molekulyar fizika va termodinamika

PPT 33 pages 1.8 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mavzu: galiley-nyuton mexanikasidagi nisbiylik qoidasi mavzu: molekulyar kinetik nazariya, izojarayonlar termodinamika qonunlariga doir masalalar yechish molekulyar fizika va termodinamika –katta miqdordagi atom va molekulalarga bog’liq bo’lgan mikroskopik jarayonlarni o’rganadi. bu jarayonlarni o’rganishda bir-biridan farqli va bir-birini to’ldiruvchi ikki usuldan foydalaniladi: molekulyar kinetik nazariyaga asoslangan statistik usul va termodinamik usul. molekulyar fizika – barcha jismlar doim tartibsiz harakatga bo’lgan atom yoki molekulalardan iboratdir degan molekulyar kinetik tushunchalarga asoslangan, moddalarning tuzulishi va xususiyatlarini o’rganuvchi fizikaning bo’limidir (broun xarakati). moddalarda atomlardan tuzilgan degan g’oya qadimiy gerik filosofi demokrit (eramizdan 460-370 yil.) tomonidan ilgari surilgan. bu g’oya xvii asrda m.lomonosov tomonidan yanada rivojlana boshlandi. xix asr o’rtalarida nemis fizigi-r.klauzius, ingliz fizigi d.maksvell va asvtriya fizigi l.bolsman tomonlaridan molekulyar kinetik nazariya yaratildi. molekulyar fizika o’rganadigan jarayonlar juda ko’p miqdordagi molekulalarning o’zaro tasiri natijasi bilan bo’g’liq jarayonlardir. juda ko’p miqdordagi molekulalarning o’zaro tasiri, xolatiga bog’liq qonunlar statistik usullar orqali o’rganiladi. makroskopik tizim xususiyatlari, provard natijada, tizim …

2 / 33

molekulalarni hisobga olgan xolda fizik manoga ega bo’ladi. termodinamika – termodinamik muvozanat xolatlarda va bu holatlarga o’zaro o’tish jarayonlarida bo’lgan makroskopik tizimning umumiy xususiyatlarini o’rganadi. shu jarayonlar asosini belgilaydigan mikrojarayonlar-ni temodinamika o’rganmaydi va shu bilan statistik usuldan farq qiladi. molekulyar fizikada nihoyat ko’p zarralar ta’sirida vujudga keladigan xodisalarni tekshirishga to’g’ri keladi. masalan 1 sm3 xajmdagi gazda (normal sharoitda) 2,7·1019 dona molekula mavjud bo’lib, ularning har biri sekundagi boshqa molekulalar bilan 1010 marta to’qnashadi. binobarin molekulalarning traektoriyasi nihoyat chigal siniq chiziqdan iborat. sistema holatini ifodalaydigan kattaliklar sistema parametrlari deyiladi. 1. hajm (v). xbs da m3da o’lchanadi. 1l=10-3 m3 2. xbs da termodinamik temperatura shkalasi (kelvin birligida - k); xalqaro amaliy temperatura shkalasi (selsiy graduslarida, 0 s). 1 kelvin suvning uchlik nuqtasi termodinamik temperaturasining 1/273,16 qismiga tengdir. selsiy gradusi va kelvin birliklari bir-biri bilan quydagicha bog’langan: t = 273,16+t t = 0 kelvinning nol qiymatiga tengdir. 4. modda miqdori. 1-mol uglerodning 0,012 …

3 / 33

i bog’lanishi – ideal gazning holat tenglamasi deyiladi. klapeyron tenglamasi d.i.mendeleyev klapeyron tenglamasidagi o’zgarmas koeffisentni aniqlab quyidagi ifodani taklif qiladi. mendeleyev- klapeyron tenglamasi tizim parametrlaridan biri o’zgarmas bo’lganda, qolganlari o’zaro bog’lanish hosil qiladigan jarayonlar izojarayonlar deb ataladi. molekulyar fizikada 5 hil izojarayon o’rganiladi: 1)izotermik; 2)izobarik; 3)izoxorik; 4)adiabatik;5)politiropik jarayonlardir. politiropik jarayon yuqoridagi to’rtta jarayonlarning umumlashgan turi xisoblanadi. 1. boyl - mariott qonuni berilgan massali gaz uchun, temperatura o’zgarmas bo’lganda, gaz bosmining uning hajmiga ko’paytmasi o’zgarmas kattalikdir: m = const, t = const, pv = const, (p, v) tekislikdagi izotermalar: t3 > t2 > t1 2. gey - lyussak qonuni berilgan massali gaz hajmi, bosim o’zgarmas bo’lganda, temperaturaga bog’liq ravishda to’g’ri chiziq bo’yicha o’zgaradi. m = const, p = const v = v0(1+t), (v, t) tekislikdagi izobaralar. p3 > p2 > p1 3.sharl qonuni berilgan massali gaz bosimi, uning hajmi o’zgarmas bo’lganda, temperaturaga bog’liq ravishda to’g’ri chiziq bo’yicha o’zgaradi: m = const, …

4 / 33

=1,8 g/mol n= ? yechilishi: (avogadro sonini) tomchidagi modda miqdori (mollar soni) ν=m/ µ ga ko’paytirib toppish mumkin. uyga vazifa 1.massasi 0.012 kg gaz 70c temperaturada 0.004 m3 xajmni egallaydi. gaz o’zgarmas bosimda qizdirilsa zichligi 0.6 kg/m3 bo’lib qoldi. gaz qanday temperaturagacha qizdirilgan ? 2.temperaturasi 10 k ga ortganda 0.4 kg geliyning ichki energiyasi qanchaga o‘zgaradi? r = 8.31 j/mol*k , m = 4 g/mol 3.izotermik jarayonda gazga 4 kj issiqlik berilgan bo‘lsa, gaz ustida qancha ish bajarilgan bo‘ladi? 4.200 kpa bosimda hajmi 60 m3 bo‘lgan gazning ichki energiyasi qanday? 5.agar gaz 17°c da 29 l hajmga ega bo‘lsa, 27°c da qanday hajmni egallaydi? unknown-0.unknown c m m m 12 1 0 = k 16 , 273 1 = a c t 0 15 , 273 1 - = - = a 7 . 166 10 18 10 3 10 3 3 3 » × × × = = = …

5 / 33

molekulyar fizika va termodinamika - Page 5

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar fizika va termodinamika"

mavzu: galiley-nyuton mexanikasidagi nisbiylik qoidasi mavzu: molekulyar kinetik nazariya, izojarayonlar termodinamika qonunlariga doir masalalar yechish molekulyar fizika va termodinamika –katta miqdordagi atom va molekulalarga bog’liq bo’lgan mikroskopik jarayonlarni o’rganadi. bu jarayonlarni o’rganishda bir-biridan farqli va bir-birini to’ldiruvchi ikki usuldan foydalaniladi: molekulyar kinetik nazariyaga asoslangan statistik usul va termodinamik usul. molekulyar fizika – barcha jismlar doim tartibsiz harakatga bo’lgan atom yoki molekulalardan iboratdir degan molekulyar kinetik tushunchalarga asoslangan, moddalarning tuzulishi va xususiyatlarini o’rganuvchi fizikaning bo’limidir (broun xarakati). moddalarda atomlardan tuzilgan degan g’oya qadimiy gerik filosofi demokrit (eramizdan 460-...

This file contains 33 pages in PPT format (1.8 MB). To download "molekulyar fizika va termodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar fizika va termodinam… PPT 33 pages Free download Telegram