o‘zbek davlatchiligi va turk hoqonligi

PPTX 30 sahifa 5,8 MB Bepul yuklash

30 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 30

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 30

o'rta asrlar davri arxeologiyasi ilk o’rta asrlarda o’zbek davlatchiligi. eftalilar davlati va turk hoqonligi www.arxiv.uz reja: www.arxiv.uz ilk o'rta asrlar davri eftlilar davlati turk hoqonligi tarix faniga o’rta asr tushunchasi uyg’onish davri mutafakkirlari tomonidan kiritilgan bo’lib, madaniyat yuksak taraqqiy etgan antik davr bilan uyg’onish davr o’rtasidagi davrga nisbatan ishlatilgan. o’rta asrlar feodal yer egaligi munosabatlari davri bo’lib uch bosqichdan iborat: www.arxiv.uz ilk o’rta asrlar (v - іx asrlar); rivojlangan o’rta asrlar (іx - xvasrlar); so’nggi o’rta asrlar (xvі - xvіі asrning o’rtalari) ni o’z ichiga oladi. markaziy osiyoga v asr o‘rtalarida shiddat bilan kirib kelgan bu yangi ko‘chmanchi aholi yozma manbalarda xeftal, xaytal, xetal, abtal, idal, tetal, kabi qator jarangdor nomlar bilan tilga olinadi. «eftal» degan nom ilk bor «xetal» shaklida v asr arman manbalarida uchraydi. bu nom aslida «eftalon» deb yuritilgan qabila nomidan olingan. vaxshunvar boshliq eftallar davlati tashkil topgach, bu etnonim qabila nomidan davlat nomiga ko‘chgan. chunki shohlik …

2 / 30

langan chegara toshminordan o‘tmaslik shartini o‘z zimmasiga oladi. ammo bu shartlarni bajarmaydi. www.arxiv.uz bir oz vaqt o‘tgach, ikkinchi marta eftallarga qarshi qo‘shin tortadi. pero‘zning ikkinchi yurishida ittifoqdosh vizantiyaning elchisi yevsiviy ishtirok qiladi. ikkinchi yurish ham muvaffakiyatsiz tugaydi. ikkinchi marta asirlikka olingan pero‘z 30 xachir dirham o‘lpon to‘lash majburiyatini oladi. biroquningdeyarli bo‘shab qolgan xazinasidan faqat 20 xachirga yuk bo‘ladigan mablag‘ topiladi, xolos. shohning kubod ismli yosh o‘g‘li eftallar yurtiga garovga yuborilib, pero‘z tutqunliqdan ozod etiladi. ikki yil davomida eftallarga o‘lpon to‘lab turiladi. o‘lponni shoh aholi jon boshiga og‘ir soliq solish yo‘li bilan to‘playdi. yozma manbalarda bu voqealar pero‘z tomonidan eronning eftallarga sotilib oyoq osti kilingani va mazlumlikdan abadulabad oriyoniy¬lar yurti xalos bo‘la olmasligi alam bilan qayd etiladi. www.arxiv.uz belgilangan o‘lponni to‘lab bo‘lgach, pero‘z eftallar bilan aloqani yaxshilashga harakat qiladi. ular bilan quda andachilik ipini bog‘lash maqsadida raqibiga singlisini xotinlikka taklif etadi. eftallarning iltimosiga binoan 300 nafar harbiy instruktor yuboriladi. ammo eftallar …

3 / 30

isobida muayyan bojni muttasil to‘lab turgan. www.arxiv.uz shunday qilib, kibr-havoli zabardast vizantiya imperatorlarini bir necha bor tiz cho‘ktirgan sosoniylar endilikda yarim ko‘chmanchi eftallarning dahshatidan vahimaga tushib, ularning boqiy o‘lpondori bo‘lib qolgan. qisqa muddat mobaynida eftallar qobul va panjob vodiylarini egallay-dilar. so‘ngra o‘rumchi, qorashar, kucha, xo‘ton va qoshg‘ar shaharlari zabt etiladi. natijada v asrning ikkinchi yarmi va vi asr boshlarida markaziy osiyo, sharqiy eron, shimoli-g‘arbiy xindiston va sharqiy turkiston yer¬larini yagona hududga birlashtirgan ilk o‘rta asrlarnipg yangi qudratli eftallar davlati tashkil topadi. garchi bu davlat siyosiy jihatdan kushon podsholigiga nisbatan unchalik mustahkam bo‘lmasa-da, ammo maydoni jihatidan undan ulkanroq edi. bu buyuk davlat sharq mamlakatlari, xususan, markaziy osiyo xalqlari tarixida, ayniqsa, muhim o‘ringa egadir. www.arxiv.uz eftallar davlati tasarrufiga birlashgan ulkan mamlakatning tabiiy geog-rafiyasi qanchalik rang-barang bo‘lsa, aholisining etnik tarkibi ham shun-chalik qurama, ijtimoiy va iqtisodiy hayoti esa biri ikkinchisidan keskin farq qilardi. eftallarning kelib chiqishi ko‘chmanchi qabilalarga mansubligi tufayli ilk o‘rta asr …

4 / 30

, orqa tomonida esa markazda otashdon va ikki atrabontasvirlari so‘qilgan kumush tangalar zarb qiladilar. bulardan tashqari, buxoro, poykand, vardana, naxshab, samarqand va xorazmda mahalliy hokimlar tomonidan chiqarilgan chaqa tangalar mamlakat ichki savdosida keng muomalada bo‘lgan. bu, shubhasiz, mamlakatning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida mahalliy hokimlar katta nufuzga ega ekanidan dalolat beradi. eftallar davlatiga birlashgan aholining bir qismi ko‘chmanchi chorvador bo‘lsa, ikkinchi kattaroqqismi shahar va qishloqlarda yashovchi o‘troq aholi edi. uning aholisi asosan ziroatchilik bilan shug‘ullanardi. tohariston va so‘g‘d rivoj topgan dehqonchilik va bog‘dorchilikning markazi hisoblanardi. qashqadaryo va zarafshon vodiylarida g‘alladan tashqari, sholi ham yetishtirilar edi. xitoy manbalarida qayd etilishicha, v-vi asrlarda sharqiy turkiston va markaziy osiyo yerlarida ko‘plab g‘o‘za ekilgan edi. uning tolasidan oppoq va nihoyatda mayin mato to‘qilgan. xitoy bozorlarida bunday matoga talab katta bo‘lgan. chunki o‘sha davrlarda xitoyda paxta hali ekilmas edi.aholining dashtliklarda yashovchi yarim ko‘chmanchi qismi chorvachilik, xususan, mayda va yirik shoxli hayvonlar boqish, tuyachilik, tog‘li va tog‘ …

5 / 30

urf-odati, xususan, dafn marosimlari, qabr turlari hamda zodagonlarning kiyim-boshlari ta’rifi haqidagi manbalarda keltirilgan ba’zi ma’lumotlarga qaraganda, ular o‘rtasida tabaqalanish va mulkiy tengsizlik kuchli bo‘lgan. ularda o‘z davlat tuzumi, qaror topgan qonun va qoidalari mavjud bo‘lgan. jinoyatchilik bo‘yicha jazo nihoyatda qattiq bo‘lgan. o‘g‘irlik qilgan jinoyatchining boshi kesilgan. o‘g‘irlangan mol-mulkning miqdoridan qat’i nazar, u o‘n barobar qilib undirib olingan. shuni ta’kidlash joizki, eftallar o‘z tashqi siyosatlarida harbiy kuchga suyanganlar va ularning asosiy qismi suvoriylar bo‘lgan. eftallarning qonuniy davlati podshohi mutloq tomonidai boshqarilgan. ma’lumotlarga qaraganda, eftallar ko‘shni davlatlar adolatidan zarracha ham kam bo‘lmagan adolatga amal kilganlar. shunday qilib, bu davlat osiyo xalqlari tarixida siyosiy, iqtisodiy-ijtimoiy va madaniy tarixida juda katta ahamyatga ega. www.arxiv.uz vi-viii asrda turk xoqonligi markaziy osiyoning g’arbiy hududida joylashgan oltoy o’lkasida vi asrga kelib mintaqa tarixida muhim o’rin tutgan turk xoqonligi tashkil topdi. turk manbalarida turklar bir necha nomlar bilan atalgan bo‘lsada, ular bir biriga o‘xshashdir. masalan: xitoylar tuszyuelar, mo‘g‘ullar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbek davlatchiligi va turk hoqonligi" haqida

o'rta asrlar davri arxeologiyasi ilk o’rta asrlarda o’zbek davlatchiligi. eftalilar davlati va turk hoqonligi www.arxiv.uz reja: www.arxiv.uz ilk o'rta asrlar davri eftlilar davlati turk hoqonligi tarix faniga o’rta asr tushunchasi uyg’onish davri mutafakkirlari tomonidan kiritilgan bo’lib, madaniyat yuksak taraqqiy etgan antik davr bilan uyg’onish davr o’rtasidagi davrga nisbatan ishlatilgan. o’rta asrlar feodal yer egaligi munosabatlari davri bo’lib uch bosqichdan iborat: www.arxiv.uz ilk o’rta asrlar (v - іx asrlar); rivojlangan o’rta asrlar (іx - xvasrlar); so’nggi o’rta asrlar (xvі - xvіі asrning o’rtalari) ni o’z ichiga oladi. markaziy osiyoga v asr o‘rtalarida shiddat bilan kirib kelgan bu yangi ko‘chmanchi aholi yozma manbalarda xeftal, xaytal, xetal, abtal, idal, tetal, kabi qator...

Bu fayl PPTX formatida 30 sahifadan iborat (5,8 MB). "o‘zbek davlatchiligi va turk hoqonligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbek davlatchiligi va turk ho… PPTX 30 sahifa Bepul yuklash Telegram