raqobatchilikning umumiy strategiyalari

DOCX 16 pages 51.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.1 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: raqobatchilikning umumiy strategiyalari reja: 1. tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobat tahlilining mazmuni va usullari 2. tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar 3. tarmoqdagi raqobat kuchlari va ular ta’sirining darajasi tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobat tahlilining mazmuni va usullari strategiyani ishlab chiqish tahlilga asoslangan ish bo’lib, tahlil 2 yo’nalishda olib boriladi[footnoteref:1]: [1: ] 1-tarmoqdagi vaziyat va undagi raqobatning shartlari. 2-kompaniya ichidagi vaziyat, uning raqobatbardoshligi. tarmoqlar o’zining iqtisodiy ta’rifi, ulardagi raqobat va rivojlanish istiqbollari bo’yicha bir - biridan farq qiladi. masalan: ilmiy texnika taraqqiyoti sur’atlari yuqori va past bo’lishi mumkin.xar bar tarmoq uchun zarur bo’lgan kapital qo’yilmalar xajmi xam xar xil bo’ladi. bozorlar esa maxalliydan tortib dunyo bozorigacha farqlanadi. raqobat kuchli yoki zaif bo’ladi. talab xam o’sib boruvchi yoki kamayib boruvchi bo’ladi. tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobatni tahlil qilishda aloxida usullar qo’llanilib, bu usullar tarmoqda bo’layotgan o’zgarishlar va raqobat kurashini baholash imkonini beradi. buning uchun quyidagi 7 ta savolga …

2 / 16

sini shakllantirish va uning strategik xattiharakatlariga muqobil variantlarni belgilash uchun foydalaniladi. yakka biznes bilan shug’ullanuvchi kompaniyadagi strategik vaziyatni tahlil qilish usullari kelgusida ko’pincha diversiyalangan kompaniyaning strategiyasini tahlil qilishda ham foydalaniladi. yakka biznes bilan shug’gullanuvchi kompaniyadagi tashqi vaziyatni (makromuxitni) tahlil qilishda odatda soha va raqobat tahlillaridan foydalaniladi. vaziyatni tahlil qilishda korxonaning eng yaqin atrofi (mikromuxiti) o’rganiladi. 6-rasmda yakka biznes bilan shug’ullanuvchi kompaniya uchun strategik tahlilning strukturasi keltirilgan. kompaniya strategik tahlilining mantiqiy yechimi strategiyani tanlashda muqobil variantlarga baho berishdir. shunday qilib, ushbu tahlil strategik rejani shakllantirishning dastlabki nuqtasidir. tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobatning tahlili asosiy iqtisodiy ko’rsatkichlarni o’rganishdan boshlanadi. bu ko’rsatkichlar quyidagilardan iborat[footnoteref:2]: [2: ] 1. bozor xajmi. 2. raqobat miqyosi (maxalliy , regional, dunyo). 3. bozorning o’sish sur’atlari va uni rivojlanishining qaysi bosqichda ekanligi. 4. raqobatchilar soni va ularning xajmi. 5. xaridorlar soni va ularning moliyaviy imkoniyatlari. 6. integratsiya qaerga qarab ketayapti? 7. texnologik o’zgarishlarning …

3 / 16

dir. buning uchun ushbu jadvalda ayrim iqtisodiy ko’rsatkichlarning strategik jixatdan muximligiga doir ma’lumotlar keltirilgan. tarmoqdagi raqobat kuchlari va ular ta’sirining darajasi «garvard» universitetining professori maykl porter tarmoqdagi raqobatchi kuchlarni quyidagicha guruxlagan: 1.tarmoq ichida sotuvchilar o’rtasidagi raqobat. 2.boshqa tarmoqdagi kompaniyalarning o’z tovarlari bilan bu tarmoqdagi xaridorlarni egallab olishga xarakat qilishi. 3.tarmoq ichida yangi raqobatchilarning paydo bo’lishi. 4.xom ashyo va butlovchi detallar yetkazib beruvchilarning o’z shartlarini o’tkazishga urinishlari. 5. xaridorlarni o’z shartlarini o’tkazishga urinishlari. bu tahlil korxona mazkur tarmoqda duch kelishi mumkin bo’lgan qulay imkoniyatlar va xavfxatarlarni aniqlab olish maqsadida amalga oshiriladi. porter buning «beshta kuch» modelini taklif qilgan. u ushbu modelni asoslab berar ekan, bu ko’rsatkichlarning ta’sir kuchi qanchalik yuqori bo’lsa, mavjud kompaniyalarda narx va daromadni oshirish imkoniyati shunchalik kam bo’lishini ta’kidlagan edi. bu kuchlarning zaiflashishi esa kompaniyalar uchun qulay imkoniyatlarni vujudga keltiradi. kompaniya o’z strategiyasini o’zgartirib, ushbu ko’rsatkichlarni o’z foydasiga o’zgartirishi mumkin. potentsial raqobatchilarning kirish xavfi (porterning birinchi kuchi) kompaniyaning …

4 / 16

tejash (bunday ustunlikka odatda katta kompaniyalar ega bo’ladilar). u standartlashtirilgan mahsulotni yoppasiga ishlab chiqarishda xarajatlarning kamaytirilishi, xom ashyo, material va tarkibiy qismlarni katta miqdorlarda sotib olishdagi chegirmalar, reklamaga sarflanadigan xarajatlarning kamaytirilishi va xokazolar bilan bog’liqdir. bularning barchasi ishlab chiqarishni endi boshlayotgan kompaniyalar uchun katta qiyinchiliklar tug’diradi. porter nazariyasi bo’yicha ikkinchi raqobatchi kuch tarmoqda mavjud bo’lgan kompaniyalarning raqobatlashuvidir. bu yerda ham uchta omilning ta’sirini ko’rsatib o’tish mumkin: - tarmoqdagi raqobatning strukturasi; - talabning shartsharoitlari; - tarmoqqa kirish tusiqlarning balandligi. tarmoqdagi raqobatning strukturasi tarmoqdagi konsolidatsiya darajasiga (uning fragmentlanganligi, oligopoliya yoki monopoliya sharoitlari mavjudligi) bog’liqdir. fragmentlangan tarmoqda potentsial xatarlar qulay imkoniyatlarga qaraganda ko’proq bo’ladi, chunki bunday tarmoqlarga kirib kelish nisbatan yengildir. konsolidatsiyalangan tarmoqlarda odatda katta va mustaqil kompaniyalar faoliyat ko’rsatadilar. binobarin, bir kompaniyaning raqobatchilik faoliyati boshqa raqobatchilarning bozordagi ulushiga bevosita ta’sir qiladi, natijada ular tezda bunga javoban xarakat qilib, raqobat kuchayadi. bunday kompaniyalarning narx urushi olib borish imkoniyati raqobatning asosiy xatarli kuchidir. bunday …

5 / 16

, bu esa ularga bo’lgan etiborni kuchaytiradi. aksincha, o’sishning sekinlashishi raqobatni kuchaytirib yuboradi, kompaniyalar sotish bozorlarini faqat boshqa kompaniyalardan tortib olish xisobigagina qo’lga kiritishlari mumkin bo’lib qoladi. shunday qilib, talabning kamayishi - raqobatning kuchayishiga olib keladigan asosiy xatardir[footnoteref:3]. [3: ] tarmoqda talab kamaygan paytda chiqish tusiqlari jiddiy xavfga aylanadi. chiqish tusiqlari iqtisodiy va emotsional omillar bo’lib, ular kompaniyani daromadi juda kichik bo’lgan xollarda ham qo’llabquvvatlab turadi. natijada ortiqcha ishlab chiqarish quvvatlari paydo bo’ladi, bu esa narx raqobatining jonlanishiga olib keladi, chunki kompaniyalar bekor to’rgan quvvatlardan foydalanishga urinib, narxni pasaytirib yuboradilar. odatda chiqish tusiqlari quyidagilarni o’z ichiga oladi: - asbobuskunalarga ajratilgan investitsiyalarni boshqa muqobil yunalishlarga ishlatib bo’lmaydi va agar kompaniya bu sohani tark etsa, asbobuskunalarni tashlab yuborishga tug’ri keladi; - chiqish qiymatining ishdan bushatiladigan ishchilarga to’lanadigan mablag’lar xisobiga qat’iy belgilab qo’yilganligi; - xo’jalikning o’rta bo’g’inlari o’rtasidagi strategik o’zaro munosabatlar, masalan, senergizm yoki ular o’rtasidagi integratsiya; - tarmoqqa iqtisodiy bog’liqlik; masalan, agar …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobatchilikning umumiy strategiyalari"

mavzu: raqobatchilikning umumiy strategiyalari reja: 1. tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobat tahlilining mazmuni va usullari 2. tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar 3. tarmoqdagi raqobat kuchlari va ular ta’sirining darajasi tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobat tahlilining mazmuni va usullari strategiyani ishlab chiqish tahlilga asoslangan ish bo’lib, tahlil 2 yo’nalishda olib boriladi[footnoteref:1]: [1: ] 1-tarmoqdagi vaziyat va undagi raqobatning shartlari. 2-kompaniya ichidagi vaziyat, uning raqobatbardoshligi. tarmoqlar o’zining iqtisodiy ta’rifi, ulardagi raqobat va rivojlanish istiqbollari bo’yicha bir - biridan farq qiladi. masalan: ilmiy texnika taraqqiyoti sur’atlari yuqori va past bo’lishi mumkin.xar bar tarmoq uchun zarur bo’lgan kapital qo’yilmal...

This file contains 16 pages in DOCX format (51.1 KB). To download "raqobatchilikning umumiy strategiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobatchilikning umumiy strate… DOCX 16 pages Free download Telegram