statistika va variatsiya

PPTX 22 pages 610.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 610.2 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

statistikada variatsiyani baholash usullariva dispersion tahlil asoslari mavzu: variatsion tahlil metodi. dispersiyalarni qo’shish qoidalari reja: variatsiya to’g’risida tushuncha. variatsiyaning miqdoriy o’lchovlari standart chetlanishni talqin qilish statistikaning muhim vazifalaridan biri faqatgina umumlashtiruvchi ko’rsatkichlarni (o’rtachalarni) hisoblash bilan cheklanmasdan, balki to’plam birliklarining o’rtachadan tafovutini, farqini, chetlanishini ham o’rganishdir. bu ishni statistika variatsiya ko’rsatkichlari yordamida bajaradi. “variatsiya” so’zi lotincha “variatio” so’zidan kelib chiqqan bo’lib, o’zgarish, farq, tebranishni bildiradi. statistikada variatsiya deganda, o’zaro qarama-qarshi omillar ta’sirida bo’lgan, bir turli birlikdan tashkil topgan miqdoriy o’zgarishlarga tushuniladi. o’rganilayotgan belgining tasodifiy va surunkali (sistematik) variatsiyalari bo’lishi mumkin. 1. variatsiya to’g’risida tushuncha tasodifiy variatsiyani boshqarib bo’lmaydi. surunkali variatsiyaga qisman bo’lsada, ta’sir o’tkazish mumkin. variatsion kenglik (r) deganda belgining eng katta va kichik hadlari orasidagi farq (tafovut) tushuniladi va u quyidagicha aniqlanadi: r=xmax-xmin bu erda: r- variatsion kenglik; xmax - belgining eng katta darajasi; xmin – belgining eng kichik darajasi. o’rtacha chiziqli chetlanish variantalar bilan o’rtacha farqining variantalar soniga nisbatidir. …

2 / 22

isbati tushuniladi. bu ko’rsatkich foizda ifodalanadi va quyidagi formula bilan aniqlanadi: quydagi jadval ma’lumotlari asosida variatsiya ko’rsatkichlarini hisoblaymiz. ish normasini bajarganlar bo’yicha guruhlar, % sotuvchilar soni, (f) intervalning o’rtacha qiymati, x xf 90-100 28 95 2660 -10 100 2800 100-110 48 105 5040 0 - - 110-120 20 115 2300 +10 100 2000 120-130 4 125 500 +20 400 1600 jami 100 - 10500 - 6400 birinchi navbatda o’rtacha norma bajarilishini aniqlaymiz: dispersiyani aniqlaymiz. o’rtacha kvadratik chetlanish teng: variatsiya koeffitsientini hisoblaymiz: 2-rasm. 1-jadvaldagi chetlanishlaruchun nuqtali diagramma e’tiboringiz uchun rahmat !!! oleobject1.bin image9.wmf oleobject2.bin image10.wmf oleobject3.bin image11.wmf oleobject4.bin image12.wmf oleobject5.bin image13.wmf oleobject6.bin image14.wmf oleobject7.bin image15.wmf oleobject8.bin image16.wmf oleobject9.bin image17.wmf image18.png image19.png image20.png oleobject10.bin image21.wmf oleobject11.bin image22.wmf oleobject12.bin image23.wmf oleobject13.bin image24.wmf image25.emf image26.emf image27.emf image28.emf image29.emf image30.emf image31.emf image32.emf image33.emf image34.emf image35.emf image36.emf image1.jpeg image7.jpeg n x x d - s = f f x x d s - s = 2 …

3 / 22

atsiyasini o’lchashda ma’nosizdir. buning sababi, ikkita m’lumotlar qatori b ir xil variatsion kenglikka ega bo’lgan holda ma’lumotlar variatsiyasi tufayli juda ham katta tafovutga ega bo’lishi mumkin. 2.19 - rasmda tasvirlangan fenomen quyidagicha: rasmda ko’rsatilgan har ikki taqsimot qatorlari bir xil vaiiatsion kenglikka ega, lek in biz allaqachon bildikki, b dori vositasi bo’yicha javob vaqtlari a dori vositasiga nisbatan kamroq tarqoqlikka ega. demak, ko’rishiniz mumkinki, variatsion kenglik har doim ham katta ma’lumotlar qatorlari uchun ma’lumotlar variatsiyasidagi farqlarni ani qlay olmaydi. * manba: lames mcclave, terry sincich. statistics. 12 th edition. pearson education, inc. 2013. 61-64 pp. keling, variatsion kenglikdan ko’ra ma’noliroq bo’lgan ma’lumotlar variatsiyasi ko’rsatkichini aniqlay olishimiz yoki yo’qligini ko’rib chiqamiz. 2.5 - jadvaldagi ikkita tanlama to’plamni ko’z oldingizga keltiring: har birida 5 tadan ko’rsatkich mavjud. (qulaylik uchun biz raqamlarni tartibladik.) e’tibor bersangiz har ikkala to’plam ham 3 ga teng o’rtachaga ega, biz har bir ko’rsatkich va o’rtacha orasidagi masofa yo’nalishni, …

4 / 22

tlarni beradi. keyingi qadam bu – ushbu oraliqdagi ma’lumotlarni variatsiyaning yagona sonli o’lchoviga keltirishdir. x bo’yicha chetlanishlarning o’rtachasini topish yordam bermaydi, chunki manfiy va musbat chetlanishlar biri birini yo’qotadi va shuning uchun chetlanishlarning yig’indisi (demak o’rtacha chetlanish) ha m doim nolga teng bo’ladi. manfiy va musbat chetlanishlar biri birini yo’qotadi degan faktni muhokama qilishda ikkita usul hayolga keladi. birinchisi, hamma chetlanishlarni musbat sifatida qabul qilish, ikkinchisi, manfiy qiymatlarning ishorasini baratara f etish. biz ushbu fikrlarni qabul qila olmaymiz, sababi variatsiyaning natijaviy ko’rsatkichi (chetlanishlar absolyut qiymatlarining o’rtachasi) keyinchalik qiyinchiliklar tug’dirishi mumkin. ikkinchi chetlanishlarning manfiy ishoralarini bartaraf qilish metodi ularni kvadratga ko’tarishdir. kvadratga ko’tarilgan chetlanishlardan biz hisoblashimiz mumkin bo’lgan miqdor ma’lumotlar qatori variatsiyasining ancha ma’noliroq tasvirini kafolatlaydi va xulosalar qilishda kamroq analitik qiyinchiliklarni tug’dira di. ma’lumotlar qatorida hisoblangan kvadratik chetlanishlardan foydalanish uchun, biz dastlab tanlama to’plam dispersiyasini hisoblaymiz. n o’lchamli tanlama to’plam uchun tanlama to’plam dispersiyasi o’rtachadan chetlanishlar kvadrati yig’indisining ( n …

5 / 22

tandart chetlanishini hisoblashdir. tanlama to’plamning standart chetlanishi ,s, tanlama to’plam dispersiyasi s 2 ning musbat ildizi sifatida aniqlanadi yoki matematik jihatdan , 2ss σ 2 (sigma kvadrat) belgisi bilan belgilanadigan bosh to’plam dispersiyasi to’plamdagi barcha birliklarning o’rtacha, µ dan kvadrat chetlanishlarining o’rtachasidir va σ (sigma) esa ushbu miqdorning kvadrat ildizidir. dispersiya va standart chetlanish uchun belgilar s 2 =tanlama to’plam dispersiyasi s=tanlama to’plam standart chetlanishi σ 2 =bosh to’plam dispersiyasi σ=bosh to’plam standart chetlanishi e’tibor bersangiz, dispersiyadan farqli ravishda, standart chetlanish - ko’rsatkichlarning haqiqiy birligida ifodalanadi . masalan, agar haqiqiy ko’rsatkichlar dollarda bo’lsa, dispersiya mahsus birliklar “dollar kvadratlarda” ifodalanadi, lekin standart chetlanish dollarlarda ifodalanadi . biz tanlama to’plam dispersiyasini hisoblashda nima uchun nning o’rniga (n- 1) bo’luvchidan foydalanishimizni bilishga qiziqayotgan bo’lishingiz mumkin.tanlama to’plam dispersiyasi o’rtachadan kvadratik o’rtacha oraliq bo’lishi uchunndan foydalanish mantiqiyroq emasmi ? muammo shundaki, ndan foydalanish bosh to’plam disp ersiyasi σ 2 ning kattaroq qiymat qabul qilishiga olib …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistika va variatsiya"

statistikada variatsiyani baholash usullariva dispersion tahlil asoslari mavzu: variatsion tahlil metodi. dispersiyalarni qo’shish qoidalari reja: variatsiya to’g’risida tushuncha. variatsiyaning miqdoriy o’lchovlari standart chetlanishni talqin qilish statistikaning muhim vazifalaridan biri faqatgina umumlashtiruvchi ko’rsatkichlarni (o’rtachalarni) hisoblash bilan cheklanmasdan, balki to’plam birliklarining o’rtachadan tafovutini, farqini, chetlanishini ham o’rganishdir. bu ishni statistika variatsiya ko’rsatkichlari yordamida bajaradi. “variatsiya” so’zi lotincha “variatio” so’zidan kelib chiqqan bo’lib, o’zgarish, farq, tebranishni bildiradi. statistikada variatsiya deganda, o’zaro qarama-qarshi omillar ta’sirida bo’lgan, bir turli birlikdan tashkil topgan miqdoriy o’zgarishlarga tushu...

This file contains 22 pages in PPTX format (610.2 KB). To download "statistika va variatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika va variatsiya PPTX 22 pages Free download Telegram