farobiy, beruniy, ibn sino asarlari tahlili

PPTX 15 pages 24.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.1 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint 演示文稿 2 3 "farobiy ,beruniy,ibn sinolarning tilshunoslikka oid asarlari tahlili." 1 abu nasr farobiy 1 ibn sino abu rayhon beruniy 2 abu nasr forobiy abu nasr forobiy hijriy 260 (melodiy 873) yilda aris daryosi sirdaryoga quyiladigan farob (o‘tror) qishlog‘ida tug‘ilgan. u dastlabki savodini forobda chiqargandan so‘ng shoshda o‘qishni davom ettirdi. so‘ngra samarqand va buxoroda ta’lim oldi. o‘sha davrdagi barcha bilimdonlar arab xalifaligining markazi bag‘dodga intilgan va u yerda katta obro‘,e’tibor topganlar. forobiy ham bag‘dodda o‘qishini davom ettirdi. umrining oxirgi yillarida halabda, so‘ngra damashqda yashagan. shu yerda milodiy 930 yili vafot etgan. abu nasr farobiy forobiy inson ongining ikki turli bo‘lishini ko‘rsatadi: 1)ichki (intuitiv) ong; 2) tashqi (hosil qilingan) ong. uning fikricha, birinchisi tabiat tomonidan beriladi. ikkinchisi esa tabiatdan maqsadga ko‘ra olinadi. abu nasr shunga muvofiq inson bilimini ham ikkiga bo‘ladi: 1) tug‘ma; 2) o‘qish va tajriba asosida erishilgan bilim. yangi tug‘ilgan bolada bilish imkoniyati, bilish ruhi bor. u tug‘ma. …

2 / 15

ate abu rayhon beruniy, u. i. karimovning ta’kidlashi- cha, milodiy 973 yilning 4 sentyabrida (hijriy 362 yil zulhijja oyining 2-kunida) xorazmning qadimiy poy- taxti qiyatda tavallud topdi. 1009-1017 yillarda xorazm- shoh abu-l-abbos ma’mun ibn ma’mun saroyida xizmat qilib, katta obro‘-e’tibor qozondi. 1017 yilda mahmud g‘aznaviy xorazmni bosib olgandan so‘ng xorazmdagi bir qancha olimlar qatori beruniy ham g‘aznaga yo‘l olishga majbur bo‘ldi va umrining oxiriga qadar shu yerda ijod qildi slide ‹#› style/presentation template beruniy nomning jamiyat hayotidagi ahamiyatini e’tiborga olib, o‘zining «saydana» asarida ma’lum dorivor moddaning bir necha tillarda qanday nomlanishini bayon qilish bilan birga, har qaysi tildagi mahalliy nomlanishiga ham katta o‘rin beradi. ayrim mutaassib kishilar arab yozuvini alloh tomonidan yuborilgan, deb ilohiy tus berayotgan bir paytda, abu rayhon beruniy har qanday yozuv kabi arab yozuvi ham insoniyatning kashfiyoti ekanligini e’tirof etadi. umrining so‘nggi yillarida mahmud g‘aznaviyning vorisi ma’dud sultonligi davrida 1048 yilda dorivor o‘simliklar, hayvonlar va ma’danlar tavsifiga …

3 / 15

um- kin. bu esa dorivor moddalardan amalda foydalanishni ancha qiyinlashtiradi. aholiga foydalanish oson bo‘lishi uchun modda nomining dialektal variantlarini ham ko‘rsa- tadi. asarning ѵ bobida shunday rivoyat keltiradi. «xorazm amirlaridan biri kasal bo‘lib uzoq qiynaladi. nihoyat nishopurlik bir tabib uning kasaliga nima davo bo‘lishi mumkinligi haqida dorinoma (retsept) yozib yuboradi. bu dorinomani mahalliy dorishunoslarga ko‘rsatadilar. ular tavsiya etilgan bu dorivor o‘simlikni hech aniqlay olmaydilar. shunda bir kishi ular qidirayotgan dorivor o‘simlikni topib berishi mumkinligini, lekin narxi besh yuz dirxam sof kumushdan kam bo‘lmasligini aytadi. amir mulozimlari rozi bo‘lishadi. u kishi mulozimlarga o‘simlik tomirini tutqazadi. bu o‘simlik tomiri o‘zlari har kuni ko‘rib yuradigan oddiy bir chayon o‘t (krapiva) tomiri edi. mulozimlarning jahli chiqib, o‘n besh dirhamga ham olmaydigan shu tomirni besh yuz dirhamga berasanmi? - deb o‘shqiradilar. shunda giyohfurush javob beradi: «dorivor moddalar nomini bilish bebaho boylikdir. sizlar shu o‘simlikning nomini bilmaganliklaringiz tufayli kasalning qanchalar qiy nalishiga sababchi bo‘ldilaringiz, tillo bahosiga …

4 / 15

569 (milodiy 1173) yilda, so‘nggisi esa hijriy 1182 (milodiy 1768) yillarda ko‘chirilgan shuni ta’kidlash joizki, ibn sino undoshlarning artikulyatsiyasiga to‘xtalar ekan, nazallashishga ham alohida ahamiyat beradi. nazallikni ifodalash uchun gunna atamasini qo‘llaydi: m va n undoshlari talaffuz qilishda bir qism havo burun orqali o‘tishini va bunday undoshlar nazal (gunna) undoshlar ekanligini ta’kidlay- di. ibn sino o‘z risolasida nutq organlaridan bo‘g‘iz va til haqida batafsil ma’lumot beradi. bo‘g‘iz (hangara) uch tog‘aydan (gudruf) iborat ekanligi ko‘rsatiladi: 1) qalqonsimon (ad-daragi, at-tursi); 2) nom- siz (adim al-ism, al-ladi la smi ladu); 3) cho‘michsimon (at- targahali, at-targahari). asarda bo‘g‘izning quyidagi harakatlari ko‘rsatiladi: 1. bo‘g‘izning torayishi. nomsiz tog‘ay qalqonsimon tog‘ayga yaqinlashib, unga qisilishi natijasida bo‘g‘izning torayishi ro‘y beradi. asarda bo‘g‘izning quyidagi harakatlari ko‘rsatiladi: 1. bo‘g‘izning torayishi. nomsiz tog‘ay qalqonsimon tog‘ayga yaqinlashib, unga qisilishi natijasida bo‘g‘izning torayishi ro‘y beradi. 2. bo‘g‘izning kengayishi. nomsiz tog‘ay qalqonsimon tog‘aydan uzilib, uzoqlashishi natijasida yuzaga chiqadi. 3. bo‘g‘izning yopilishi. cho‘michsimon tog‘ayning qalqonsimon …

5 / 15

nadi.uning fikricha, savt va harf paydo bo‘lishiga ko‘ra o‘zaro umumiy va shu bilan birga, o‘ziga xos belgilarga ega. umumiyligi shundaki, har ikkisi jismning qisilishi yoki ochilishi natijasida havoning tebranishi tufayli hosil bo‘ladi. o‘ziga xos tomoni shundaki, harf nutq organlari tomonidan talaffuz qilinadi. asarda ta’kidlanishicha, harf - bu balandlik va ton bo‘yicha o‘xshash tovushlarning eshitilish jihatidan bir-biridan farqlanuvchi turidir. ibn sino nutq tovushlarini hosil qiluvchi uch ji hatni ko‘rsatib o‘tadi: 1. ko‘krak qafasida paydo bo‘ladigan diafragma va ko‘krak muskullari orqali harakatga keladigan havo to‘lqini. 2. havo to‘lqinining nutq organlarining turli nuqtasida to'siqqa uchrashi . 3. tovushga turlicha tembr ottenkasi beradigan va turli akustik belgi (masalan, dinai «aks sado», gunna «nazal- lik») hosil qiladigan rezonator e'tiboringiz uchun rahmat style/presentation template image2.jpeg image3.png image1.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "farobiy, beruniy, ibn sino asarlari tahlili"

powerpoint 演示文稿 2 3 "farobiy ,beruniy,ibn sinolarning tilshunoslikka oid asarlari tahlili." 1 abu nasr farobiy 1 ibn sino abu rayhon beruniy 2 abu nasr forobiy abu nasr forobiy hijriy 260 (melodiy 873) yilda aris daryosi sirdaryoga quyiladigan farob (o‘tror) qishlog‘ida tug‘ilgan. u dastlabki savodini forobda chiqargandan so‘ng shoshda o‘qishni davom ettirdi. so‘ngra samarqand va buxoroda ta’lim oldi. o‘sha davrdagi barcha bilimdonlar arab xalifaligining markazi bag‘dodga intilgan va u yerda katta obro‘,e’tibor topganlar. forobiy ham bag‘dodda o‘qishini davom ettirdi. umrining oxirgi yillarida halabda, so‘ngra damashqda yashagan. shu yerda milodiy 930 yili vafot etgan. abu nasr farobiy forobiy inson ongining ikki turli bo‘lishini ko‘rsatadi: 1)ichki (intuitiv) ong; 2) tashqi (hosil qilinga...

This file contains 15 pages in PPTX format (24.1 MB). To download "farobiy, beruniy, ibn sino asarlari tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: farobiy, beruniy, ibn sino asar… PPTX 15 pages Free download Telegram