transkripsiya, translatsiya va replikatsiya jarayonlari

DOCX 5 pages 18.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

hujayrada transkripsiya translatsiya va replikatsiya jarayonlari mohlaroy 📝annotatsiya ko'chirish, tarjima va ko'paytirish hujayradagi genetik ma'lumotning saqlanishi, o'qilishi va ko'payishi jarayonlarini o'z ichiga oladi. dnkdan rnkga ko'chirish, rnkdan oqsil sintezi va dnkning o'zining ko'payishini ta'minlaydi. bu jarayonlar hujayraning hayot faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega. 🔑kalit so'zlar. transkriptsiya, translyatsiya, replikatsiya, dnk, rnk, ribosoma, gen, kodon, aminokislota, belok, trnk va ribosomalar roli ribosomalarning kichik va katta subbirliklari mrnkni o'qish va peptid bog'larini hosil qilish orqali 3 ta bosqichli tarjima jarayonida muhim rol o'ynaydi. trnklar antikodoni o'ziga mos keladigan mrnk kodoni bilan bog'lanib, 20 ta aminokislotaning hujayraga yetkazilishini ta'minlaydi. trnk va ribosomalar birgalikda oqsil sintezining tezligini daqiqada 15-20 aminokislota qo'shish orqali belgilaydi. translatsiya jarayoni boshlanishi translatsiyaning boshlanishi uchun initiatsiya faktorlari (if1, if2, if3) va gtp ning ishtiroki zarur bo'lib, ular ribosomaning kichik subbirligi bilan o'zaro ta'sir o'tkazib, mrna ning to'g'ri joylashishini ta'minlaydi. translatsiya jarayoni, mrna ning 5' qismidagi 30 nukleotidli lider ketma-ketligiga ribosomaning kichik …

2 / 5

peptid bog'lanishini hosil qilishda muhim rol o'ynaydi va bu jarayon ribosomaning a va p saytlarida 5'-3' yo'nalishda sodir bo'ladi. dnkning replikatsiyasi jarayoni dnk polimeraza fermenti yangi dnk zanjirini sintez qilishda, shablon zanjirga komplementar bo'lgan nukleotidlarni qo'shib, 5’ dan 3’ tomon ishlaydi va dnkni xatosiz ko'paytirishga yordam beradi. o'rtacha inson hujayrasida dnk replikatsiyasi taxminan 8 soat davom etadi va sekundiga 50 nukleotid tezligida sodir bo'ladi, bu esa juda aniq va samarali jarayon ekanligini ko'rsatadi. dnk replikatsiyasi jarayonida ikki zanjirli dnk molekulasi helikaz fermenti yordamida ochilib, 2 ta shablon zanjir hosil qiladi, har bir shablon zanjir yangi dnk zanjirini sintez qilish uchun ishlatiladi. mrnkning yetuklanishi mrna yetuklanishi jarayonida alternativ splaysing orqali bitta gendan bir nechta turli oqsillar hosil bo'lishi mumkin, bu hujayraning oqsil xilma-xilligini oshiradi. 5' qopqoq (5' cap) va 3' poli(a) quyruq qo'shilishi mrnaning barqarorligini oshiradi va translyatsiya samaradorligini 10-100 baravar yaxshilaydi. mrnaning yetuklanishi jarayonida intronlarni olib tashlash va eksonlarni birlashtirish …

3 / 5

a qoldiqlari qo'shilib, oqsilning faolligi, joylashuvi va yarim parchalanish davrini o'zgartiradi. ubiquitinlash – 76 aminokislotali ubiquitin molekulalarining oqsilga birikishi, oqsil degradatsiyasi uchun 26s proteasoma kompleksini jalb qiladi va hujayra ichidagi oqsil miqdorini nazorat qiladi. oqsil fosforillanishi, kinazalar fermenti yordamida, serin, treonin yoki tirozin aminokislotalariga fosfat guruhlarining birikishi orqali amalga oshiriladi va oqsil faolligini tartibga soladi. kodlar va kodonlar genetik kod deyarli barcha organizmlar uchun universaldir, bu esa transkripsiya va translyatsiya jarayonlarining saqlanib qolishini ko'rsatadi. bir kodon faqat bitta aminokislotani kodlashi mumkin, lekin bir nechta kodonlar bir xil aminokislotani kodlashi mumkin (degeneratsiya). kodonlar 64 ta mumkin bo'lgan kombinatsiyadan iborat bo'lib, ular 20 ta aminokislota va stop-kodonlarni kodlaydi. rnk transkripsiyasi mexanizmi rnk transkripsiyasi jarayonida rnk polimeraza fermentining 3 ta asosiy faoliyati mavjud: bog'lanish, uzaytirish va terminatsiya. ushbu bosqichlar orqali dnkning ma'lum bir qismi nusxa ko'chirilib, mrnk molekulasi hosil bo'ladi. eukaryotlarda transkripsiya yadroda, translyatsiya esa sitoplazmada sodir bo'ladi, bu jarayonlarni vaqt va joy …

4 / 5

da rnk-polimeraza dnk matritsasi bo'ylab harakatlanib, 5' dan 3' gacha yo'nalishda mrnk molekulasini sintez qiladi, o'rtacha 40 nukleotid/sek tezlikda. 📌xulosa ko'chirish, tarjima va ko'paytirish jarayonlari hujayradagi genetik ma'lumotni saqlash, o'zgartirish va ifodalashda muhim rol o'ynaydi, bu hujayraning yashashi va ko'payishi uchun zarurdir. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. alberts b, johnson a, lewis j, et al. molekulyar biologiya hujayrasi. 5-nashr. nyu-york: garland science; 2008. 2. lodish h, berk a, zipursky sl, et al. molekulyar hujayra biologiyasi. 6-nashr. nyu-york: wh freeman; 2008. 3. nelson dl, cox mm

5 / 5

transkripsiya, translatsiya va replikatsiya jarayonlari - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transkripsiya, translatsiya va replikatsiya jarayonlari"

hujayrada transkripsiya translatsiya va replikatsiya jarayonlari mohlaroy 📝annotatsiya ko'chirish, tarjima va ko'paytirish hujayradagi genetik ma'lumotning saqlanishi, o'qilishi va ko'payishi jarayonlarini o'z ichiga oladi. dnkdan rnkga ko'chirish, rnkdan oqsil sintezi va dnkning o'zining ko'payishini ta'minlaydi. bu jarayonlar hujayraning hayot faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega. 🔑kalit so'zlar. transkriptsiya, translyatsiya, replikatsiya, dnk, rnk, ribosoma, gen, kodon, aminokislota, belok, trnk va ribosomalar roli ribosomalarning kichik va katta subbirliklari mrnkni o'qish va peptid bog'larini hosil qilish orqali 3 ta bosqichli tarjima jarayonida muhim rol o'ynaydi. trnklar antikodoni o'ziga mos keladigan mrnk kodoni bilan bog'lanib, 20 ta aminokislotaning hujayraga yetkazilishini ta'...

This file contains 5 pages in DOCX format (18.1 KB). To download "transkripsiya, translatsiya va replikatsiya jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: transkripsiya, translatsiya va … DOCX 5 pages Free download Telegram