manufaktura bosqichini tahlil qilish asosida iqtisodiy taraqqiyotning muhim omili mehnat taqsimotidir, degan xulosaga keldi va buni o‘z tadqiqotlarining boshlang‘ich punkti deb qabul qildi. smit iqtisodiyotda davlat sektorining samarasizligini ko‘rsatib, «hukumat har doim va istiznosiz buyuk isrofgarchidir» deydi. shu sababli davlatning faqat uch funksiyasi tan olinadi: 1) huquq-tartibot; 2) mamlakat havfsizligini ta’minlash; 3) jamiyatga zarur bo‘lgan (ammo xususiy sektor tomonidan tuzilmagan) ijtimoiy korxona va muassasalarni ta’minlash. smit zamonaviy davlatning soliq siyosatining nazariy asoslarini yaratdi. soliqlar fuqarolarning kuchi va imkoniyatiga mos kelishi, ishga yaroqli har bir kishiga alohida belgilanishi kerak, soliq imkoni boricha arzon, uning shakli va olinish vaqti esa to‘lovchi manfaatiga mos kelishi zarur. a.smitdan keyin a.marshall (1842-1924) iqtisodiyotda neoklassik (yangi klassik) yo‘nalishning yetakchi vakili va marjinalizmning «kembrij maktabi»lideri sifatida maydonga chiqdi. a.marshall insonlarning iqtisodiy faoliyatini «sof» …

sbob-uskunalarni qo‘llay olish tufayli). eng muhimi bunday iqtisoddan butun jamiyat manfaat ko‘radi. 1929-1933 yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi sanoat jihatidan rivojlangan va past rivojlangan mamlakatlarga katta zarba berdi. avvalgi (klassik, neoklassik) ta’limotlar tadqiqotida mikroiqtisodiy tahlil (alohida korxona) asosiy o‘rinni egallagan bo‘lsa, inqiroz katta ishsizlik sharoitida boshqacha, makroiqtisodiy tahlil (davlat, jahon) ga zarurat tug‘ilgan edi. fanning bu sohasida hozirgi davrning taniqli iqtisodchisi j.m.keyns muhim kashfiyotni yaratdi. jon meynard keynsning bosh asari - «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» (1936) kitobidir. uning barcha asarlaridagi bosh masala kapitalizmni oqlash, uning inqirozlarsiz rivojini ta’minlashning abadiyligini isbotlashga o‘rinishdir. uning yaratgan nazariyasi iqtisodiyot ta’limotlari tarixida alohida o‘rin egallaydi va bu o‘ziga xos inqilob bo‘lib, hozirgi davrda ham ahamiyatlidir. keyns asosiy asarining boshidayoq klassik maktabga qarshi ekanligini bayon etdi. keyns ta’limotining asosiy va yangi g‘oyasi shuki, bozor iqtisodiy munosabatlari tizimi mukammal va o‘z-o‘zini avtomatik ravishda tartibga sola olmaydi. shu sababli maksimal darajada bandlikni va iqtisodiy o‘sishni …

og‘liq). bu ta’limot yo‘nalishi vakillarining fikricha, institutlar jamiyat rivojlanishining xarakatlantiruvchi kuchi bo‘lib xizmat qiladilar. bu tushuncha tagida ijtimoiy xodisalar, masalan, oila, davlat, monopoliya, kasaba uyushmalari va boshqa muassasalar yotadi, ya’ni jamoat ruhining namoyon bo‘lishi, yurish-turish va o‘ylash usulini xalqning ma’lum guruhlari uchun odatiy, an’anaviy, shuningdek huquqiy, ahloqiy va boshqa ko‘rinishlarini o‘z ichiga oladi. bu yo‘nalish mafkurachilarining fikricha, iqtisodiy kategoriyalar bo‘lgan xususiy mulk, soliq, pul, kredit, foyda, savdo va boshqalar jamiyat ruhining paydo bo‘lishi shaklidir. demak, ular obyektiv iqtisodiy qonunlarning mavjudligini to‘la tan olmaydilar va jamoat ruhiyatining evolyutsiyasini tahlil etadilar. neoliberalizm keynschilik bilan deyarli bir vaqtda paydo bo‘ldi va xx asrning 30- yillarida iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning mustaqil qarashlar majmuasidan iborat. ilmiy nazariya va amaliy hayotda neoliberal iqtisodiy jarayonlarga davlatning ma’lum darajada aralashuvi tufayli cheklanmagan erkin raqobat g‘oyasining ustuvorligiga asoslanadi. o‘zbekistonda iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalarning shakllanishi insoniyat xxi asrga kelib, ma’muriy-buyruqbozlik iqtisodiyotining mohiyatini chuqurroq anglash bilan bir qatorda, uning asoratlariga …

da markazga qaramlik. 4.eng muhim oziq-ovqat mollari (un, shakar, go‘sht-sut mahsulotlari)va boshqa xalq iste’moli mahsulotlarining chetdan keltirilishi. 5.paxta xomashyosi mahsulotlarining suv tekinga tashib ketilishi, oltin, qimmatbaho va rangli metallar, strategik ahamiyatga ega materiallar jahon bozorida o‘ta xaridorgir bo‘lgan boshqa qimmatbaho mahsulotlarni ishlab chiqarish va sotishdan keladigan foydadan o‘zbekiston xazinasiga tushmaslik. 6.iqtisodiy o‘sish sur’atlari samaradorligi ko‘rsatkichlarining salbiy darajadaligi ortib borishi, moliya-pul tizimining butkul ishdan chiqishi. 7.xorijiy mamlakatlar bilan bevosita tashqi iqtisodiy aloqalarning cheklanganligi. 8.qishloq joylarda yashirin ishsizlik, shahar va qishloqdagi turmush darajalaridagi farqning ortib borishi. 9.o‘zbekiston aholisi turmush darajasi ko‘rsatkichlarining sobiq sssrdagi eng oxirgi o‘rinlardan biriga tushib qolganligi. 10.ekologik muammolarning keskinlashuvi, yer-suv resurslaridan ayovsiz foydalanish, yerlar sho‘rlanishining ortishi, cho‘l zonalarining kengayishi. yuqorida keltirilgan xulosalarni isbotlovchi dallillar jumlasiga quyidagilar kiradi: 1. 1991 yilda yetishtirilgan paxta xomashyosining bor-yo‘g‘i 3,5% i pirovard iste’mol uchun respublikada qayta ishlangan. 2. 1990 yilda respublikada mavjud korxonalarning 38% sobiq ittifoq, 54% sobiq ittifoq-respublika, bor-yo‘g‘i 8% korxonalar respublika mulkchiligi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi turli xil nazariya va qarashlar"

1710595611.doc iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi turli xil nazariya va qarashlar reja: 1. iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalar (a.smit, a. marshall, j. keyns qarashlarining mohiyati). 2. hozirgi zamon monetarizmi, institutsionalizm va liberalizm oqimlari namoyondalari qarashlari. 3. o‘zbekistonda iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalarning shakllanishi. 4. iqtisodiy taraqqiyot darajasi. asosiy tayanch tushunchalar: a.smit, a.marshall, j.keyns, m.fridmen, institutsionalizm, neoliberalizm va monetarizm oqimlari, «tabiiy tartib», proteksionizm siyosati, erkin tashqi savdo, «repreztativ firma», o‘sib boruvchi foyda va doimiy foyda, multiplikator, «aralash iqtisodiyot», antitrest siyosat, neoliberalizm, monetar g‘oyalar. iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi nazariyalar (a.smit, ...

DOC format, 52.0 KB. To download "iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risidagi turli xil nazariya va qarashlar", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy taraqqiyot to‘g‘risid… DOC Free download Telegram