mantiqiy o'qitish materiallari

DOCX 97 pages 686.1 KB Free download

97 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 686.1 KB

File type DOCX

Pages 97

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 97

¤zbekiston respublikasi oliy va ¤rta maxsus ta'lim vazirligi o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi. namangan muhandislik-texnologiya instituti. mantiq ma'ruzalar matni. namangan 2022. kirish istiqlol mohiyaini chuqur anglash, ayniqsa hozirgi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, ma'naviy munosabatlarning rivojini tahlil qilish, undan amaliy hayotimiz uchun kerakli xulosalarni chiqarish ehtiyoji kishilarda mantiqiy fikr yuritish madaniyatining etarli darajada yuqori bo'lishini taqozo etadi. bunga erishishning samarali vositalardan biri mantiqning qonun-qoidalarini atroflicha o'rganish va uning yordamida mustaqil fikr yuritish qobiliyatini rivojlantirishdir. bu esa, o'z navbatida, davr ruhiga mos keladigan, hayotimiz bilan uzviy bog'langan, milliy g'oya va mafkuraning mohiyatini ifoda etadigan, undan oziqlanadigan, ulug' mutafakkirlarimiz san'at darajasigacha ko'tarilishga hissa qo'shgan mantiq ilmining erishgan natijalarini hisobga oladigan, ularni rivojlantiradigan o'quv adabiyotlarini yaratish zaruriyatini keltirib chiqaradi. shuni alohida qayd etish zarurki, bunday holat faqat mantiqdagina vujudga kelgan emas. u barcha ijtimoiy-gumanitar fanlar uchun xarakterlidir. bu fanlar bo'yicha yangi o'quv adabiyotlarini yaratishning bugungi kun uchun dolzarb vazifa ekanligini prezidentimiz i.a. karimov …

2 / 97

azalar mantig'i haqida umumiy ma'lumot berilgan hamda predikatlar mantig'ini yaratish yo'llari ko'rsatilgan. argumentlashga oid masalalar doirasi ham ancha kengaytirilgan, ularning mazmuni yangi ma'lumotlar hisobiga boyitilgan. bu hol muammo va nazariya masalalarini yoritishga ham tegishlidir. xususan, matnda nazariyaning strukturasi, funktsiyalari va turlarini yangicha yondashish asosida ochib berishga urinishni kuzatish mumkin. matnlarda keltirilgan misollar ilmiy bilish va hayotimizning turli xil sohalariga tegishli bo'lib, talabalarning dunyoqarashini kengaytirishga xizmat qiladi. ular orasida milliy g'oya va milliy mafkurani yaratish bilan bog'liq tushunchalarni ham uchratish mumkin. xar bir mavzudan keyin uning tayanch tushunchalari, takrorlash uchun savollar, mustaqil ish uchun topshiriq va tavsiyalar hamda adabiyotlar ro'yxati berilgan. ma'ruzalar matni oliy o'quv yurtlarining nofalsafiy mutaxassisliklari bo'yicha ta'lim olayotgan talabalarga mo'ljallangan bo'lsada, undan universitetlarning falsafa fakultetlari va bo'limlari talabalari ham foydalanishi mumkin. tabiiyki, ma'ruza matnlari ba'zi kamchiliklardan xoli bo'lmasligi mumkin. ular haqida bildirilgan fikrlarni mualliflar mamnuniyat bilan qabul qiladilar. 1-mavzu. mantiq ilmining predmeti va ahamiyati. reja: 1. tafakkur mantiq …

3 / 97

i aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig'indisini (masalan «sub'ektiv mantiq» iborasida), va nihoyat, uchinchidan, tafakkur shakllari va qonunlarini o'rganuvchi fanni ifoda etishda ishlatiladi. mantiq ilmining o'rganish ob'ektini tafakkur tashkil etadi. «tafakkur» arabcha so'z bo'lib, o'zbek tilidagi «fikrlash», «aqliy bilish» so'zlarining sinonimi sifatida qo'llaniladi. tafakkur bilishning yuqori bosqichidir. uning mohiyatini yaxshiroq tushunish uchun bilish jarayonida tutgan o'rni, bilishning boshqa shakllari bilan bo'lgan munosabatini aniqlab olish zarur. bilish voqelikning, shu jumladan, ong hodisalarining inson miyasida sub'ektiv, ideal obrazlar shaklida aks etishidan iborat. bilish jarayonining asosini va oxirgi maqsadini amaliyot tashkil etadi. barcha hollarda bilish insonning hayotiy faoliyati bilan u yoki bu darajada bog'liq bo'lgan, uning ma'lum bir ehtiyojini qondirishi mumkin bo'lgan narsalarni tushunib etishga bo'ysundirilgan bo'ladi. bilish jarayonini amalga oshirar ekan, kishilar o'z oldilariga ma'lum bir maqsadlarni qo'yadilar. ular o'rganilishi lozim bo'lgan predmetlar doirasi, tadqiqot yo'nalishi, shakllari va metodlarini belgilab beradi. bilish murakkab, ziddiyatli, turli xil darajalarda va shakllarda amalga oshadigan jarayondir. uning dastlabki …

4 / 97

boshqa predmetlardan (masalan olmani behidan, nokdan va shu kabilardan) farq qilish imkonini beradi. tasavvur esa avval idrok etilgan predmetning obrazini ma'lum bir signallar (berilgan predmet bilan ma'lum bir umumiylikka ega bo'lgan) ta'sirida miyada qayta hosil qilishdan, yoki shu va boshqa obrazlar negizida yangi obraz yaratishdan iborat hissiy bilish shaklidir. masalan, tanishingizga o'xshagan kishini uchratganda tanishingizni eslaysiz, yoki qurmoqchi bo'lgan imoratingizni mavjud imoratlar obrazlari yordamida yaqqol his qilasiz. xissiy bilishning barcha shakllariga xos bo'lgan xususiyatlari qatoriga quyidagilar kiradi: birinchidan, hissiy bilish ob'ektning (predmetning yoki uning birorta xususiyatining) sub'ektga (individga, to'g'rirog'i, uning sezgi organlariga) bevosita ta'sir etishini taqozo etadi. tasavvur ham bundan istisno emas. unda obrazi qayta hosil etilayotgan (yoki yaratilayotgan) predmet emas, u bilan bog'liq bo'lgan boshqa predmet-signal ta'sir etadi. ikkinchidan, hissiy bilish shakllari predmetning tashqi xususiyatlari va munosabatlarini aks ettiradi. uchinchidan, hissiy obraz predmetning yaqqol obrazidan iborat. to'rtinchidan, hissiy bilish, konkret individlar tomonidan amalga oshirilganligi uchun ham, har bir alohida …

5 / 97

arni bajarishga yo'naltiriladi, ijodiy fantaziya elementlari bilan boyitiladi. masalan, guvohlarning bergan ko'rsatmalari asosida jinoyatchining portreti yaratiladi, yaqqol his qilinadi va qidiriladi. lekin, shunga qaramasdan hissiy bilish o'z imkoniyatlari, chegarasiga ega. u bizga alohida olingan predmetlar (yoki predmetlar to'plami), ularning tashqi belgilari haqida ma'lumot beradi. unda mavjud predmetlar o'rtasidagi aloqadorlik (masalan muz bilan havoning harorati o'rtasidagi bog'lanish) o'rganilmaydi, predmetlarning umumiy va individual, muhim va nomuhim, zaruriy va tasodifiy xususiyatlari farq qilinmaydi. bundan tashqari, ba'zi hollarda hissiyotimiz bizni aldab qo'yadi. masalan, uzoqdan sizga qarab yurib kelayotgan kishini tanishingizga o'xshatasiz, lekin yaqinroq kelganda uning boshqa kishi ekanligi ma'lum bo'ladi. boshqa bir misol. endi tanishgan kishingiz haqidagi dastlabki taassurot (bu asosan uning tashqi tamonidan ko'rinishiga qarab hosil qilinadi), u bilan muloqatda bo'lgandan keyin o'zgaradi. mana shu o'rinda «kiyimiga qarab kutib olishadi, aqliga qarab kuzatishadi» degan maqolning hissiy bilish bilan aql o'rtasidagi o'zaro munosabatni, farqni yaxshi ifoda qilishini ta'kidlash lozim. yuqorida qayd etib o'tilgan holatlar …

Want to read more?

Download all 97 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mantiqiy o'qitish materiallari"

¤zbekiston respublikasi oliy va ¤rta maxsus ta'lim vazirligi o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi. namangan muhandislik-texnologiya instituti. mantiq ma'ruzalar matni. namangan 2022. kirish istiqlol mohiyaini chuqur anglash, ayniqsa hozirgi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, ma'naviy munosabatlarning rivojini tahlil qilish, undan amaliy hayotimiz uchun kerakli xulosalarni chiqarish ehtiyoji kishilarda mantiqiy fikr yuritish madaniyatining etarli darajada yuqori bo'lishini taqozo etadi. bunga erishishning samarali vositalardan biri mantiqning qonun-qoidalarini atroflicha o'rganish va uning yordamida mustaqil fikr yuritish qobiliyatini rivojlantirishdir. bu esa, o'z navbatida, davr ruhiga mos keladigan, hayotimiz bilan uzviy bog'langan, milliy g'oya va mafkuraning mohiyat...

This file contains 97 pages in DOCX format (686.1 KB). To download "mantiqiy o'qitish materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiqiy o'qitish materiallari DOCX 97 pages Free download Telegram