to'sh va armo'tosh konstruktsiyalar

DOC 7 sahifa 280,5 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 280,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

ma'ruza 14. tosh va armotosh konstruktsiyalar, ularning turlari, qo'llanilish sohasi materiallari. me'yoriy va hisobiy qarishiligi. reja · tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar haqida umumiy ma'lumotlar · tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar uchun ishlatiladigan materiallar · tosh–g'isht devorning mustahkamlik tavsiflari · g'isht terimining yuk ostidagi ish bosqichlari · tosh–g'isht devorning deformatsiyalanish tavsifi tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar haqida umumiy ma'lumotlar. tabiiy toshdan ishlangan konstruktsiyalar insoniyat tarixida birinchi qurilish konstruktsiyalari bo'lgan. tosh asridayoq tabiiy toshdan dastlabki inshootlar qurilgan. jamiyatning ishlab–chiqarish kuchlari taraqqiy etishi bilan yo'nilgan tosh, birinchi sun'iy tosh – xom g'isht va, nihoyat, pishiq g'isht ishlatila boshlandi. armotosh konstruktsiyalar, ya'ni po'lat armatura qo'shilgan konstruktsiyalar, xix asrda paydo bo'ldi. 1813 yilda angliyadagi fabrikalardan birida temir–g'ishtdan ishlangan mo'rkon truba bu xildagi birinchi inshoot hisoblanadi. keyiichalik angliyada 1825 yili temza yaqinidagi tunnel, aqshda 1853 yili suv saqlashga mo'ljallangan katta rezervuar qurilishida bunday armaturalar ishlatilgan. armotosh konstruktsiyalar bizning mamlakatimizda ham keng miqyosda ishlatilgan. tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalarning olovbardoshligi, …

2 / 7

sh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar uchun ishlatiladigan materiallar. tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar hosil qilish uchun zarur bo'ladigan asosiy materiallarga tosh (tabiiy yoki sun'iy), toshlarni bir–biriga biriktiruvchi qorishma, po'lat armatura (armotosh konstruktsiyalarda) kiradi. engillashtirilgan devorlarda isitkich ham ishlatiladi. (1) tosh–g'ishtlar bir necha alomatlariga qarab sinflanadi. kelib chiqishiga ko'ra tabiiy va sun'iy toshlar bo'ladi. tabiiy toshlar tosh karerlaridan qazib olinadi. sun'iylari yuqori haroratda pishirish yoki bog'lovchi moddalar asosida (tabiiy sharoitlarda yoki issiqlik bilan ishlov berib) qotirish yo'li bilan tayyorlanadi. toshlar katta–kichikligiga qarab balandligi 500 mm va undan ortiq bo'lgan yirik (bloklar), balandligi 200 mm gacha bo'lgan mayda donali toshlar hamda balandligi 65 mm, 88 mm yoki 103 mm, rejadagi o'lchamlari esa 250x120 mm li g'ishtlarga ajratiladi. tosh materiallarga quyidagi asosiy talablar qo'yiladi: ular mustahkam, uzoqqa chidamli va issiqlikni saqlaydigan xossalarga ega bo'lishi lozim. tosh–g'isht mustahkamligining asosiy tavsifi uning markasi hisoblanadi. marka ularning siqilishga bo'lgan vaqtli qarshiligi (kgk/sm2 hisobida) kattaligi bo'yicha, g'ishtlar uchun esa …

3 / 7

to'yingan holatda) tsikllarining nechtasiga bardosh bera olishini ifodalaydi. tosh materiallarning sovuqbardoshlik bo'yicha quyidagi markalari belgilangan: mrz 10, 15, 25, 35, 50, 75, 100, 150, 200, 300. beton toshlar uchun sovuqbardoshlik bo'yicha markalari ham shularning o'zi (faqat mrz 10 bundan mustasno). materialning talab etiladigan sovuqbardoshligi konstruktsiya turiga, uni ishlatilish sharoitlariga va talab etiladigan uzoqqa chidamlilik (ishonchlilik) darajasiga bog'liq bo'ladi, uzoqqa chidamlilik (ishonchlilik)ning uch darajasi belgilangan: 1 daraja–xizmat muddati oshirilgan (taxminan 100 yildan ortiqqa mo'ljallangan) to'sib turuvchi konstruktsiyalar uchun; ii daraja–xizmat muddati o'rtacha bo'lgan (taxminan 50–100 yilga mo'ljallangan) to'sib turuvchi konstruktsiyalar uchun; iii daraja – xizmat muddati kamaytirilgan (taxminan 20 – 50 yilga mo'ljallangan) to'sib turuvchi konstruktsiyalar uchun. (6) issiqlik izolyatsiyasi xossalari binoning tashqi devorlarini ko'tarishga bir yo'la qilinadigan chiqimga ham, binoni isitishga ketadigan foydalanish sarflariga ham jiddiy ta'sir etadi. materialning hajmiy massasi qancha katta bo'lsa, uning issiqlik o'tkazuvchanligi shuncha yuqori bo'ladi, tashqi devorlar esa qalin chiqib, qimmatga tushadi. shu sababdan tashqi …

4 / 7

adi, shuningdek, devorning havo va nam o'tkazuvchanligi kamayadi. shunga ko'ra devorning mustahkamligi, uzoqqa chidamliligi, teplotexnik ko'rsatkichlari ko'p jihatdan qorishmaning tarkibi va miqdoriga bog'liq. qorishma devorning gorizontal va vertikal choklarini to'ldirish uchun qulay bo'lishi, tarkibidagi suvni tutib tura oladigan darajada qo'zg'aluvchan bo'lishi kerak. uning tarkibi bir jinsli, qotgandan keyin esa talab etiladigan darajada mustahkam va sovuqbardosh bo'lishi kerak. qorishmaning mustahkamligi uning markasi bilan baholanadi. bu marka qorishmadan yonlari 7 sm li qilib yasalgan va 28 kun saqlangan kublar siqilganda ko'rsatgan vaqtli qarshilik (kg/sm2 da) bilan belgilanadi. qorishmalar uchun 4, 10, 25, 50, 75, 100, 150, 200 loyiha markalari belgilangan. muzlatish uslubi bilan ko'tarilgan devordagi muzdan tushgan qorishma kabi yangi to'shalgan qorishmaning mustahkamligi ham nolga teng deb olinadi. (2) armotosh konstruktsiyalarga ishlatiladigan armatura a–i sinfdagi issiqlayin prokatlangan po'lat, a–ii sinfdagi, diametri 6 dan 40 mm gacha bo'lgan davriy profilli po'lat, shuningdek, vr–i sinfdagi, diametri 3 – 8 mm li sovuqlayin cho'zib taram–taram …

5 / 7

'ndalangiga deformatsiyalanadi. qorishmaning ko'ndalangiga deformatsiyalanishi, odatda, toshnikidan ortiq bo'ladi. qorishma bilan tosh o'zaro bog'langanligi sababli, ular mustaqil deformatsiyalana olmaydi. buning oqibatida bog'lanishning gorizontal tekisliklari bo'ylab urinma kuchlanish paydo bo'ladi. bu kuchlanish ta'siri ostida qorishma siqiladi, tosh esa ko'ndalang yo'nalishda cho'ziladi. qorishma qancha kuchsiz bo'lsa, cho'zuvchi kuchlanishlar shuncha katta bo'ladi. shu sababli qorishma mustahkamligi kamayishi bilan devorning mustahkamligi ham kamayadi. vertikal siquvchi yuk noldan devorni buzish darajasiga qadar ortib borishi 4 bosqichda o'tadi (103–rasm). i bosqichda (devordagi kuchlanish buzuvchi kuchlanishlarning 50% idan kam bo'ladi) devor yaxlit materialdek ishlaydi, unda yoriqlar paydo bo'lmaydi. ii bosqichda ayrim g'ishtlarda mahalliy vertikal yoriqlar paydo bo'ladi, ular balandlik bo'ylab devorning 1–3 qatoriga tarqaladi. bu yoriqlar, odatda, hali havfli hisoblanmaydi, chunki ular o'zgarmaydigan yuk ta'sirida boshqa tarqalmaydi, kuchlanish esa buzuvchi kuchlanishlarning faqat 50 – 70% ini tashkil etadi; shu bilan birga juda pishiq qorishma ishlatilgan devordagi (bu bosqichda) kuchlanish buzuvchi kuchlanishlarning 70 – 80% iga etishi mumkin. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"to'sh va armo'tosh konstruktsiyalar" haqida

ma'ruza 14. tosh va armotosh konstruktsiyalar, ularning turlari, qo'llanilish sohasi materiallari. me'yoriy va hisobiy qarishiligi. reja · tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar haqida umumiy ma'lumotlar · tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar uchun ishlatiladigan materiallar · tosh–g'isht devorning mustahkamlik tavsiflari · g'isht terimining yuk ostidagi ish bosqichlari · tosh–g'isht devorning deformatsiyalanish tavsifi tosh–g'isht va armotosh konstruktsiyalar haqida umumiy ma'lumotlar. tabiiy toshdan ishlangan konstruktsiyalar insoniyat tarixida birinchi qurilish konstruktsiyalari bo'lgan. tosh asridayoq tabiiy toshdan dastlabki inshootlar qurilgan. jamiyatning ishlab–chiqarish kuchlari taraqqiy etishi bilan yo'nilgan tosh, birinchi sun'iy tosh – xom g'isht va, nihoyat, pishiq g'ish...

Bu fayl DOC formatida 7 sahifadan iborat (280,5 KB). "to'sh va armo'tosh konstruktsiyalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: to'sh va armo'tosh konstruktsiy… DOC 7 sahifa Bepul yuklash Telegram