nerv tizimi

PPT 30 pages 18.4 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.4 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

nerv tizimi. nerv tizimi. reja 1.nerv sistemasi, taraqqiyoti va umumiy tavsifi 2.orqa miya: kulrang modda, oq modda tuzilishi, xususiyatlari, neyronlar tarkibi, yadrolari va nerv tugunlari 3.bosh miya. bosh miya yarim sharlar po'stlog'ining sito- va mieloarxitektonikasi, neyronlararo bog'lanishlar. 4.gemato-ensefalik to'siq, tarkibiy qismlari va ahamiyati. 5.miyacha, kulrang modda, uning qavatlari va neyron tarkibi, miyachaning oq moddasi. 8.nerv sistemasining yoshga ko'ra o'zgarishlari nerv sistemasi organizmdagi barcha hayotiy jarayonlarni boshqaradi va organizmning tashqi muhit bilan aloqasini ta’minlaydi. nerv sistemasi ushbu vazifalarni bajarishda endokrin va immun tizimlar bilan chambarchas bog‘lanib, yagona nerv-endokrin-immun boshqaruv sistemasini hosil qiladi. nerv sistemasi shartli ravishda markaziy va periferik qismlarga bo‘linadi. markaziy nerv sistemasiga bosh va orqa miya kirsa, periferik nerv sistemasi periferik nerv tugunlari, nerv chigallari, nerv stvollari va nerv oxirlarini o‘z ichiga oladi. markaziy nerv sistemasi gistologik tuzilishining o‘ziga xosligi uning tarkibida biriktiruvchi to‘qimaning deyarli bo‘lmasligidir. markaziy nerv sistemasining to‘qimasida kulrang va oq moddalar tafovut etiladi. kulrang modda neyronlar, …

2 / 30

ial qismidan bosh miya va sezgi a’zolari, tana qismidan va ganglioz plastinkadan esa orqa miya, orqa miya va vegetativ nerv tugunlari hamda organizmning xromaffin to‘qimasi rivojlanadi. taraqqiyotning ilk davrlarida nerv nayining devori faqat bir qavat prizmatik hujayralardan tashkil topgan. nerv nayi bosh (kranial) va dum (kaudal) teshiklarga ega. embrion taraqqiyotining to‘rtinchi haftasining oxiriga borib, oldin kaudal neyro-poralar, so‘ng asta-sekin nerv nayining bosh tomonidagi teshik - kranial neyropora bekilib ketadi. nerv nayining bosh tomonida qopsimon kengayma mavjud bo‘lib, bu tuzilma birlamchi miya kurtagi hisoblanadi. nerv nayining shu qismida uchta birlamchi miya pufaklari: prosencephslon- oldingi, mesencephalon-o‘rta, rhombencephalon- orqa miya pufagi ro‘yobga chiqadi. bu pufaklar bosh miyaning kurtagi hisoblanadi. qeyingi jarayon, ya’ni to‘rtinchi hafta davomida oldingi va orqa miya pufaklarining har biri bir-biridan ajralib ketmagan 2 ta pufakchaga bo‘linadi. shunday qilib, 5 ta miya pufaklari hosil bo‘ladi. nerv sistemasi taraqqiyoti i. nerv plastinkasining hosil bo‘lishi. ii. nerv tarnovi va bolishlari hosil bo‘lishi. iii. …

3 / 30

ronlardir. neyronlarning dendritlari aralash orqa miya nervlarining sezuvchi qismi tarkibida periferiyaga yo‘naladi va sezuvchi nerv oxirlari hosil qilib tugaydi aksonlari birga qo‘shilib, nerv impulslarini orqa miyaning kulrang moddasi-ga yoki uning orqa tizimchasi orqali uzunchoq miyaga olib boruvchi orqa ildizlarni hosil qiladi. oq miya gangliyasi satelit h-rasi sezuvchi neyron tanasi neyron tanasining glial pardasi tashqaridan nozik tolali biriktiruvchi to‘qimadan iborat parda bilan o‘ralgan. ushbu pardaning hujayralari o‘zlari-ning oval shaklidagi yadrolari bilan ajralib turadi. orqa miya nerv (sensor) tuguni. 1 – orqa ildiz; 2 – orqa miya tuguni; 2.1 – biriktiruvchi kapsula; 2.2 – sezuvchi psevdounipolyar neyronlarning tanachalar, 2.3 – nerv tolalari, 3 – oldingi ildiz, 4 – orqa miya nervi nerv stvoli tarkibidagi har bir nerv tolasi orasida siyrak tolali biriktiruvchi to‘qimaning yupqa qatlami – endonevriy (endoneurium) joylashadi. nerv tolalarining alohida tutamlari perinevriy (perineurium) bilan o‘ralgan. perinevriy zich joylash-gan hujayralar va ingichka fibrillalarning navbatma-navbat yotgan qavatlaridan tashkil topgan. nerv stvolini tashqi …

4 / 30

stuncha; 5.3 – ventral ustuncha; 6 – yumshoq miya pardasi nerv huayralaning tuzilishi xillari 1 multipolyar ; 2-bipolyar ; 3-unipolyar 4-psevdounipolyar neyronlar orqa miya kulrang moddasi neyronlari ichida ildizcha hujayralar, ichki hujayralar va tutamli hujayralar farqlanadi. ildizcha hujayralar (neurocytus radiculatus)ga orqa miyaning barcha motoneyronlari kiradi. ularning tanalari oldingi shoxlarda, yon shoxlardagi vegetativ markazlarda (lateral -oraliq yadro va orqa miyaning pastki segmentlarida – medial oraliq yadro da) joylashadi, aksonlari esa oldingi ildizcha tarkibida chiqib, orqa miya nervlarining harakatlantiruvchi qismini tashkil qiladi. ichki hujayralar (neurocytus internus) ning o‘simtalari orqa miyaning bir segmenti sohasida kulrang moddadan tashqariga chiqmaydi va sinapslar hosil qilib tugaydi. ular assotsiativ neyronlar hisoblanadi. orqa miyya kurang moddasi (oldingi shox ). 1 – harakatlantiruvchi multipolyar neyron tanasi 2 – gliositlar ; 3 – neyropil ; 4 –qon tomirlar . tutamli hujayralar (neurocytus funicularis) ning aksonlari tolalarning alohida tutamlari shaklida o‘sha yoki qarama-qarshi tomondagi oq moddaga o‘tib, pastga tushadi yoki yuqoriga …

5 / 30

chli shoxlangan dendritlar tutadi, ular o‘zaro chatishib “koptokchalar” hosil qiladi (idiodendritik tip). ular oldingi shox-larning harakatlantiruvchi yadrolari hamda orqa shoxlar (jelatinasi mon modda yadrolari, klark yadrosi) uchun xosdir. neyronlarning uchinchi turi dendritlarining rivojlanish darajasiga ko‘ra birinchi va ikkinchi tur neyronlari o‘rtasida oraliq o‘rinni egallaydi. ular oldingi (dorsal qismi) va orqa (ventral qismi) shoxlarda, orqa shoxning xususiy yadrosida joylashgan. orqa shoxlarda g‘ovak zona, jelatinasimon modda, orqa shox-ning xususiy yadrosi va ko‘krak (klark yadrosi) yadrolari farq qilinadi. orqa va yon shoxlar o‘rtasida kulrang modda tasmalar hosil qilib oq moddaga botib kirishi natijasida uning to‘rsimon tuzilma nomini olgan, to‘rga o‘xshash yumshoq qismi hosil bo‘ladi. orqa shoxlarning g‘ovak zonasi keng tarmoqli glial sinch bo‘lib, unda ko‘p miqdorda mayda oraliq neyronlar bor. oldingi shoxlarda orqa miyaning eng katta neyronlari joylashgan, ular tanalarining diametri 100-150 mkm bo‘lib, yirik yadro tutadi. yon shoxdagi yadrolarning hujayralari kabi bu neyronlar ham ildizcha hujayralar bo‘lib, ularning aksonlari oldingi ildizchalar nerv …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv tizimi"

nerv tizimi. nerv tizimi. reja 1.nerv sistemasi, taraqqiyoti va umumiy tavsifi 2.orqa miya: kulrang modda, oq modda tuzilishi, xususiyatlari, neyronlar tarkibi, yadrolari va nerv tugunlari 3.bosh miya. bosh miya yarim sharlar po'stlog'ining sito- va mieloarxitektonikasi, neyronlararo bog'lanishlar. 4.gemato-ensefalik to'siq, tarkibiy qismlari va ahamiyati. 5.miyacha, kulrang modda, uning qavatlari va neyron tarkibi, miyachaning oq moddasi. 8.nerv sistemasining yoshga ko'ra o'zgarishlari nerv sistemasi organizmdagi barcha hayotiy jarayonlarni boshqaradi va organizmning tashqi muhit bilan aloqasini ta’minlaydi. nerv sistemasi ushbu vazifalarni bajarishda endokrin va immun tizimlar bilan chambarchas bog‘lanib, yagona nerv-endokrin-immun boshqaruv sistemasini hosil qiladi. nerv sistemasi shart...

This file contains 30 pages in PPT format (18.4 MB). To download "nerv tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv tizimi PPT 30 pages Free download Telegram