sifatni o'rganish tizimi

DOCX 7 стр. 19,0 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 19,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

5-mavzu: boshlang’ich sinflarda sifatni o’rganish tizimi. (2 soat) reja: 1. boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganishdagi asosiy vazifalar. 2. sifat so’z turkumining o’quv dasturlarida berilishi. 3. sifat so’z turkumlarini o’rganishda izchillik. 4. sifat so’z turkumlarini o’rganishning bosqichlari. tayanch so’zlar: belgi bildiruvchi so’zlar, so’z turkumlari, tartib son, sanoq son, olmosh, kishilik olmoshi, so’zning lug’aviy ma’nosi, so’zlarning grammatik ma’nosi. sifatni o’rganish tizimi materialni leksik va grammatik tomondan izchillik bilan boyitib, murakkablashtirib borishni ko’zda tutadi. o’quvchilar i va ii sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatadilar, sifatga qanday?, qanaqa? so’rog’ini berishga o’rganadilar; iii sinfda sifat so’z turkumi sifatida o’rganiladi; iv sinfda ilgari o’rganilganlar takrorlanib, grammatik materialga bog’liq holda qip-qizil, yam-yashil kabi orttirma darajadagi (atama aytilmaydi) sifatlarning yozilishi o’rgatiladi. ona tili va o’qish darslarida o’quvchilar nutqi yangi-yangi sifatlar bilan boyitiladi, ularga oldindan ma’lum bo’lgan sifatlarning ma’nosiga aniqlik kiritiladi. sifatni o’rganish metodikasi uning lingvistik xususiyatlariga asoslanadi. sifat predmetning belgisi (rangi, hajmi, shakli va ko’rinishi, maza-ta’mi, xarakter- xususiyati, hidi, vazni, …

2 / 7

” mavzusi quyidagi izchillikda o’rganiladi: 1) sifat bilan dastlabki tanishtirish (i, ii sinf); 2) sifat haqida tushuncha berish (iii sinf); 3) shu grammatik mavzu bilan bog’liq holda ayrim sifatlarning yozilishini o’zlashtirish (iv sinf). sifat bilan (atamasiz) dastlabki tanishtirish (birinchi bosqich) sifatning leksik ma’nosi va so’roqlari ustida kuzatish o’tkazishdan boshlanadi. predmetning belgilari xiima-xil bo’lib, uni rangi, mazasi, shakli, xil-xususiyatlari tomonidan tavsiflaydi. shunday ekan, sifat tushunchasini shakllantirish uchun uning ma’nolarini aniqlash talab etiladi. o’qituvchi predmetni yoki uning rasmini ko’rsatadi, o’quvchilar uning belgilarini aytadilar va yozadilar. masalan, (qanday?) olma - qizi], shirin, yumaloq olma; (qanday?) ip - tip, ko ’k ip. albatta, suhbat asosida o’quvchilar olma, ip so’zlari nima? so’rog’iga javob bo’lib, predmet nomini bildirishi, qizil, shirin, yumaloq kabi so’zlar qanday? so’rog’iga javob bo’lib, predmetning belgisi (rangi, mazasi, shakli)ni bildirishini aniqlaydilar. o’qituvchi atrofimizni o’rab olgan predmetlarning o’z belgilari borligini, ular bir-biridan shu belgilar bilan farqlanishini yana bir-ikki misol bilan tushuntiradi (qanday daraxt? - …

3 / 7

amarali hisoblanadi: 1) so’roq yordamida predmetning belgisini bildirgan so’zlarni tanlash; 2) aralash berilgan so’zlardan gap tuzish; 3) matndan kim? yoki nima? so’rog’iga javob bo’lgan so’zni va unga bog’langan qanday? va qanaqa? so’rog’iga javob bo’lgan so’zni tanlab (so’z birikmasini topib) aytish va yozish; 4) tayanch so’zlar va rasm asosida gap yoki lcichik hikoya tuzish. ikkinchi bosqichda asosan ikki vazifa: “sifat” tushunchasini shakllantirish hamda o’quvchilar nutqini yangi sifatlar bilan boyitib borish, fikrni aniq ifodalash uchun mazmunga mos sifatlardan nutqda o’rinli foydalanish ko’nikmasini o’stirish hal qilinadi. “sifat” tushunchasini shakllantirish o’quvchilarning “predmet belgisi” degan umumlashtirilgan kategoriyani o’zlashtirish darajasiga bevosita bog’liq. shu maqsadda rang, maza, shakl-hajm, xil-xususiyat bildiradigan so’zlar guruhlanadi va shu so’zlarning xususiyatlari umumlashtiriladi. sifatning leksik ma’nosi bilan birga uning xarakterli grammatik xususiyatlari ham qayd etiladi. sifatlarning xususiyatlarini umumlashtirish asosida o’quvchilar uning so’z turkumi sifatidagi o’ziga xos ko’rsatkichlarini ajratadilar: a) predmet belgisini bildiradi, b) qanday? yoki qanaqa? so’rog’iga javob bo’ladi, v) gapda otga bog’lanib, …

4 / 7

vvoyi ... (tulki); 3) predmetlarning belgisiga qarab topishmoqlarning javobini ayting lcabi mashqlardan foydalanish mumkin. sifatning nutqimizdagi, fikrni aniq va tushunarli ifolashdagi o’rnini puxta o’zlashtirishga erishish uchun ma’nodosh va zid ma’noli sifatlar ustida ishlash, o’qish darslarida sifatning o’z va ko’chma ma’noda ishlatilishini kuzatish maqsadga muvofiq. sifatni o’rganish jarayonida so’z yasashga oid mashqlami muntazam o’tkazib borish o’quvchilarda u yoki bu so’z turkumini yasash uchun so’z yasovchi qo’shimchalardan ongli foydalanish malakasini shakllantiradi. uchinchi bosqichda sifat haqidagi bilimlami takomillashtirish, og’zaki va yozma nutqda sifatlardan aniq, o’rinli foydalanish ko’nikmasini o’stirish bilan bog’liq holda -roq qo’shimchasi bilan qo’llangan sifatlarni va ko’m-ko’k, yam- yashil kabi sifatlarni to’g’ri yozish malakasi shakliantiriladi. ish mazmuni shu vazifalarni bajarishga qarab belgilanadi va o’quvchilar nutqini o’stirishga qaratiladi. nazariy ma’lumotlarga asoslanib: matnda berilgan otlarning belgilarini ifodalaydigan sifatlarni tanlab qo’yish, gapda sifat bog’langan otni (so’z birikmasini) aniqlab yozish; otga mos sifatlar tanlab predmetni tasvirlash, berilgan sifatlar yoki so’z birikmasi bilan gap tuzish kabi mashqlardan …

5 / 7

berilgan? a) keksa, qahramon, usta, chol, kampir b) vafodor, kasal, mard, yaxshi c) ishchi, sartarosh, farg`onalik, abadiy d) qiziqchi, sportchi, za’faron, kamtar e) to`g`ri javob berilmagan 2. jumladagi sifatning ma’no turini toping. aytarli tuzuk-quruq gap yo`q. a) holat bildiruvchi b) hajm-o`lchov bildiruvchi c) shakl-ko`rinish bildiruvchi d) xarakter -xususiyat bildiruvchi e) to`g`ri javob berilmagan 3. ozaytirma sifatlar qanday yoziladi? a) qo`shib b) ajratib c) chiziqcha yoki tire bilan d) b,c e) a,b 4. nimqorong`i xona birikmasidagi sifatning darajasini va daraja hosil qiluvchi vositani aniqlang. a) orttirma daraja, fonetik vosita b) orttirma daraja, morfologik vosita c) orttirma daraja, leksik vosita d) ozaytirma daraja, leksik vosita e) ozaytirma daraja, morfologik vosita 5. sifat yasovchi qo`shimchalar olgan so`zlar qatorini toping. a) harakatchan, mehnatkash, qumloq b) yozgi, supurgi, ichki c) bebaxt, bodomqovoq, o`tli d) tuxumsimon, to`la, tarqoq e) barchasi to`g`ri 6. ozaytirma sifatlar tuzilishiga ko`ra qanday sifatlar? a) sodda b) qo`shma c) sodda tub d) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sifatni o'rganish tizimi"

5-mavzu: boshlang’ich sinflarda sifatni o’rganish tizimi. (2 soat) reja: 1. boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganishdagi asosiy vazifalar. 2. sifat so’z turkumining o’quv dasturlarida berilishi. 3. sifat so’z turkumlarini o’rganishda izchillik. 4. sifat so’z turkumlarini o’rganishning bosqichlari. tayanch so’zlar: belgi bildiruvchi so’zlar, so’z turkumlari, tartib son, sanoq son, olmosh, kishilik olmoshi, so’zning lug’aviy ma’nosi, so’zlarning grammatik ma’nosi. sifatni o’rganish tizimi materialni leksik va grammatik tomondan izchillik bilan boyitib, murakkablashtirib borishni ko’zda tutadi. o’quvchilar i va ii sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatadilar, sifatga qanday?, qanaqa? so’rog’ini berishga o’rganadilar; iii sinfda sifat so’z turkumi sifatida o’rganiladi; iv sinfda ilgari o’rgan...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (19,0 КБ). Чтобы скачать "sifatni o'rganish tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sifatni o'rganish tizimi DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram