arifmetik va mantiqiy operasiyalarga oid elektronika fanidan ta'lim materiallari

DOCX 19 pages 155.4 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.4 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: “kvadrat tenglamalar farg’ona davlat texnika universiteti axborot texnologiyalari va telekomunikatsiya fakulteti ____________ yo’nalishi ___ guruh talabasi ______________ning elektronika va sxemalar fanidan tayyorlagan mustaqil ish mavzu: “arifmetik va mantiqiy operasiyalar komandalari.arifmetik komandalar. mantiqiy komandalar”. topshirdi: o’rinov.s qabul qildi: jo’rayiva.g farg’ona 2025 yil. mavzu: arifmetik va mantiqiy operasiyalar komandalari.arifmetik komandalar. mantiqiy komandalar reja: 1. arifmetik va mantiqiy operatsiyalar tushunchasi 2. arifmetik operatsiyalar komandalarining ishlash prinsipi (qo‘shish, ayirish) 3. mantiqiy operatsiyalar komandalarining ishlash prinsipi (and, or, not) 4. asosiy mantiqiy elementlar va ularning sxemalari 5. arifmetik-mantiqiy qurilma (alu) sxemasi va ishlashi arifmetik operatsiyalar komandalarining ishlash prinsipi (qo‘shish, ayirish) arifmetik va mantiqiy operatsiyalar tushunchasi kirish zamonaviy raqamli elektronika, xususan, mikroprotsessorlar, mikrokontrollerlar va raqamli qurilmalar sonli (raqamli) signallar bilan ishlaydi. ushbu signallar ustida bajariladigan amallar ikki asosiy turga bo‘linadi: arifmetik va mantiqiy operatsiyalar. ular kompyuter tizimlarining, elektron hisoblash mashinalarining va avtomatik boshqaruv tizimlarining ishlash asosini tashkil etadi. arifmetik operatsiyalar – bu raqamlar ustida matematik …

2 / 19

lash · dastur algoritmlarini boshqarish elektron ko‘rinishda: raqamli sxemalarda arifmetik operatsiyalar bitlar asosida bajariladi. masalan, 4 bitli qo‘shuvchi sxema yaratilsa, u 0 dan 15 gacha sonlarni qo‘sha oladi. qo‘shuvchi sxemalar: · half adder (yarim qo‘shuvchi) — faqat 2 bitni qo‘shadi. · full adder (to‘liq qo‘shuvchi) — 2 bit va carry (ko‘chish) bitini hisoblaydi. · bir nechta full adder’larni birlashtirib, 4 bitli, 8 bitli yoki 16 bitli qo‘shuvchi yaratiladi. mantiqiy operatsiyalar – bu raqamli (binary) qiymatlar ustida bajariladigan mantiqiy amallar bo‘lib, ular kompyuter mantiqiy qarorlar qabul qilishida muhim o‘rin egallaydi. binary qiymatlar: faqat 0 (yo‘q) yoki 1 (bor) bo‘lishi mumkin. mantiqiy operatsiyalar mantiqiy elementlar yordamida amalga oshiriladi. asosiy mantiqiy operatsiyalar: operatsiya tushuntirish funktsional ifoda natija sharti and va a ∧ b a=1 va b=1 bo‘lsa, natija=1 or yoki a ∨ b kamida bittasi 1 bo‘lsa not inkor ¬a a=1 bo‘lsa, natija=0 xor eksklyuziv or a ⊕ b a va b farqli …

3 / 19

lar oʻziga xos sodda usullarda yechiladi va kelgusida matematikani chuqur oʻrganishga zamin boʻladi. arifmetika deganda son tushunchasining paydo boʻlishi va rivojlanishi, hisoblash usullari va hisoblash qurollari takomillashuvi va turli tarzdagi sonlar bilan amallar bajarish tushuniladi. sonlar bilan mantiqiy mulohazalar yuritishga urgʻu berilganda nazariy arifmetika tushunchasi ishlatiladi. butun sonlarning xususiyatlari sonlar nazariyasida oʻrganiladi. arifmetika tushunchasi har xil buyumlar, narsalar ustida amallar bajarish zaruriyati tugʻilganda ham ishlatiladi. arifmetika algebra bilan uzviy bogʻliq. arifmetika qadimda odamlar barmoklari yor-damida sanash va hisoblashni boshlagan paytlarda paydo boʻlgan. keyinchalik hisoblash va sodda oʻlchov ishlarini amalga oshirish natijasida arifmetima tez rivojlandi. ayniqsa, pul paydo boʻlgandan soʻng pul hisobi, ishlab chiqarish vositalarining koʻpayishi, boshqa fanlarga tatbiq qilinishi tufayli algebra fan sifatida shakllandi. algebraning rivojlanish jarayonining eng muhim bosqichlari hindiston madaniyati taraqqiyoti bilan bogʻliq. oʻrta dengiz atrofidagi davlatlarning juda koʻp qismida, gʻarbiy osiyodan tortib to hindistongacha, arifmetika va umuman matematikaning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan oʻrta asr sharqi olimlari oʻz …

4 / 19

zirgacha saqlanib qolgan. arifmetika arifmetik progressiya va geometrik progressiya turlari mavjud. arifmetika tarixi yaqqol ajralib turadi. arifmetika qanday paydo boʻlgan arifmetikani raqamlar haqidagi fan deb atash mumkin. soʻzning oʻzi yunoncha “arifmos”dan kelib chiqqan boʻlib, “raqamlar” degan maʼnoni anglatadi. dastlab, odamlar qoʻy va sigirlarini barmoqlari yordamida hisoblagan. keyin odamzod tayoqchalardagi kertiklar yordamida hisoblashni boshlagan va keyingi bosqichda har bir raqamni belgi yoki ramz yordamida yozish mumkin boʻlgan hisoblash tizimini ixtiro qilgan. qadimgi yunonlar bu maqsadda alifbo harflarini moslashtirgan, rimliklar esa raqamlarni yozish uchun alifbodagi barcha ortiqcha harflarni tushirib qoldirib, atigi 7 ta harfdan foydalangan. bu tizim qayd va yozuv uchun ishlatilgan, hisob uchun abak (schyot)dan foydalanilgan. arablar hind tizimi asosida biz hozirgacha foydalanayotgan raqamlarni ishlab chiqqan. oʻnlik sonlarni belgilash uchun ular noldan foydalangan va bu hisoblash tizimini nihoyatda soddalashtirgan. ruscha “sifri” (raqamlar) soʻzi arablarning nolni anglatgan “sifr” soʻzidan kelib chiqqan. arab hisoblash tizimidan foydalanishni tavsiya qilgan birinchi arifmetik darslik 1202-yilda nomaʼlum …

5 / 19

al bilish kerakligi haqida gapirish kerak emas. arifmetika - raqamlar va ularning amallarini o'rganuvchi fan bo'lib, uning tarixi qadimgi odamlarning hisoblash usullaridan boshlangan. arifmetikaning asoslari ushbu amallar matematikada muhim asoslarni tashkil qiladi va arifmetika orqali olingan bilimlar, yanada kompleks matematik masalalarni hal qilish uchun zamin yaratadi tarixiy rivojlanishi arifmetikaning tarixi qadimgi davrlarda boshlangan. dastlab, insonlar barmoq yordamida hisoblashni boshlagan va keyinchalik bu hisoblashni tayoqchalardagi belgilashlar orqali davom ettirgan. yana kelgusi davrda raqamlash tizimlari, masalan, rim raqamlari va arab raqamlari ixtiro qilindi muhammad al-xorazmiy muhammad ibn muso al-xorazmiyning “al-jabr val-muqabala” asari matematikada yangi davrni boshlandi va xozirgi "algebra" terminining kelib chiqishiga sabab bo'ldi. uning asarlari arifmetikaning rivojlanishiga katta hissa qo'shdi va urf-odatlardan kelib chiqqan matematik maslahatlar va amallarni o'z ichiga oladi muomala usullari va raqamlar arifmetika xorazm va bu darajada amallarni hal qilish usullari bo'yicha dastlab muhandislik ishlarida keng qo'llanilgan. u asosan sanoq tizimlari orqali rivojlandi, bu xususan darsliklarda ko'rsatiladi va …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arifmetik va mantiqiy operasiyalarga oid elektronika fanidan ta'lim materiallari"

mavzu: “kvadrat tenglamalar farg’ona davlat texnika universiteti axborot texnologiyalari va telekomunikatsiya fakulteti ____________ yo’nalishi ___ guruh talabasi ______________ning elektronika va sxemalar fanidan tayyorlagan mustaqil ish mavzu: “arifmetik va mantiqiy operasiyalar komandalari.arifmetik komandalar. mantiqiy komandalar”. topshirdi: o’rinov.s qabul qildi: jo’rayiva.g farg’ona 2025 yil. mavzu: arifmetik va mantiqiy operasiyalar komandalari.arifmetik komandalar. mantiqiy komandalar reja: 1. arifmetik va mantiqiy operatsiyalar tushunchasi 2. arifmetik operatsiyalar komandalarining ishlash prinsipi (qo‘shish, ayirish) 3. mantiqiy operatsiyalar komandalarining ishlash prinsipi (and, or, not) 4. asosiy mantiqiy elementlar va ularning sxemalari 5. arifmetik-mantiqiy qurilma (alu) sx...

This file contains 19 pages in DOCX format (155.4 KB). To download "arifmetik va mantiqiy operasiyalarga oid elektronika fanidan ta'lim materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: arifmetik va mantiqiy operasiya… DOCX 19 pages Free download Telegram