umumiy osteologiya

PPTX 29 стр. 3,1 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint umumiy osteologiya. skelet haqida umumiy tushuncha. satxlar haqida tushuncha. boshlangich terminologiya. suyaklarning tuzilishi. bo’yin, ko’krak, bel va dumg’aza umurtqalari, ularning yoshga doir xususiyatlari amaliy mashg’ulot rejasi 1. umumiy osteologiya. 2. skelet haqida umumiy tushuncha. 3. satxlar haqida tushuncha. 4. boshlangich terminologiya. 5. suyaklarning tuzilishi. 6. bo’yin, ko’krak, bel va dumg’aza umurtqalari, ularning yoshga doir xususiyatlari anatomiya grekcha (anatome) kesaman degan ma’noni anglatadi. anatomiyada a’zolar va ulaming qismlarini bo‘shliqdagi holatini aniqlashda o‘zaro perpendikular joylashgan sagittal, frontal va gorizontal sathlardan foydalaniladi. sagittal sath (grekcha sagitta - o‘q yoy) deb gavdani oldindan orqaga qarab teshib otayotgan o‘q yoy yo‘nalishida kesganda hosil bo‘lgan yuzaga aytiladi. u gavdani ocng va chap bo‘lakka ajratadi. frontal sath (grekcha frons - peshona) esa gavdani peshonaga parallel qilib kesganda hosil bo‘ladigan yuza. u gavdani oldingi vaorqa qismlarga ajratadi. gorizontal sath gavdani sagittal va frontal sathlarga to‘g‘ri burchak ostida kesganda hosil bo‘lgan yuza. u gavdani yuqori va pastki …

2 / 29

kil etadi. suyak-(os, ossis) asosan suyak to’qimasidan tuzilgan. suyaklar suyak to’qimasi ikki xil organik moddalar /ossein / /muguz modda / qolgan 2/3 qismi anorganik moddalar, asosan kalsiy tuzlari, ayniqsa fosfor kislotali oxak 51,04% ni tashkil etadi. suyaklar elastiklikligini ossein moddalari ta’minlasa, qattiqligini mineral tuzlar xosil qiladi. organik va anorganik moddalarni suyaklar tarkibidagi nisbati natijasida kerakli bo’lgan mustaxkamlik vujudga keladi va bu xolat yoshga qarab o’zgarib boradi. suyaklaming tasniflanishi suyaklar tuzilishi, rivojlanishi va vazifalariga ko‘ra quyidagicha tasniflanadi l.naysimon suyaklar ikki guruhga bo‘linadi: a) uzun naysimon suyaklar (yelka, bilak, son va boldir suyaklari); b) kalta naysimon suyaklar (qo‘ 1- oyoq kafti va barmoq suyaklari). naysimon suyaklar richag harakatini bajarib, tayanch va mudofaa vazifasini bajaradi. naysimon suyaklaming o‘rta qismi tanasi - diafizi (diaphysis) silindr yoki uchburchak shaklida boladi. naysimon suyaklaming tanasida ilik bo‘shlig‘i bor. ulaming kengaygan uchi epifiz (epiphysis) deb ataladi. unda qo‘shni suyak bilan birlashuvchi bo‘g‘im yuzasi (facies articularis) bo‘lib, u bo‘g‘im …

3 / 29

ri jag‘ va g‘alvirsimon suyaklari kiradi. tana skeleti umurtqa pog‘onasi (columna vertebralis) va ko‘krak qafasi (cavea thoracis) dan iborat. umurtqa pog‘onasi 33 - 34 ta (7 ta bo‘yin, 12 ta ko‘krak, 5 ta bel, 5 ta dumg‘aza va 3 - 5 ta dum) umurtqalardan hosil bo‘lgan.umurtqa pog‘onasining o‘rtacha uzunligi erkaklarda 73 -75 sm, ayollarda esa 6 9 - 7 1 sm bo‘ladi. umurtqa (vertebra) umurtqa tanasi (corpus vertebrae) va umurtqa ravog‘idan (arcus vertebrae) iborat. umurtqa tanasining oldingi yuzasi qavariq, umurtqa ravog‘iga qaragan orqa yuzasi esa bukilgan bo‘lib, unda qon tomirlar o‘tadigan oziqlantirush teshigi (foramen nutricium) bor. umurtqa ravog‘i tananing orqasida joylashib, tana bilan ikkita umurtqa ravog‘ining oyoqchasi (pedunculus arcus vertebrae) vositasida birikib, umurtqa teshigini (foramen vertebrale) hosil qiladi. barcha umurtqa teshiklarining o‘zaro qo‘shilishidan hosil bolgan umurtqa kanali (canalis vertebralis) yuqorida kalla suyagi bo‘shlig‘i bilan qo‘shiladi. umurtqa kanalining ichida orqa miya va uning pardalari yotadi. umurtqa ravog‘ida mushaklar birikadigan o‘siqchalar bor. …

4 / 29

di. bo‘yin umurtqalari (vertebrae cervicales) 7 dona i va ii bo‘yin umurtqalari boshqa bo‘yin umurtqalaridan tuzilishi jihatidan farq qiladi, chunki ular bosh harakatini ta’minlaydi. i bo‘yin umurtqasi atlantning (atlas) (10-rasm) tanasi taraqqiyot davrida ii bo‘yin umurtqasiga tish hosil qilib birikib ketadi. natijada uning tanasi o‘mida atlantning oldingi ravog‘i (arcus anterior atlantis) hosil bo‘ladi va umurtqa teshigi kengayadi. atlantning oldingi ravog‘ining old yuzasida oldingi do‘mboqcha (tuberculum anterius), ichki tomonida ii umurtqa tishi bilan bo‘g‘ im hosil qiladigan tish chuqurchasi (fovea dentis) bor. atlantning orqa ravog‘ining (arcus posterior atlantis) orqa yuzasida orqa do‘mboqcha (tuberculum posterius) bor. atlantning oldingi va orqa ravoqlari o‘zaro yon massasi (massa lateralis atlantis) vositasida birikadi. yon massalaming ustida joylashgan ustki bo‘g‘im yuzasi (facies articularis superior) oval shaklda, ensa suyagining do‘ngi bilan bo‘g‘im hosil qiladi. ostki bo‘g‘im yuzasi (facies articularis inferior) yassi, yumaloq bo‘lib, p bo‘yin umurtqasi bilan bo‘g‘im hosil qiladi. orqa ravoqning yuqori yuzasida umurtqa arteriyasining egati (sulcus …

5 / 29

n tomonida o‘ng va chap ustki va pastki qovurg‘a chuqurchalari (fovea costalis superior et inferior) bo‘ladi. x - umurtqaning ikki ustki chekkasida (x qovurg‘a uchun) bittadan yarim chuqurcha bor. xi - xii umurtqalaming yon tomonlarida esa bittadan to‘liq chuqurchalar bor. i-x umurtqalaming ko‘ndalang o‘siqchalarining oldingi yuzasida ko‘ndalang o‘simtaning qovurg‘a chuqurchasi (fovea costalis processus transversi) bor. bel umurtqalari (vertebrae lumbales) 5 ta bel umurtkalari vertebrae lumbales - boshka umurtkalardan tanasining kattaligi bilan farklanadi. kundalang usimtasi rudiment xolidagi kovurga bulganligidan processus costarius deyiladi. bu usimtaning orka yuzasining asosida esa kushimcha usimta processus accisorius buladi. yukori bugim usimtasining processus articularis superior yon tarafida surgichsimon usimtalar processus mamillaris mavjud. uning kuyidagi xosilalari mavjud buladi: tanasi- corpus vertebrae; yoyi - arcus vertebrae; oyokchasi - pediculus arcus vertebrae; xosilalarining orasidagi teshik foramen vertebrale; pastki va yuqorigi bugim usimtalar processus articularis inferior et superior; yukorigi va ostki bugim yuzasi facies articularis superior et facies articularis inferior; kirrali …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umumiy osteologiya"

prezentatsiya powerpoint umumiy osteologiya. skelet haqida umumiy tushuncha. satxlar haqida tushuncha. boshlangich terminologiya. suyaklarning tuzilishi. bo’yin, ko’krak, bel va dumg’aza umurtqalari, ularning yoshga doir xususiyatlari amaliy mashg’ulot rejasi 1. umumiy osteologiya. 2. skelet haqida umumiy tushuncha. 3. satxlar haqida tushuncha. 4. boshlangich terminologiya. 5. suyaklarning tuzilishi. 6. bo’yin, ko’krak, bel va dumg’aza umurtqalari, ularning yoshga doir xususiyatlari anatomiya grekcha (anatome) kesaman degan ma’noni anglatadi. anatomiyada a’zolar va ulaming qismlarini bo‘shliqdagi holatini aniqlashda o‘zaro perpendikular joylashgan sagittal, frontal va gorizontal sathlardan foydalaniladi. sagittal sath (grekcha sagitta - o‘q yoy) deb gavdani oldindan orqaga qarab teshib ota...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (3,1 МБ). Чтобы скачать "umumiy osteologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umumiy osteologiya PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram