"maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari"

DOCX 62 стр. 59,5 КБ Бесплатная загрузка

62 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 59,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 62

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 62

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari” mavzusidagi kurs ishi “maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari” mundarija anotatsiya 1 kirish 2 i bob. maktabgacha yoshdagi bolalarning og‘zaki va yozma nutqini shakllantirishda matn tuzishga o‘rgatishning ahamiyati 5 1.1. maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqiy rivojlanishi va matn tuzish ko‘nikmalari 5 1.2. har xil turdagi matnlar va ularning maktabgacha yoshdagi bolalar nutqiy rivojlanishidagi o‘rni. 11 1.3. matn tuzishga o‘rgatish orqali fikrlash va og‘zaki nutqni rivojlantirish yo‘llari. 19 ii bob: maktabgacha yoshdagi bolalarni matn tuzishga o’rgatishda foydalaniladigan metodlar va ish shakillari 25 2.1. ertak, voqea-hodisalarni hikoya qilish, tasviriy matnlar tuzishga o‘rgatish metodlari. 25 2.2. dialogik va monologik nutq asosida matn tuzishga o’rgatish shakllari. 32 2.3. mashg‘ulotlardan tashqari faoliyatda matn tuzish bo‘yicha ishlar: o‘yin, rolli dramatik mashqlar, interfaol metodlar. 41 xulosa 49 foydalanilgan …

2 / 62

onli qarorida maktabgacha ta’limda “bola – faol subyekt” tamoyilini amaliyotga joriy qilish, shuningdek, bolaning o‘z fikrini ifoda etishi, mustaqil nutqiy faoliyatini shakllantirishga alohida urg‘u berilgan. bu esa ta’lim jarayonida bolaning matn tuzish ko‘nikmalarini shakllantirish zaruratini yanada oshiradi. kursni tugatish ishining dolzarbligi: yosh avlodning tafakkurini rivojlantirish, ularni mustaqil fikrlashga, o‘z fikrini ravon bayon qilishga o‘rgatish bugungi ta’lim-tarbiya tizimining eng dolzarb masalalaridan biridir. ayniqsa, har xil turdagi matnlar bilan ishlash, ularni tuzish, syujet asosida fikrni ifoda etish maktabgacha yoshdagi bolalar uchun nutqiy rivojlanishning muhim ko‘rsatkichidir. afsuski, amaliyotda bolalar orasida o‘z fikrini izchil bayon qila olmaslik, nutqdagi ifoda beqarorligi, sabab-oqibat bog‘lanishlarini tushuntira olmaslik holatlari ko‘p uchramoqda. shu bois, bolalarda matn tuzish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha pedagogik ishlar mazmuni va metodlarini yanada takomillashtirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. kursni tugatish ishining maqsadi: ushbu bitiruv malakaviy ishining maqsadi — maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o‘rgatishga oid pedagogik ishlar shakllari va metodlarini ilmiy-nazariy va amaliy …

3 / 62

ida olib borilayotgan nutqiy rivojlantirish jarayoni. tadqiqot predmeti maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o‘rgatishga oid ishlar shakllari va metodlari. ishning nazariy-amaliy ahamiyati tadqiqot natijalari maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarning matn tuzish faoliyatini tashkil etishda amaliy qo‘llanma sifatida foydalanish imkonini beradi. shuningdek, pedagoglar uchun yangi metodik yondashuvlar taklif etiladi. kursni tugatish ishining tuzilishi: kursni tugatish ishi kirishi, ikki bob, olti paragraf, xulosa va tavfsiyalar, foydalanilgan adabiyotlar ro’yxatidan iborat. i bob. maktabgacha yoshdagi bolalarning og‘zaki va yozma nutqini shakllantirishda matn tuzishga o‘rgatishning ahamiyati 1.1. maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqiy rivojlanishi va matn tuzish ko‘nikmalari maktabgacha yosh davri bolaning har tomonlama rivojlanishida, ayniqsa, nutqiy faoliyatining shakllanishida muhim bosqich hisoblanadi. bu davrda bola atrof-muhitdagi narsalar, hodisalar va voqealar haqida o‘zining shaxsiy tushunchalari va tasavvurlarini so‘z orqali ifodalay boshlaydi. nutq esa bolaning fikrlash, idrok etish, muloqot qilish, o‘zini ifodalash kabi asosiy psixik jarayonlarini boshqaruvchi vosita sifatida xizmat qiladi. shu bois, bolalarda matn tuzish ko‘nikmalarini …

4 / 62

maktabgacha yoshda bu rivojlanish quyidagi asosiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi: birlamchi nutqiy harakatlar (3–4 yosh): bu bosqichda bola so‘z boyligini oshiradi, oddiy so‘z birikmalaridan foydalanadi, o‘ziga tanish predmet va hodisalarni nomlaydi. nutqiy ifoda (4–5 yosh): bola to‘liqroq gaplardan foydalanadi, voqealarni qisqacha izohlab bera oladi. bu bosqichda matn tuzish uchun zarur bo‘lgan elementar mantiqiy bog‘liqliklar shakllana boshlaydi. matn yaratish faoliyati boshlanishi (5–6 yosh): bu davrda bola voqea va tasvir asosida oddiy matn tuza oladi. ertak aytib berish, rasm asosida hikoya tuzish, hayotiy voqealarni ketma-ket bayon qilishga urinadi. matnga mustaqil yondashuv (6–7 yosh): bolaning tasavvuri kengayib, nutqi mantiqiy va bog‘liqlik asosida rivojlanadi. u syujetli voqealarni bayon qilishda kirish, rivojlanish va yakun qismlarini ajratib, mustaqil matnlar yaratishga harakat qiladi. matn tuzish ko‘nikmalarining shakllanishi bola har xil turdagi matnlar tuzishni boshlashi uchun quyidagi ko‘nikmalar shakllanishi zarur: so‘z boyligining boyligi: bola o‘z fikrini bayon qilishda kerakli so‘zlarni to‘g‘ri tanlashi uchun lug‘at boy bo‘lishi kerak. gap …

5 / 62

sh tavsiya etiladi. masalan, rasm asosida hikoya tuzish, ertakni davom ettirish va h.k. ko‘rgazmali vositalar: rasm, maket, o‘yinchoqlar orqali vizual tasavvurni kuchaytirish orqali matn tuzish osonlashadi. interaktiv yondashuv: suhbat, savol-javob, rolli o‘yinlar orqali bolalar matn tuzishga jalb qilinadi. matn tuzishga tayyorlov bosqichlari eshitish va anglash: bolaga namunaviy matn eshittiriladi yoki o‘qib beriladi. u mazmunni tushunishga harakat qiladi. tahlil qilish: bolalar matnning asosiy qismlarini (kirish, rivojlanish, xulosa) ajratib o‘rganadilar. savol-javob orqali qayta hikoya qilish: bolalardan matn mazmuni haqida savollar orqali fikr aytish so‘raladi. ijodiy davom ettirish: bolaga ertak yoki hikoya boshi berilib, davom ettirish taklif etiladi. mustaqil matn tuzish: bola voqea, rasm yoki shaxsiy taassurotlar asosida mustaqil hikoya yaratadi. matn tuzish faoliyatining tarbiyaviy va rivojlantiruvchi ahamiyati matn tuzish orqali bola nafaqat nutqiy jihatdan, balki axloqiy, estetik va ijtimoiy jihatdan ham rivojlanadi. chunki bu jarayonda u: o‘z fikrini aniq va mantiqiy bayon qilishga o‘rganadi. atrof-muhitdagi hodisalarga ongli yondasha boshlaydi. muloqot ko‘nikmalari rivojlanadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 62 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari” mavzusidagi kurs ishi “maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari” mundarija anotatsiya 1 kirish 2 i bob. maktabgacha yoshdagi bolalarning og‘zaki va yozma nutqini shakllantirishda matn tuzishga o‘rgatishning ahamiyati 5 1.1. maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqiy rivojlanishi va matn tuzish ko‘nikmalari 5 1.2. har xil turdagi matnlar va ularning maktabgacha yoshdagi bolalar nutqiy rivojlanishidagi o‘rni. 11 1.3. matn tuzishga o‘rgatish orqali fikrlash va og‘zaki nutqni rivojlantirish yo‘llari. 19 ii bob: maktabgacha yoshdagi bolalarni ma...

Этот файл содержит 62 стр. в формате DOCX (59,5 КБ). Чтобы скачать ""maktabgacha yoshdagi bolalarga har xil turdagi matnlarni tuzishni o’rgatishga doir ishlar shakllari va metodlari"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "maktabgacha yoshdagi bolalarga… DOCX 62 стр. Бесплатная загрузка Telegram