kompleks birikmalarning izomeriyasi. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi

PPTX 16 стр. 645,8 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 645,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint namangan davlat universtiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo’nalishi 1-bosqich kim-eu-21 guruh talabasi fozilova dilafruzning “kompleks birikmalarning izomeriyasi. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi” mavzusida yozgan mustaqil ishi reja: 1. kompleks birikmalarning izomeriyasi. 2. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi kompleks birikmalarning fazoviy tuzilishi va izomeriyasi bir xil ligandlar kompleks hosil qiluvchi atom atrofida simmetrik joylashadi. koordinatsion son 2ga teng bo’lsa, kompleks birikma chiziqli ko’rinishda bo’ladi: l -------me------- l koordinatsion son 4ga teng bo’lsa, kompleks birikma tekis kvadrat yoki tetraedr shaklda bo’ladi: yassi kvadrat tetraedr tekis kvadrat shakliga ega bo’lsa, uning tsis- va trans- izomerlari bo’ladi. masalan: [pt(nh3)2cl2] izomerlar bir-biridan rangi, eruvchanligi, dipol momenti, reaktsiyaga kirishish qobiliyati bilan farq qiladi. agar koordinatsion son 6 ga teng bo’lsa, kompleks birikma shakli oktaedr ko’rinishda bo’ladi. bu shakl uchun ham 2ta izomer mavjud. [mea4b2] k[cr(snc)4(nh3)2] nh3 nh3 snc snc snc nh3 cr3+ cr3+ snc snc snc snc nh3 snc trans - izomer …

2 / 16

untirish mumkin. 1) kristall maydon nazariyasi 2) valent bog’lanish usuli (vbu) 3) molekulyar orbitallar usuli (mou) kristall maydon nazariyasi kompleks hosil qiluvchi va ligandlar orasidagi elektrostatik ta’sir kuchlariga asoslangan. bunda kompleks hosil qiluvchining d-orbitallarining fazoviy shakli hisobga olinadi. ligandlar hosil qilgan elektr maydoni kuchiga qarab kompleks hosil qiluvchining d-orbitallari har xil energetik orbitalga ajraydi. shu tufayli kompleks birikmaning fazoviy shakli ham turlicha bo’ladi.erkin ionda markaziy atomning d-orbitallari bir xil energiyaga ega bo’ladi: agar markaziy ion atrofida ligandlarning oktaedrik joylashuvi yuzaga kelsa markaziy atomdagi dz2 va d x2y2 ligandlarga nisbatan kuchliroq itarilishga uchrab ularning energiyalari doira maydon ta’siridagi iondan anchagina yuqori bo’ladi. ayni paytda, dxy, dxz va dyz orbitallarning energetik holati doira maydon ta’siridan kuchsiz bo’ladi.shu sababga kora markaziy atomning d orbatallari oktaedrik maydon ta’sirida ikkiga bo’linadi(dg va de). bu energiyalarning farqi (d) – parchalanish energiyasi deyiladi. bu qiymat kompleks birikmalarning yutilish spektrlari orqali aniqlanadi. 26-jadval. kristall maydon nazariyasini [cof6]3- va …

3 / 16

hosil qiluvchi d-orbitallarning ajralish energiyasi katta bo’ladi, shuning uchun elektronlar dastlab energiyasi kichik bo’lgan dεorbitallarga joylashadi, natijada unda juftlashmagan elektronlar qolmaydi. valent bog’lanishlar usuli. bu nazariyaga binoan kompleks hosil qiluvchi va ligandlar orasida kovalent bog’ donor-akseptor mexanizm bo’yicha sodir bo’ladi. kompleks hosil qiluvchining bo’sh orbitallari bor, ya’ni u akseptor bo’ladi. ligandlarda esa bo’linmagan elektronlar jufti bo’lib uni kompleks hosil qiluvchining bo’sh orbitallariga joylashtiriladi, ya’ni ligandlar elektronlar donoridir. ammiak molekulasida azot atomi sp 3 gibridlangan holda bo’lib, gibrid orbitallaridan birida bo’linmagan elektron jufti bor. shu tufayli ammiak molekulasi h+ ioni bilan nh 4+ ni hosil qiladi va u tetraedrik konfiguratsiyaga ega. [nicl4]2- ioni ham xuddi shunday tuzilishga ega. bunda cl- ioni elektrondonor, ni2+ ioni akseptor bo’ladi. cl- ioning elektronlari (x) 4s4p gibrid orbitallarga joylashuvi oqibatida [nicl4] 2- ionida sp 3 gibridlanish yuzaga kelib, markaziy atom va uning atrofida ligandlarning joylanishi tetraedrik qurshovga ega bo’lib qoladi. 3 d orbitallardagi ikkita juftlashmagan elektron …

4 / 16

tallar inson hayot faoliyatini to’la ta’minlaydi. ishqoriy va ishqoriy – yer metallari kaliy, natriy, kalsiy, magniy eritmada akva ionlar hoatida uchraydi. ular qon, limfa, to’qimalardagi suyqliklarda nerv impulslari harakatini ta’minlaydi. odam organizmida 100 mg atrofida siankobalamin ( yog’da eriydigan vitamin b12) uchraydi. bu modda gemlarga o’xshash makrosiklik kompleks birikmadir (28-rasm). bu birikmada makrosiklik ligand sifatida tetradentant azot tutgan ligand porfin turadi. b12 vitamini eritrositlarninig shakallanishi va rivojlanishida muhim rol o’ynaydi. b12 etishmasligi og’ir kasallik - kamqonlikka olib keladi. d- elementlarning organik ligandlar bilan hosil qilgan kompleks birikmalari organizmdagi oksidlanish –qaytarilish jarayonlarida katalizator sifatida ishtirok etadi. bu metallardan odam organizmida eng ko’p tarqalgani temirdir. ligandlar tabiatiga qarab, temir +2 osidlanish darajasiga ega bo’lgan kompleks birikmalar (mioglobin, gemoglobin) va +3 oksidlanish darajasiga ega bo’lgan katalaza va oksidazaga o’xshash komleks fermentlar hosil qilgan. eʼtiboringiz uchun rahmat. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png

5 / 16

kompleks birikmalarning izomeriyasi. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kompleks birikmalarning izomeriyasi. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi"

prezentatsiya powerpoint namangan davlat universtiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo’nalishi 1-bosqich kim-eu-21 guruh talabasi fozilova dilafruzning “kompleks birikmalarning izomeriyasi. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi” mavzusida yozgan mustaqil ishi reja: 1. kompleks birikmalarning izomeriyasi. 2. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi kompleks birikmalarning fazoviy tuzilishi va izomeriyasi bir xil ligandlar kompleks hosil qiluvchi atom atrofida simmetrik joylashadi. koordinatsion son 2ga teng bo’lsa, kompleks birikma chiziqli ko’rinishda bo’ladi: l -------me------- l koordinatsion son 4ga teng bo’lsa, kompleks birikma tekis kvadrat yoki tetraedr shaklda bo’ladi: yassi kvadrat tetraedr tekis kvadrat shakliga ega bo’lsa, uning tsis- va tran...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (645,8 КБ). Чтобы скачать "kompleks birikmalarning izomeriyasi. markaziy ionning ligand bilan elektrostatik taʼsirlashuvi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kompleks birikmalarning izomeri… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram