parazitalogiyaning biologik asoslari

DOCX 6 pages 26.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mustaqil ish nuraddinov egamberdi 105 b stom. biologiya parazitologiyaning biologik asoslari reja: 1. dizenteriya amyobasi 2. leyshmaniya 3. triponosoma 4. ichak trixomonadasi 5. qin trixomonadasi 6. og`iz trixomonadasi 7. lamblioz qo`zg`atuvchisi 8. ichak balantidiyasi 9. toksoplazmoz qo`zg`atuvchisi dizenteriya amyobasi (entamoeba histolytica) — amyobalar turkumiga mansub bir hujayrali parazit hayvon. rus olimi f. a. lesh 1875-yil kashf etgan. koʻp hollarda amyoba sistasi odam yoʻgʻon ichagidagi axlatda koʻpayadi, lekin ichak epiteliysiga ziyon yetkazmaydi. bunday hollarda odam dizenteriya bilan ogʻrimasdan amyoba sistasini tashuvchi hisoblanadi. bu amyobaning ichak boʻshligʻida yashaydigan shakli boʻlib, uz. 20 mkm ga yetadi. d. a.ning soxta oyoklari boshqa amyobalarnikiga nisbatan ancha kalta va yoʻgʻon; yadrosi yumaloq; endoplazmasida yutilgan bir necha bakteriya boʻlishi mumkin. ichak boʻshligʻida d. a. qobiqqa oʻralib, sharsimon sistaga aylanadi. yetilgan sistaning yadrosi 4 ta; yetilmaganlarida 1—2 yoki 3 ta boʻladi. sistalar axlat bilan tashqi muhitga chiqadi; u yerdan oziq-ovqat yoki qaynatilmagan suv bilan yana odam ichagiga oʻtadi, …

2 / 6

sudralib yuruvchilar hujayralarining ichki paraziti. teri va ichki organlar hujayralarini jarohatlab "yomon yara" (teri leyshmaniozi) va "kalaazar" (visseral leyshmanioz) deb ataladigan kasalliklarni paydo qiladi. qon soʻruvchi iskaptoparlar orqali tarqaladi. odam xujayrasida parazitlik kiladigan davrida (leyshmanial davri) xivchini boʻlmaydi, iskaptopar organizmida xivchini qaytadan tiklanadi (leptomonad davri). odamda 3 turi: teri leyshmaniozini paydo qiladigan tropik l. (l.tropika), teri shilimshigʻini paydo kiladigan braziliya leyshmaniyasi (l.brasilien sis), visseral (ichki) leyshmaniozni paydo kiladigan donovan leyshmaniyalar (l.donovani) parazitlik qiladi. tabiatda l. tarqalishining asosiy manbai yumronqoziqlar hisoblanadi. oʻzbekistonning ayrim jan. hududlarida tropik l. "yomon yara" paydo qiladi. tripanosoma brucei — afrikaning sahroi kabirida uchraydigan tripanosoma jinsiga mansub parazit kinetoplastidlar turi. odatda qon va toʻqima hujayralarida hayot kechiradigan boshqa protozoa parazitlaridan farqli ravishda, u hujayradan tashqarida boʻlib, qon plazmasi va tana suyuqliklarida yashaydi[1]. u xoʻjayin orqali yuqadi va oʻlimgacha olib keladigan kasalliklarni keltirib chiqaradi. bruceidan boshqa bu turga mansub parazitlar ham mavjud boʻlib, ulardan afrika tripanosomasi- odamlarda uyqu …

3 / 6

. ichak trixomonadasi odamning yo'g'on ichagida parazitlik qiladi. qin trixomonadasi esa ayol va erkaklarning siydik va jinsiy yo'llarida uchraydi. trixomonadalarning tanasi oval shaklida bo'lib, orqa qismi ingichkalashib ketgan. uzunligi 5-10 mkm (ichak trixomonadasi) dan 15-30 mkm gacha (qin tri- xomonadasi) bo'ladi oldingi qismida sharsimon yadrosi joylashgan bo'lib, yadro oldida blefaroplast yotadi. barcha xivchinlilar sinfi vakillari singari trixomonadalarning harakat organoidlariga xivchinlari kiradi. xivchinlarining soni 4-5 ta bo'lib, ulardan bittasi to'lqinsimon parda bo'ylab orqaga qayrilgan. sitoplazmasida hazm qiluvchi 54 vakuolalari bor. trixomonadaning tanasi bo'ylab uzunasiga ketgan tayanch o'zak aksostil joylashgan, cheti bo'ylab to'lqinlanuvchi membrana (parda) yotadi. qin trixomonadasi va og'iz trixomonadasining to'lqinlanuvchi membranasi qisqa bo'ladi. qin trixomonadasi erkak va ayollarning siydik-tanosil yo’llarida parazitlik qilib, shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilmaslik natijasida va jinsiy aloqa vaqtida yuqadi. ushbu parazit barcha davlatlarda uchraydi. ular erkak va ayollarning siydik yo'llarida uchraydi. kasallanish ayollarda 20-40 %, erkaklarda esa 15 % ni tashkil qiladi. tashxis qo'yish uchun bemorning …

4 / 6

lamblia intestinalis qoʻzgʻatadi. lyambliyalarning harakatchan (vegetativ) va harakatlanmaydigan (sista) shakllari bor. kasallik manbai lyambliyalar bilan zararlangan kishi hisoblanadi. lyambliyalar sogʻlom odamning meʼda-ichak yoʻliga tushib, ingichka ichakda koʻpayadi va uning shilliq pardasini zararlaydi. ular ingichka ichakdan yoʻgʻon ichakka oʻtib (bu yer ular uchun noqulay sharoit hisoblanadi), oʻz harakatini yoʻqotadi va sistalarga aylanadi. ular najas bilan tashqariga chiqadi. lyambliya sistalari tashqi muhitda yaxshi saqlanadi. kasallik lyambliya tushgan ovqat (ayniqsa, meva va sabzavotlar) isteʼmol qilinganda va suv ichilganda, shuningdek, kir qoʻl va roʻzgʻor buyumlari orqali yuqadi. ichak balantidiyasi – balantidium coli odam va cho‘chqalarning ingichka va yug‘on ichaklarida hayot kechirishga moslashgan parazitdir. tanalarining kattaligi 30- 150 mikronga etadi. balantidiya o‘z faolyatida ichakning devorini emiradi va qonli ichburug‘ kasalligiga sabab bo‘ladi. balantidiya odam va hayvonlarning axlatidagi bakteriyalar bilan bir qatorda eritrotsitlar va leykotsitlar bilan ham oziqlanadi. tanasi oval shaklida. gavdaning oldingi qismida sitostoma va sitoforinksi joylashgan. tanasi sirtqi tomondan bir xil uzunlikdagi kiprikchalar bilan …

5 / 6

ruvchilar) yuqishi mumkin. uy sharoitida, ayniqsa, ayollar qiyma taʼmini totib koʻrganida ham toksoplazma yuqadi. toksoplazma shilliq pardalar (ogʻiz, burun, koʻz shilliq pardasi) yoki chaqalangan teriga tushishi, shuningdek, transmissiv va boshqa yoʻllar bilan yuqishi mumkin. odam organizmiga tushgan toksoplazma qon tomirlar orqali turli aʼzolar (miya, koʻz, jigar, taloq, yurak va limfa bezlari)ga tarqaladi va shu aʼzolarning zararlanishiga sabab boʻladi. tugʻma va orttirilgan t. farq qilinadi. tugʻma t.da kasallik ona organizmidan qon orqali homilaga oʻtadi. t. homilaga dastlabki oylarda yuqsa, bola tushadi yoki ulik, yoxud majruh boʻlib tugʻiladi. orttirilgan t. oʻtkir va surunkali kechadi. oʻtkir t.da bemor isitmalaydi, boshi, muskullari ogʻriydi; limfa bezlari, koʻz, teri, miya qobiklari va ichki aʼzolariga putur yetadi. surunkali t. yillab choʻzilishi mumkin. bunda bemorning temperaturasi yuqori boʻladi, boshi ogʻriydi; quvvatsizlik, asabiylashish kuzatiladi; koʻrish, xotira va ish qobiliyati pasayadi; jigar, taloq va limfa bezlari shishadi; gepatit, miokardit, zotiljam yuzaga kelishi mumkin. kasallikning oldini olish uchun kasal uy hayvonlarini …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazitalogiyaning biologik asoslari"

mustaqil ish nuraddinov egamberdi 105 b stom. biologiya parazitologiyaning biologik asoslari reja: 1. dizenteriya amyobasi 2. leyshmaniya 3. triponosoma 4. ichak trixomonadasi 5. qin trixomonadasi 6. og`iz trixomonadasi 7. lamblioz qo`zg`atuvchisi 8. ichak balantidiyasi 9. toksoplazmoz qo`zg`atuvchisi dizenteriya amyobasi (entamoeba histolytica) — amyobalar turkumiga mansub bir hujayrali parazit hayvon. rus olimi f. a. lesh 1875-yil kashf etgan. koʻp hollarda amyoba sistasi odam yoʻgʻon ichagidagi axlatda koʻpayadi, lekin ichak epiteliysiga ziyon yetkazmaydi. bunday hollarda odam dizenteriya bilan ogʻrimasdan amyoba sistasini tashuvchi hisoblanadi. bu amyobaning ichak boʻshligʻida yashaydigan shakli boʻlib, uz. 20 mkm ga yetadi. d. a.ning soxta oyoklari boshqa amyobalarnikiga nisbatan anch...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.2 KB). To download "parazitalogiyaning biologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: parazitalogiyaning biologik aso… DOCX 6 pages Free download Telegram