ko'makchi , bog'lovchi , yuklama haqida umumiy ma'lumot

DOCX 4 pages 67.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.1 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

yordamchi so’z turkumlari yordamchi so’zlar atash ma’osiga ega bo’lmagan ma’lum so’roqqa javob bo’lmaydigan, gap bo’lagi vazifasida kelmaydigan so’zlar yordamchi so’zlar deyiladi. so’rog’i yo’q atash ma’nosi yo’q gap bo’lagi yo’q va yordamchi so’zlar mustaqil so’zlarni, shuningdek gaplarni bir-biriga bog’lash va grammatik ma’no yuklash uchun xizmat qiladi. m: dam quyosh chiqadi, dam yomg’ir yog’adi. boshlanadi ijod va turmush yordamchi so’zlarga ko’makchi, bog’lovchi va yuklamalar kiradi. ko’makchi – ot, olmosh, harakat nomi, sifatdoshdan keyin kelib, bu so’zlarni boshqa so’zga tobe bog’lash uchun xizmat qiladigan so’zlarga ko’makchilar deyiladi. m: siz bilan hamsuhbat bo’lmasdan avval boshqacha hayolda edim. o’qish uchun ko’p vaqt kerak. ish bilan ovvora bo’lib, kun o’tganini bilmay qolasan kishi. ko’makchilarning ma’no turlari 1 vosita orqali, bilan 2 maqsad-sabab sababli, tufayli, uchun, ko'ra 3 yo'nalish tomon, qarab, sari, bo'ylab, to 4 fikr mavzusi haqida, to'g'risida 5 o'xshatish, qiyoslash kabi, singari, yanglig' 6 chagara qadar 7 holat holda, yo'sinda, bilan 8 birgalik bilan 9 …

2 / 4

og’lovchilari ichida bilan (minan) shaklida aytiladi va oddiy so’zlashuv uslubida ishlatiladi. va, ham, hamda yordamchilari esa yozma nutq uslubiga xos. ham o’zi bog’langan qismdan oldin kelsa bog’lovchi bo’lib keladi. m: ham o’qidim, ham yozdim. o’zi bog’langan qismdan keyin kelsa, yuklama vazifasini bajaradi. m: o’qidi ham, ham yozdi. 2. zidlov boglovchilari – o’zaro zid ma’noli uyushiq bo’laklarni va qo’shma gaplarni bog’lashga xizmat qiladi. ammo , lekin , biroq , balki , emas balki , nafaqat , -u, -yu, -da m: o’qidi-yu javob bermadi. menga pushkin bir jahon-u menga bayron bir jahon lek navoiydek bobom bor ko’ksim qalqon o’zbegim. zidlov bog’lovchilaridan ammo, lekin bog’lovchilari birikib, ammo-lekin (ammolekin) shaklida so’zlashuv usulida qo’llanadi. lekin (lek), vale (valekin) shaklida badiiy usub uchun xoslangan. 3. ayiruv bog’lovchilari - uyushiq bo’lak va qo’shma gap qismlarini bog’lab ayiruv va galma-gallikmunosabatini bildiradi. yo, yoki, yoxud, yoinki, yo..yo, bir…bir, goh…goh, dam…dam, ba’zan…ba’zan takroriy bog’lovchilar o’zi bog’langan qismlar oldida keladi. m: …

3 / 4

zaro tobe munosabatda bo’lgan gap bo’lagi va gaplarni bog’lash uchun ishlatiladigan bog’lovchilar ergashtiruvchi bog’lovchilar deyiladi. ergashtiruvchi bog’lovchilar 4 ga bo’linadi. 1. aniqlov bog’lovchisi – tobe aloqada bo’lgan noaniq tushunchaning ma’nosini aniqlash uchun xizmat qiladi. ya’ni, ki, kim. yozuvda aniqlov bog’lovchisidan oldin ham, keyin ham (,) vergul qo’yiladi. m: g’azal mulkining sultoni , ya’ni a.navoiy o’zbek tilining asoschisidir. aniqlov bog’lovchilari faqat yozma nutq uslubi uchun xos. 2. sabab bog’lovchisi – sabab ergash gapni bog’lab, ular o’rtasidagi sabab natija munosabatini ifodalaydi. chunki, negaki m: xalq bunday yolborishlarga quloq solmaydi, chunki g’isht qolipdan ko’chgan edi. yozuvda sabab bog’lovchilaridan oldin (,) vergul qo’yiladi. chunki, shu sababli, shu tufayli bog’lovchilari ko’proq yozma nutq uslubida qo’llaniladi. 3. shart bog’lovchisi – shart mazmunidagi tobe bog’langan gaplarni bir-biriga bog’lash uchun xizmat qiladi. agar, gar, basharti, maboda, garchi, agarda, basharti m: oltin qafas ichra gar qizil gul butsa, bulbulg’a tikandek oshyon bo’lmas emish. agar ko’klam qo’ldan berilsa, oqibati nima …

4 / 4

-qina, -dir. yuklamalar ma’no yuklashiga ko’ra 6 ga bo’linadi. 1. so’roq taajub yuklamalari – gapning mazmuniga so’roq taajub ma’nosini kuklaydi. -mi, -chi, -a, -ya – bu yuklamalarda -mi o’zi bog’langan so’zga qo’shilib, -chi, -a, -ya yuklamalari chiziqcha bilan yoziladi. m: shu maktabda o’qiysizmi? 2. kuchaytiruv takid yuklamalari – gapning ma’lum bir gap bo’lagi yoki butun gap ma’nosini kuchaytirib ta’kidlab ifodalaydi. hatto, nahotki, ham, g’irt - (so’zlar) ku, u, yu, da, oq, yoq – (qo’shimchalar) bu yuklamardan ku, u, yu, da chiziqcha bilan oq, yoq yuklamalari esa so’zga qo’shilib yoziladi. m: keliboq bajarib qo’yaman. 3. ayiruv chegaralov yuklamalari – o’zi qo’shilayotgan so’zning ma’nosini ayirib chegaralab keladi. gina, kina, qina, faqat faqat sof yuklama, gina, kina, qina vazifadosh yuklamalar hisoblanadi. chuki erkalash, kichraytirish ma’nosini ham ifodalaydi. m: bu sirlarning hammasidan bolagina habardor. (yuklama) bolaginam boshing toshdan bo’lsin. (ot so’z turkumidagi erkalash) 4. o’xshatish qiyoslash – so’z yoki gapga o’xshatish qiyoslash ma’nolarini ifodalaydi. …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko'makchi , bog'lovchi , yuklama haqida umumiy ma'lumot"

yordamchi so’z turkumlari yordamchi so’zlar atash ma’osiga ega bo’lmagan ma’lum so’roqqa javob bo’lmaydigan, gap bo’lagi vazifasida kelmaydigan so’zlar yordamchi so’zlar deyiladi. so’rog’i yo’q atash ma’nosi yo’q gap bo’lagi yo’q va yordamchi so’zlar mustaqil so’zlarni, shuningdek gaplarni bir-biriga bog’lash va grammatik ma’no yuklash uchun xizmat qiladi. m: dam quyosh chiqadi, dam yomg’ir yog’adi. boshlanadi ijod va turmush yordamchi so’zlarga ko’makchi, bog’lovchi va yuklamalar kiradi. ko’makchi – ot, olmosh, harakat nomi, sifatdoshdan keyin kelib, bu so’zlarni boshqa so’zga tobe bog’lash uchun xizmat qiladigan so’zlarga ko’makchilar deyiladi. m: siz bilan hamsuhbat bo’lmasdan avval boshqacha hayolda edim. o’qish uchun ko’p vaqt kerak. ish bilan ovvora bo’lib, kun o’tganini bilmay qolas...

This file contains 4 pages in DOCX format (67.1 KB). To download "ko'makchi , bog'lovchi , yuklama haqida umumiy ma'lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: ko'makchi , bog'lovchi , yuklam… DOCX 4 pages Free download Telegram