esseda "farobiy va g‘azzoliy qarashlari tahlili"

PDF 6 pages 395.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 395.2 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

oʻzbekiston respublikasi oriental universiteti "biznes va boshqaruv" kafedrasi "falsafa" fanidan mustaqil ish mavzu: farobiy va g’azzoliy qarashlari mavzusida esse bajardi: 2-kurs sirtqi 403-guruhi talabasi ixsanova gulandon qabul qildi: phd, prof. v.b. m.s.yusupov toshkent-2025 mualliflar ismi, familiyasi, sharifi ish joyi va ilmiy unvoni elektron pochta manzili annotatsiya ushbu esseda sharq mutafakkirlari – abu nasr farobiy va abu homid g‘azzoliy qarashlari tahlil qilinadi. farobiy falsafasida aql, ma’rifat va mukammal jamiyat g‘oyalari markaziy o‘rinni egallagan bo‘lsa, g‘azzoliy ta’limotida insonning ruhiy poklanishi, diniy e’tiqod va axloqiy qadriyatlar muhim hisoblanadi. ularning dunyoqarashlari o‘z davri ilmiy va falsafiy tafakkurining rivojida beqiyos ahamiyat kasb etgan. mazkur esse farobiy va g‘azzoliy qarashlarini solishtirish, ularning umumiy va farqli jihatlarini yoritish, shuningdek, bugungi kun ma’naviy-ma’rifiy hayotimiz uchun tutgan o‘rnini ochib berishga qaratilgan. kalit so‘zlar: farobiy, g‘azzoliy, falsafa, aql, ma’rifat, din, axloq, jamiyat, ma’naviyat, uyg‘unlik. abstract this essay explores the philosophical views of two great eastern thinkers – abu nasr al-farabi …

2 / 6

araqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shganlar. farobiy insonning aql-zakovati, ilm va ma’rifat orqali mukammallikka erishishi, jamiyat taraqqiyotining ilm va adolatga asoslanishi haqida g‘oyalar ilgari surgan. u “ikkinchi muallim” nomi bilan tanilib, aristotel merosini sharq va g‘arb falsafasiga uyg‘unlashtirgan. g‘azzoliy esa diniy-falsafiy qarashlari bilan islom tafakkuri rivojida yangi bosqichni boshlab berdi. u aql va mantiqni inkor qilmagan holda, insonning ruhiy poklanishi, e’tiqodning mustahkamligi va axloqiy kamolotning muhimligini ta’kidlagan. uning “ihyo ulumiddin” asari musulmon dunyosida keng tarqalib, bugungi kungacha o‘z qadrini saqlab kelmoqda. shu bois, farobiy va g‘azzoliy qarashlarini tahlil qilish nafaqat ularning tarixiy ahamiyatini yoritadi, balki zamonaviy ma’naviy-ma’rifiy hayotimiz uchun ham muhim xulosalar chiqarish imkonini beradi. asosiy qism 1. farobiyning qarashlarining nazariy asoslari abu nasr farobiy (873–950) sharqning buyuk mutafakkiri va faylasufi bo‘lib, u “muallimi soniy” – ya’ni “ikkinchi muallim” nomi bilan mashhurdir. farobiyning fikricha, inson mukammallikka faqat ilm va ma’rifat orqali erisha oladi. u aristotel va boshqa qadimgi yunon faylasuflari ta’limotini chuqur …

3 / 6

lsafasiga katta ta’sir ko‘rsatgan. uning asarlari keyinchalik ibn sino, beruniy, ibn rushd kabi mutafakkirlarga kuchli ta’sir o‘tkazgan. farobiy ilm va dinni bir-biriga zid qo‘ymay, ularni uyg‘un holda talqin qildi. bugungi kunda ham uning qarashlari yoshlarni ma’naviy tarbiyalash, ilm-fanga qiziqtirish va adolatli jamiyat qurishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qilmoqda. 2. g‘azzoliy qarashlarining nazariy asoslari abu homid muhammad al-g‘azzoliy (1058–1111) sharqning buyuk mutafakkiri, faqih va mutakallimi bo‘lib, o‘z davrida islom falsafasini yangi bosqichga olib chiqqan. u ilmiy faoliyatini diniy bilimlar asosida boshlab, so‘ng falsafa, mantiq va tasavvufni chuqur o‘rgangan. g‘azzoliyning fikricha, insonning haqiqiy kamoloti – bu aql va bilim bilan bir qatorda, ruhiy poklanish va e’tiqodning mustahkam bo‘lishida namoyon bo‘ladi. g‘azzoliy o‘zining mashhur “ihyo ulumiddin” asarida insonning axloqiy tarbiyasi, qalb poklanishi, sabr, shukr, ixlos va taqvo kabi fazilatlarning ahamiyatini keng yoritadi. unga ko‘ra, insonni haqiqiy baxtga eltuvchi yo‘l – bu allohga chin qalbdan ibodat qilish va nafsni yomon illatlardan tozalashdir. g‘azzoliy …

4 / 6

moqda. 3. farobiy va g‘azzoliy qarashlarining o‘xshash va farqli jihatlari farobiy va g‘azzoliy sharq tafakkuri tarixida yuksak o‘rin tutgan buyuk mutafakkirlar bo‘lib, ularning qarashlarida umumiyliklar ko‘plab uchraydi. avvalo, ikkalasi ham insonning ma’naviy kamolotini birinchi o‘ringa qo‘ygan. farobiy mukammal jamiyatning asosiy omili sifatida aql va ilmni ko‘rgan bo‘lsa, g‘azzoliy axloqiy tarbiya va e’tiqodning muhimligini ta’kidlagan. biroq har ikkisi ham insonning baxt-saodatini ilm, ma’rifat va ma’naviy yuksalish bilan bog‘lagan. shuningdek, ular din va axloqni jamiyat barqarorligining ajralmas qismi sifatida talqin etgan. farobiy ko‘proq yunon falsafasi an’analariga tayanib, mantiq, aql va ilm-fanga keng o‘rin bergan. u jamiyatning adolat va ilmga asoslangan holda rivojlanishini asosiy maqsad qilib qo‘ygan. g‘azzoliy esa tasavvufiy yo‘nalishda ruhiy poklanish va axloqiy kamolotni inson kamolotining eng oliy darajasi sifatida ko‘rsatgan. farobiy ilm-fan va mantiqni jamiyat taraqqiyotining asosiy kuchi deb bilgan bo‘lsa, g‘azzoliy aqlning imkoniyatlarini cheklab, uni e’tiqod va vahiy bilan uyg‘un holda talqin etgan. farobiy va g‘azzoliyning qarashlari bir-biridan farq …

5 / 6

oq, din va ma’rifatning bir-birini to‘ldiruvchi kuch ekanini ko‘rsatadi. shuningdek, farobiy va g‘azzoliy merosi bugungi kunda ham yosh avlodni ilmga chanqoqlik, e’tiqodga sodiqlik va ma’naviy poklik ruhida tarbiyalashda beqiyos ahamiyat kasb etadi. shunday qilib, farobiy va g‘azzoliy qarashlarini o‘rganish nafaqat tarixiy merosni anglash, balki zamonaviy jamiyat hayotida ilm va e’tiqod uyg‘unligini qaror toptirish uchun ham muhim nazariy asosdir. foydalanilgan adabiyotlar 1. farobiy a.n. fozil shahar ahlining qarashlari. – toshkent: g‘afur g‘ulom nomidagi nashriyot, 1993. – 45–62-betlar. 2. farobiy a.n. ilm va falsafa haqida risolalar. – toshkent: fan, 1986. – 12– 30-betlar. 3. g‘azzoliy a.h. ihyo ulumiddin (din ilmlarini tiriltirish). – qohira, 1968. – 105–140-betlar. 4. g‘azzoliy a.h. kimyo-yi saodat. – tehron: nashriyot markazi, 1992. – 70– 95-betlar. 5. xomidov n. sharq mutafakkirlari merosi. – toshkent: o‘zbekiston, 2001. – 150–168-betlar. 6. abdurahmonov a. sharq falsafasi tarixi. – toshkent: fan va texnologiya, 2008. – 210–230-betlar. 7. karimov n. g‘azzoliy va uning falsafiy …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "esseda "farobiy va g‘azzoliy qarashlari tahlili""

oʻzbekiston respublikasi oriental universiteti "biznes va boshqaruv" kafedrasi "falsafa" fanidan mustaqil ish mavzu: farobiy va g’azzoliy qarashlari mavzusida esse bajardi: 2-kurs sirtqi 403-guruhi talabasi ixsanova gulandon qabul qildi: phd, prof. v.b. m.s.yusupov toshkent-2025 mualliflar ismi, familiyasi, sharifi ish joyi va ilmiy unvoni elektron pochta manzili annotatsiya ushbu esseda sharq mutafakkirlari – abu nasr farobiy va abu homid g‘azzoliy qarashlari tahlil qilinadi. farobiy falsafasida aql, ma’rifat va mukammal jamiyat g‘oyalari markaziy o‘rinni egallagan bo‘lsa, g‘azzoliy ta’limotida insonning ruhiy poklanishi, diniy e’tiqod va axloqiy qadriyatlar muhim hisoblanadi. ularning dunyoqarashlari o‘z davri ilmiy va falsafiy tafakkurining rivojida beqiyos ahamiyat kasb etgan. mazkur e...

This file contains 6 pages in PDF format (395.2 KB). To download "esseda "farobiy va g‘azzoliy qarashlari tahlili"", click the Telegram button on the left.

Tags: esseda "farobiy va g‘azzoliy qa… PDF 6 pages Free download Telegram