nutrientlar va ularning ovqatlanishdagi roli

PPT 26 pages 3.0 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

powerpoint presentation * модда алмашинуви муҳим турлари ҳақида базис билимлар. оқсил, ёғ ва углеводлар ҳақида умумий тушунча. витаминлар ва уларнинг инсон овқатланишида тутган ўрни. витаминларнинг овқатланишдаги роли ва витаминлар алмашинуви коррекцияси. * нутриентлар овқат маҳсулотларининг таркибий қисми истеъмол қилинадиган таом таркибида маълум бир миқдорда бўлиши керак. баъзи бир моддаларнинг етишмаслиги ёки ошиб кетиши натижасида организмнинг тўғри ривожланиши бузилади. буларни тартибга солувчи моддаларга нутриентлар дейилади. нутриентлар таркибига оқсил, ёғлар, углеводлар, минерал моддалар киради. оқсил, ёғ, углеводларнинг нисбати 1:1:4 бўлиши зарур. оқсил хаёт манбаи оқсил аминокислоталарнинг юқори молекулали мураккаб бирикмасидир. тўқималарнинг тузилишида оқсиллар асосий манба хисобланади. оқсиллар меъда – ичак йўлида аминокислоталаргача парчаланади, қонга сўрилиб хужайра ва тўқималар хосил бўлишида иштирок этади. организмда оқсил етишмаслиги жисмоний ривожланмасликка, шартли рефлекс ва иммуннобиологик фаолиятининг бузилишига, бу эса кислота-ишқор тенглигининг бузилишига олиб келади. оқсилга эҳтиёж мактаб ёшигача бўлган болалар учун оқсил миқдори кундалик энергетик сарфнинг 13% ёки 60-70 г ни ташкил қилиши керак, яъни 3-5 …

2 / 26

ркибидаги углеводлар оддий( моносахаридлар ва мураккаб қанд( ди ва полисахаридлар) тарзида бўлади. углевод манбалари дисахаридлар асосий манбаи ўсимлик махсулотларидир ( қанд, лавлаги, сабзи). моносахаридлар глюкоза, фруктоза киради. углеводлар моддалар алмашинувида фаол иштирок этади. мактабгача ёшдаги болаларнинг кунлик углеводларга бўлган эхтиёжи 240-280 гр ёки 1 кг оғирлик учун 12-15 гр ни ташкил қилиши керак. болаларнинг бир кунлик овқатида углеводлар миқдори суткалик умумий калориянинг 54% ни ташкил этиши зарур. минерал моддалар организмнинг моддалар алмашинувида минерал тузлар хам иштирок этади. минерал тузлар деярли хамма озиқ-овқат махсулотларида ( гўшт, сут, балиқ, тухум, картошка, сабзавот махсулотлари) мавжуд. минераллар таркибига фосфор, са, nа, к тузлари, бундан ташқари микроэлементлар мис, кобальт, фтор, марганецлар киради. vitaminlar tasnifi vitaminlar oziq-ovqatning turli komponentlariga bog’liq bo’lishiga qarab, eruvchanligi asosida, ikki katta guruhga: 1) suvda eruvchi vitaminlar - ularga b guruh vitaminlar va c vitaminlar kiradi. 2) yog’da eruvchi vitaminlar - a,d,e,k vitaminlari kiradi. * * vitaminlar klassifikatsiyasi * harflardagi ko’rinishi kimyoviy …

3 / 26

aminlarning organizmdagi metabolizmi 1) ayrim vitaminlar organizmga provitamin holida tushib, to’qimalarda biologik faol vitaminlarga aylanadi. 2) yog’da eruvchi vitaminlar xilomikronlar tarkibida so’rilib, to’qimalarda to’planadi va biokimyoviy jarayonlarga ta’sir ko’rsatadi. * * vitaminlarning organizmdagi balansi gipovitaminoz-vitaminlarning organizmda qisman yetishmasligi. monogipovitaminoz-bitta vitaminnig organizmda yetishmasligi. poligipovitaminoz-bir vaqtning o’zida bir necha vitaminning yetishmasligi. avitaminoz-organizmga vitaminlar umuman tushmasligi yoki organizm uni umuman o’zlashtira olmasligi. * * gipovitaminoz sabablari gipovitaminoz kelib chiqishining 2 xil sababi bor: endogen va ekzogen. ekzogen gipovitaminoz sabablari: vitaminga boy bo’lmagan oziq-ovqat iste’mol qilish ratsionda doimiy ravishda bir xil turdagi oziq-ovqatlarni iste’mol qilish. ichak mikroflorasining tarkibini o’zgarishi. uzoq vaqt antibiotik va sulfanilamid preparatlarini iste’mol qilish (disbakterioz). endogen gipovitaminoz sabablari: organizmning vitaminlarga bo’lgan ehtiyojining keskin ortib ketishi o’smirlik, homiladorlik, laktatsiya, tireotoksikoz va boshqalar ichak mikroflorasining o’ta ko’payib ketishi natijasida u yerda vitaminlarning parchalanib ketishi ichak sekretor funksiyasi buzilishi sababli vitaminlarning ichakda so’rilishining va transportining buzilishi jigar kasalliklari, oshqozonosti bezi kasalliklaritufayli yog’lar hazmlanishining buzilishi, …

4 / 26

uvchanligi va mo’rtligini kamaytiradigan p vitamini-rutin yoki flavonlar deb ataladigan omil yaqin turadi. * * tiamin, b1 vitamin – antipolinevrit bu vitaminning organizmda yetishmasligi beri-beri kasalligi (polinevrit, periferik nervlarning yallig’lanishi) ga sabab bo’ladi. bu kasallik falajlikka, yurak va qon tomirlari hamda oshqozon-ichak yo’li ishining buzilishiga olib keladi, suv almashinuvi ham o’zgarib, shish paydo bo’ladi. manbai: boshoqli o’simliklar kepagi, yirik tortilgan undan yopilgan non, achitqilar. hayvon mahsulotlaridan jigar, buyrak, yurak vitaminga boy. metabolizmi: oddiy dffuziya yo’li bilan ichakdan qonga so’riladi. jigarda tiaminfosfokinaza ishtirokida hosil bo’ladi. tiaminning teng yarmi muskullarda, 40%i ichki organlrda, jigrda bo’ladi. vitamin ingichka ichakdan qonga o’tadi, qon orqali jigarga boradi. u yerda tmf, tdf, ttf hosil bo’ladi va umumiy qon aylanish doirasiga o’tib organ va to’qimalarga boradi. tdf faol bo;lib apofermentlari bilan bog’lanadi. bir qism zapas holda to’planadi. kofermentlar parchalanganda yana erkin tiamin hosil bo’lib qon orqali siydik bilan chiqariladi. * * biokimyoviy funksiyasi: pdg (piruvatdegidrogenaza), 2-oksoglutarat kompleksi …

5 / 26

skullarnin falajlanib, keyin atrofiyaga uchrashi bilan namoyon bo’ladi. ishlatilishi: erkin tiamin, tdf (kokarboksilaza), yurak va skelet muskullarui distrofiyasida qo’llanandi. * * b2 vitamin, riboflavin b2 vitamin, riboflavin – bo’y o’stiruvchi vitamin. shu sababli ham b2 avitaminozining asosiy belgisi o’sishning to’xtashidir. odam organizmida bu vitamin ichak mikroflorasi tomonidan sintezlanib turadi. shuning uchun odamlarda b2 avitaminozini hosil qilib bo’lmaydi. manbai: o’simlik mahsulotlari, achitqilar, dukkaklilar vitaminga boy manbadir. sut, pishloq, tuxum, go’sht, jigar, buyrak, miyada u ko’p bo’ladi. katta odamlarning kundalik ehtiyoji 2-3mg ga teng. metabolizmi: ovqat mahsulotlari tarkibida riboflavin oqsil bilan bog’langan. fmn va fad ko’rinishida bo;ladi. ovqat hazm qiluvchi farmantlar ta’sirida erkin riboflavin hosil bo’ladi va oddiy diffuziya yo’li bilan ingichka ichakda so’riladi. ichakning shilliq qavati va bishqa to’qimalarda riboflavindan fmn va fad hosil bo’ladi. bu kofermentlar flavinli ferment tarkibidga kiradi. flavoproteidlar yangilanishidan hosil bo’lgan riboflavin siydik bilan chiqariladi. biokimyoviy funksiyasi: b2 vitaminining ta’ir mexanizmi uning flavoproteidlar deb ataladigan fermentlar guruhining …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutrientlar va ularning ovqatlanishdagi roli"

powerpoint presentation * модда алмашинуви муҳим турлари ҳақида базис билимлар. оқсил, ёғ ва углеводлар ҳақида умумий тушунча. витаминлар ва уларнинг инсон овқатланишида тутган ўрни. витаминларнинг овқатланишдаги роли ва витаминлар алмашинуви коррекцияси. * нутриентлар овқат маҳсулотларининг таркибий қисми истеъмол қилинадиган таом таркибида маълум бир миқдорда бўлиши керак. баъзи бир моддаларнинг етишмаслиги ёки ошиб кетиши натижасида организмнинг тўғри ривожланиши бузилади. буларни тартибга солувчи моддаларга нутриентлар дейилади. нутриентлар таркибига оқсил, ёғлар, углеводлар, минерал моддалар киради. оқсил, ёғ, углеводларнинг нисбати 1:1:4 бўлиши зарур. оқсил хаёт манбаи оқсил аминокислоталарнинг юқори молекулали мураккаб бирикмасидир. тўқималарнинг тузилишида оқсиллар асосий манба хис...

This file contains 26 pages in PPT format (3.0 MB). To download "nutrientlar va ularning ovqatlanishdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: nutrientlar va ularning ovqatla… PPT 26 pages Free download Telegram