ijtimoiy-pedagogika va pedagogik sotsiologiyada "me'yor" va "me'yordan og‘ish" tushunchasi

PPTX 27 pages 2.0 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu:shaxs va deviant xulq-atvor sotsiologiyasi. 5- ma`ruza: ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyada “me'yor” va “me'yordan og‘ish” tushunchasi. deviant xulq - ijtimoiy-pedagogik muammo sifatida reja: 1. me'yor va me'yordan og‘ish: tushuncha va tavsifi. 2. me'yordan og‘ish turlari. me'yordan og‘ishish tiplari. 3. me'yordan og‘ish nazariyalari. 4. deviatsiya va uning turlari. 5. o’smirlarning deviant xulq-atvori sabablari. 6. o’smirlarda deviant hulq-atvorning oldini olishga asosiy yondashuvlar. 7. deviatsiya kontseptsiyasida reabilitatsiya, profilaktika va korrektsiya masalalari. 1. me'yor va me'yordan og‘ish: tushuncha va tavsif. rivojlanishning qaysi bosqichida bo’lishidan qat’iy nazar, qanday jamiyatda, u eng rivojlangan, farovon iqtisodiy rivojlangan mamlakat bo’ladimi, yoki rivojlanayotgan jamiyatmi, ularda o’zlariga alohida e’tibor talab etadigan insonlar bo’ladi. biroq, bu toifadagi insonlarga jamiyatning tarixiy-madaniy sharoitiga muvofiq turli davrlarda turlicha munosabatda bo’lib kelingan. masalan, qadimgi spartada alohida qattiq jismoniy kamsitish (xasta, jismoniy nosog’lom bolalarni qadimgi spartachilar qoyalardan uloqtirganlar) bilan ajralib turgan. yevropa mamlakatlarida “imkoniyati cheklangan insonlar” iborasi ko’p ishlatiladi. “muammoli inson” tushunchasi aqshda keng qo’llanilsa, …

2 / 27

, tavsifnomalari mavjud. me’yorga muvofiq bo’lmagan holatlar barchasi boshqa so’z “me’yordan og’ishlik” deb yuritiladi. ijtimoiy pedagogikada “me’yor” va “me’yordan og’ishlik” tushunchalari juda muhimdir. ular bolaning ijtimoiy xulq-atvori rivojlanish jarayonini xarakterlash uchun qo’llaniladi. xulqiy og’ishlik negativ va pozitiv xarakterga ega bo’lishi mumkin. masalan, me’yordan xulqiy og’ishlik holati bola rivojlanishida ham aqliy norasolik va qobiliyatlilik bo’lib ifodalanishi mumkin. me’yordan og’ishganlik tiplari. me’yordan og’ishganlikni shartli ravishda to’rt guruhga bo’lish mumkin: jismoniy, psixik, pedagogik va ijtimoiy me’yordan og’ishlik. jismoniy me’yordan og’ishlik insonning sog’lig’i bilan bog’liq bo’lib, tibbiy ko’rsatkichlar orqali belgilanadi. psixik me’yordan og’ishlik eng avval bolaning aqliy rivojlanishi, uning psixik nuqsonlari bilan bog’liq. pedagogik me’yordan og’ishlik. ta’limni egallaganlik yoki egallay olmaganlikda me’yordan og’ish haqida fikr yuritish mumkin. ijtimoiy me’yordan og’ishganlik ijtimoiy me’yorlar – bu jamiyatning u yoki bu davrida, bosqichida maxsus o’rnatilgan hatti-harakat namunalari yoki yo’l qo’yilishi mumkin bo’lgan (ruxsat etiladigan yoki majburiy) qoidalardir. ijtimoiy me’yorlar ikki katta guruhga bo’linadi: universal me’yorlar, jamiyatdan har …

3 / 27

lik, huquqbuzarlik va boshqalar kiradi. ilmiy pedagogik adabiyotlarda bu toifadagi bolalarni turlicha atamalar bilan beradilar: «tarbiyasi og’ir», «og’ir xulqli», «deviant bola», xulqi og’ishgan, asotsial xulqli bola chekinishning (og’ishning) turlari. me’yorlardan chekinishning to’rtta turi mavjud. bular: jismoniy, psixik, pedagogik va ijtimoiy. jismoniy chekinish birinchi navbatda insonning sog’ligi bilan bog’liq bo’lib, tibbiy ko’rsatkichlar orqali belgilanadi. bularga insonning bo’yi, vazni kabilar kirishi mumkin. bundan tashqari biron bir faoliyat yuritishda imkoniyatlari cheklangan, ya’ni sog’ligi tufayli o’z qobiliyatini yo’qotgan, defekti bor insonlar hamda nogironlar shular jumlasidandir. sog’ligi va rivojlanishi jihagidan chekinishlarga duch kelgan insonlar turli klassifikatsiyalarga ajratiladi. shunday imkoniyatlari cheklangan insonlar guruhiga quyidagilar kiradi: kasallar va betoblar. bular faoliyat yuritishda qiyinchiliklarni vujudga keltiruvchi anatomik elementlar, psixik yoki fiziologik anomaliyalar yoki yo’qotishlarga duch kelgan insonlardir. psixik va pedagogik chekinish psixik chekinish birinchi navbatda bolaning aqliy rivojlanganlik darajasi hamda ularning psixik kamchiliklari bilan bog’liq. bu guruh insonlarga anomal bolalar: psixik rivojlanishida turli xil to’siqlar mavjud insonlar, aqli …

4 / 27

an qoidalar, xatti-harakatlar andozasidir. ijtimoiy chekinish yoki og’ishlarning oldini olish va tartibga solib borish uchun qadimda turli xil afsonalar, an’analar va diniy marosimlar yaratilgan. ijtimoiy me’yorlarni, shuningdek, huquqiy, ma’naviy, siyosiy, diniy va h. guruhlarga ajratish mumkin. ijtimoiy me’yorlar va insonlarning ulardan og’ishi yoki chekinishi ular yashab turgan jamiyatning ajralmas faktori bo’lib hisoblanadi. bolalar orasidagi ijtimoiy og’ish esa uning o’sha jamiyatda salbiy sifatlar ta’sirida tarbiyalanini, salbiy ijtimoiy guruhga kirishi, ijtimoiy rolni egallab, ijtimoiy tajribalarni o’rganishi sifatida xarakterlanadi. ijtimoiy pedagogikada buni «tarbiyasi og’ir bolalar» deb yuritishadi. ya’ni bu bolalarning xatti-harakatlari, xulq-atvorlari jamiyat tan olgan me’yorlarga zid. ijtimoiy pedagogning ish faoliyati esa shunday ijtimoiy og’ishlarni profilaktika hamda reabilitatsiya qilishga qaratilgandir. 3. me'yordan og‘ish nazariyalari. odob-axloq me’yorlari va ulardan chekinish yoki og’ish hollari borasidagi to’plangan bilimlar ularning sabablarini belgilovchi faktorlar mavjud ekanligidan dalolat beradi. bu faktorlarni uchta guruhga ajratish mumkin: biogen, sotsiogen va psixogen. insonda ro’y beradigan bunday holatlarni sotsiologiya, psixologiya, ijtimoiy pedagogika, tibbiyot …

5 / 27

ri. deviatsiya tiplari o’smirlik davrini o’tish bosqichi deb ataydilar. bolalar yosh ko’rsatkichlari davrida o’tish bosqichi eng qiyin va murakkab davrdir. bu davrni yana shu sababli ham o’tish davri deb hisoblaydilarki, bu o’sish bosqichida inson bolalikdan kattalik davriga, bola xarakteridan, yetuk inson bo’lib shakllanadigan, o’ziga xos jarayonlar davriga o’tiladi. deviantni guruh yoki jamiyatda ko’pchilik odamlar tomonidan qabul qilingan me’yor va me‘yorlar yig’indisiga mos kelmaslik deb aytish mumkin. chunki, xulq atvorning umumiy qoidalarini ko’pchiligimiz buzamiz. ko’pchilik kichik o’g’irliklar, masalan, do’kondan biror narsaga haq to’lamay shaxsiy manfaatlar yo’lida foydalanish uchun olib ketish hollariga yo’l qo’yganmiz. deviant xulq deganda, quyidagilar nazarda tutiladi: jinoyatchilik alkogolni ko’p iste’mol qilish giyohvandlik. foxishabozlik. jinoyatchilik. muayyan davlatda o’rnatilgan qonun va me’yorlarga nisbatan ayrim shaxslarning salbiy munosabati jinoiy faoliyat, mazkur shaxs esa jinoyatchi hisoblanadi ichkilikbozlik. bu borada ilmiy adabiyotlarda bir nechta tasniflar mavjud: 1) alkogolni har-har zamonda iste’mol qilish; 2) alkogolni ko’p iste’mol qilish- spirtli ichimlikliklarni muntazam, ya’ni haftada bir …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy-pedagogika va pedagogik sotsiologiyada "me'yor" va "me'yordan og‘ish" tushunchasi"

mavzu:shaxs va deviant xulq-atvor sotsiologiyasi. 5- ma`ruza: ijtimoiy pedagogika va pedagogik sotsiologiyada “me'yor” va “me'yordan og‘ish” tushunchasi. deviant xulq - ijtimoiy-pedagogik muammo sifatida reja: 1. me'yor va me'yordan og‘ish: tushuncha va tavsifi. 2. me'yordan og‘ish turlari. me'yordan og‘ishish tiplari. 3. me'yordan og‘ish nazariyalari. 4. deviatsiya va uning turlari. 5. o’smirlarning deviant xulq-atvori sabablari. 6. o’smirlarda deviant hulq-atvorning oldini olishga asosiy yondashuvlar. 7. deviatsiya kontseptsiyasida reabilitatsiya, profilaktika va korrektsiya masalalari. 1. me'yor va me'yordan og‘ish: tushuncha va tavsif. rivojlanishning qaysi bosqichida bo’lishidan qat’iy nazar, qanday jamiyatda, u eng rivojlangan, farovon iqtisodiy rivojlangan mamlakat bo’ladimi, yoki r...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "ijtimoiy-pedagogika va pedagogik sotsiologiyada "me'yor" va "me'yordan og‘ish" tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy-pedagogika va pedagogi… PPTX 27 pages Free download Telegram