alisher navoiy badiiy nasri

DOC 81,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1486616571_67626.doc alisher navoiy badiiy nasri reja: 1.alisher navoiy nasri poetikasi. 2.navoiyning ilmiy-filologik xaraterdagi nasriy asarlari. 3.memuar-biografik nasriy asarlar tahlili. 4.navoiyning ijtimoiy-siyosiy va didaktik xarakterdagi nasriy asarlari. 5.adibning tarix, tasavvuf va din tarixiga oid nasriy asarlari alisher navoiyning ilmiy-filologik xarakterdagi nasriy asarlari («muhokamatul-lug`atayn», «mezonul-avzon», «risolai mufradot», «majolisun-nafois»). memuar-biografik xarakterdagi asarlar («hamsatul-muttaxayyirin», «xoloti sayyid xasan ardasher», «xoloti paxlavon muhammad») ijtimoiy-siyosiy va didaktik xarakterdagi asar («mahbubul-qulub»). 1. tarix,tasavvuf va din tarixiga oid asarlari («tarixi muluki ajam», «nasoyimul-muhabbat», «tarixi anbiyo va hukamo», «vaqfiya»). xv asrning ikkinchi yarmida o`zbek adabiyoti o`z taraqqiyotining o`tmishdagi eng yuksak pog`onasiga ko`tarildi. bu yuksalish asos e`tibori bilan ulug` shoir va adib, ajoyib mutafakkir va olim, davlat arbobi va madaniyat homiysi alisher navoiy nomi bilan bog`langan edi. o`zbek adabiyotida she`riyatning «xamsa» va «xazoyinul-maoniy» kabi jahonshumul namunalari yaratildi, o`zbek adabiy tili shakllandi. bu davrda fan, san`at, adabiyot va umuman madaniyatning rivojlanishi uchun xususan xuroson davlatida abdurahmon jomiy va alisher navoiylar tufayli nisbatan …

voii o`z «xamsa» sini yozib tugatgan yili yozilgan bo`lib, unda muallif o`z hukmdorligi davrida ko`plab shoir va olimlar etishganiga, fan va madaniyat ilgarigiga nisbatan rivojlanganiga, abdurahmon jomiy va alisher navoiydek ulug` so`z ustalari uning davrida qalam tebratib, badiiyat mo``jizalarini yaratganiga shukronalar bildiradi. bu risolada navoii haqida shunday so`zlarni o`qish mumkin: «xar sinf maydonigakim takovar surdi, ul kishvarni tigi zabon bila o`z hatti tasarrufiga kivurdi. aning nazmi vasfida til tsosir va ojiz turur». xusayn boyqaro risolasi o`sha davr o`zbek prozasining o`ziga xos namunalaridan xisoblanishi mumkin. alisher navoii nasriy asarlarini yaratar ekan, o`zigacha bo`lgan va o`z davridagi sharq prozasining zng yaxshi xususiyatlarini o`zlashtirib, o`z ona tilida shunday asarlar yaratishga, ulardagi ilg`or traditsiyalarni yangi zaminda yanada rivojlantirishga. alohida ahamiyat bilan qaradi. binobarin, navoii nasriy asarlarining yaratilishida avfiy, nizomiy aro`ziy, sa`diy va jomiy kabi fors-tojik adabiyotidagi nasrning taniqli ijodkorlari-ning ma`lum ta`siri va roli bor. ayni chokda, o`sha davrdagi turkiy tilda badiiy adabiyotning forsiy tilidagiga …

aratilgan ilmiy va ma`lum shartli ma`nodagi badiiy nasrning ajoyib namunasi deyish mumkin. bu asarlarda voqelikni bevosita aks ettirish, sezilarli va realistik elementlardan yorqinroq (bu ma`noda «majolisun-nafois» alohida ajralib turadi) foydalanish ko`zga tashlanadi. garchi «muhokamatul-lug`atayn»da til va tafakkur, qadimiy o`zbek va fors tillarining o`ziga xos jihatlari, o`zbek tilining so`z boyligi, fonetik va uslubiy xususiyatlari, o`zbek tili va forsiy tili qator masalalarining qiyosiy tahlili kabi davr uchun ulkan ahamiyatga molik bo`lgan nazariy va amaliy masalalar hal etilsa-da, navoiy asarda o`rtaga tashlanayotgan masalani dalillab berishda til bilan adabiyot masalalarini bir butun yaxlitlikda olib, ularning bir-biriga bog`liq qirralarini tahlil etishda tarixiy sharoit, ijtimoiy-siyosiy voqelik bilan bog`liq holda badiiyat elementlaridan keng foydalanadi. natijada o`quvchi muallifning asardan kuzatgan bosh ilmiy niyati qatorida uning ijodiy merosining qadimgi o`zbek va fors tillarida yaratilgan adabiyotlardagi boy an`analar zaminida yuzaga kelganini, forsiy tilida yaratilgan adabiyotning boy yutuqlariga berilgan haqqoniy baholarni bilib oladi. navoiy o`z ijod va faoliyatining asl qimmatini, xalq …

san`ati va uni tuzish hamda echish usullarini barcha mavjud qo`llanmalardan farqli holda qat`iy tartib bilan ifodalashga bag`ishlangan ilmiy asarlar bo`lganidan, ularda nasrda yozilgan ismlar ozdir. lekin ana shu borlari ham navoiyning nasrdagi kamolotidan darak berib, uning ma`lum g`oya, mazmunni ifodalash, dalillashda mantiqiy izchillik, uslubiy yorqinlikka to`la erishganligini ko`rsatadi. navoiyning shu turkumdagi asarlaridan «majolisun-nafois» alohida ajralib turadi. bu birinchi navbatda asarda nasrga xos badiiy komponentlardan keng istifoda etishda, hayotiy tasvir, portret chizish, hatto xarakter yaratish, badiiy epizod, lavhalar berishda yaqqol ko`rinadi. ma`lumki, «majolis un-nafois»ning navoiy adabiy-tanqidiy qarashlaridagi o`rni, undagi satirik va yumoristik xarakteristika, epizod, lavha, tasvirlar, bu asarning forschaga tarjimalari, olimlar tomonidan puxta o`rganilgan, tazkiraning umumiy tahlili va boshqa tazkiralar bilan qiyosiy tahlili yaratilgan. bu o`rinda «majolis»da ko`tarilgan qator-qator masalalarni talqin etishda, o`zining gumanistik qarashlari va yuksak badiiy zakosi tufayli bu an`anaviy janrni yangi taraqqiyot bosqichiga ko`targani, tazkiradagi nasriy maqolalarning haqqoniy tasavvur yaratib berishi va bunga erishishdagi muallif mahorati haqida alohida …

oqiy bo`ldi-yu, muftiy mayxo`r bo`ldi). bu voqea xofiz sharbatiyning iste`dod qirralari shaxsiyati (beg`uborligi, quvnoqligi, hozirjavobligi), ijodi haqida g`oyat qisqa, ayni choqda yaxlit tasavvur beradi. navoiy o`zining portret chizish va xarakter yaratish mahoratini yaqqol namoyish qiladi. yana bir misol: mavlono osafiyning ta`rif qilgulik qobiliyati bor, hofizasi ham juda baquvvat. lekin u o`z qobiliyati va hofizasini ishga solmaydi. chapanilik, bezorilik, o`jarlik va oliftagarchilik bilan vaqtini behuda o`tkazib yuradi. navoiyning ta`kidlashicha, shoirning aytilganlardan boshqa ham xunuk sifatlari va nojo`ya ishlari ko`p. bularning ustiga u yana mutlaqo pand-nasihatlarga quloq osmaydi. shuning uchun ham u «bag`oyat parishondur». ammo har ikki tilda forsiy va turkiyda yaxshi she`rlari bor. tazkiradagi bu maqola ham o`tkir iste`dod egasi bo`laturib, o`z vaqtini bema`niliklarga sarf qiluvchi shoirning ijtimoiy va ma`naviy qiyofasi haqida, bir so`z bilan aytganda, obrazi, xarakteri haqida aniq tasavvur yaratadi. «majolisun-nafois»da aniq hayotdan olingan jonli voqealar xaqidagi badiiy lavhalar ham mavjud. masalan, shoir ayoziyga bag`ishlangan maqolada keltirilishicha, puli molon …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alisher navoiy badiiy nasri"

1486616571_67626.doc alisher navoiy badiiy nasri reja: 1.alisher navoiy nasri poetikasi. 2.navoiyning ilmiy-filologik xaraterdagi nasriy asarlari. 3.memuar-biografik nasriy asarlar tahlili. 4.navoiyning ijtimoiy-siyosiy va didaktik xarakterdagi nasriy asarlari. 5.adibning tarix, tasavvuf va din tarixiga oid nasriy asarlari alisher navoiyning ilmiy-filologik xarakterdagi nasriy asarlari («muhokamatul-lug`atayn», «mezonul-avzon», «risolai mufradot», «majolisun-nafois»). memuar-biografik xarakterdagi asarlar («hamsatul-muttaxayyirin», «xoloti sayyid xasan ardasher», «xoloti paxlavon muhammad») ijtimoiy-siyosiy va didaktik xarakterdagi asar («mahbubul-qulub»). 1. tarix,tasavvuf va din tarixiga oid asarlari («tarixi muluki ajam», «nasoyimul-muhabbat», «tarixi anbiyo va hukamo», «vaqfiya»). xv a...

Формат DOC, 81,0 КБ. Чтобы скачать "alisher navoiy badiiy nasri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alisher navoiy badiiy nasri DOC Бесплатная загрузка Telegram