boshqaruvning rivojlanish tarixi, zamonaviy boshqaruv asoslari

DOC 15 pages 119.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

2-mavzu: boshqaruvning rivojlanish tarixi, zamonaviy boshqaruv asoslari reja: 1. boshqaruvning rivojlanish bosqichlari 2. boshqaruv funktsiyalari 3. boshqaruv algoritmlari 4. boshqaruv axborotlashgan sharoitda qarorlar qabul qilish jarayonidir 5. korxonalarda mavjud boshqaruv tizimi hozirgi paytda sanoat korxonalari va ilmiy-ishlab chiqarish komplekslari, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik markazlari, xizmat ko‘rsatish firmalari va transport, xizmat ko‘rsatish firmalari va transport agentliklari, xullas barcha ishlab chiqaruvchi va noishlab chiqaruvchi tashkilotlarni boshqaruv strukturasi murakkab tizim bo‘lib, uning samaradorligi mazkur korxona va tashkilotlarga tegishli axborotlarni qayta ishlash va shu asosida qarorlar qabul qilish sifati darajasiga bog‘liqdir. bunday tizimlar va tizimchalar majmualarini boshqarish uchun rahbarning intuitsiyasi, tajribasi va tashkilotchilik qobiliyati kamlik qiladi. chunki zamonaviy rahbar strategik va taktik qarorlarni qabul qilishda katta miqdordagi, ba’zida bir-biriga qarama-qarshi bo‘lgan qarashlarni e’tiborga olishi zarur bo‘ladi. axborotlar tizimiga asoslangan boshqaruv, bu sohada ilm, tajriba va ijodga asoslangan boshqaruvni qo‘llash imkoniyatini yaratadi. ma’lumki, boshqarish ob’ekti insonlar va ular atrofidagi tabiiy va sun’iy yaratilgan ob’ektlar bo‘lib ularni …

2 / 15

g 40-yillari oxiridan iqtisodiyotni boshqarishda keng qo‘llanila boshladi. 1950 yillardan murakkab siyosiy, ijtimoiy, harbiy, iqtisodiy, ilmiy va texnik ko‘rinishdagi masalalarni echishida tahlilning tizimli usulidan keng foydalanila boshladi. bu usul bir qator amaliy matematik usullar, shu jumladan operatsiyalarni tekshirish usulini o‘zida mujassamlashtirgan. bu boshqaruv ilmining eng asosiy o‘ziga xos xususiyati boshqaruv jarayonlarni xar xil so‘zlar yordamida ifodalash o‘rniga matematik modellar, belgilar va miqdorlarni qo‘llashdan iboratdir. boshqaruvda miqdoriy usullarning keng qo‘llanishida hisoblash texnikasining rivojlanishi katta turtki bo‘ldi. tizimlar nazariyasida erishilgan yutuqlar boshqaruv ilmiga va boshqaruv jarayoniga tizimli yondashish imkoniyat yaratdi. tizimli yondashuv har qanday ob’ektning boshqaruvini bir butun, o‘zaro bog‘liq komponentlardan tashkil topgan, uning biron bir qismining o‘zgarishi boshqa qismining o‘zgarishiga sabab bo‘luvchi tizim sifatida qaraydi. boshqaruvda tizimlar nazariyasini qo‘llashgina rahbarga boshqaruv ob’ektini o‘zaro bog‘liq elementlardan tashkil topgan bir butun holda ko‘rish imkon beradi. tizimli yondashuv boshqaruv bo‘yicha qo‘llanma va yo‘l-yo‘riq (instruktsiya) bo‘lmasdan, balki boshqaruvni tashkil qilish bo‘yicha fikrlashdir. boshqaruvda operatsiyalarni tekshirish …

3 / 15

kti (bs) va ikkinchisi boshqaruv ob’ekti (bo). boshqaruv sub’ekti boshqarishning ma’lum bir maqsadga erishish uchun boshqaruv ob’ektiga ta’sir o‘tkazuvchi qismi bo‘lsa, boshqaruv ob’ekti boshqarishning boshqaruv sub’ektining ta’sirlarini qabul qiluvchi qismidir. boshqaruv sub’ekti qandaydir texnik qurilma, yoki rahbar (menejer), yoki ularning birgalikdagi faoliyati bo‘lishi mumkin. agar boshqaruvchi ob’ekt qandaydir texnik tizimlar bo‘lsa, ularni boshqarishni ifodalashda oddiy “boshqarish” terminidan foydalanamiz. agar boshqariluvchi ob’ekt tashkil qilingan tizimdan iborat bo‘lsa, ya’ni bu ob’ekt tarkibiga texnik va moddiy komponentlardan tashqari ishchi kuchi resurslari (odamlar) ham kirsa bunday ob’ektlarning boshqaruvi “boshqaruv” termini bilan ifodalanadi. boshqaruv o‘zaro bog‘langan boshqarish (faoliyat) funktsiyalardan tashkil topgan bo‘ladi. har xil mualliflar boshqarish (faoliyat) funktsiyalarini har xilcha talqin qilishadi. masalan, rejalash, tashkil etish, quvvatlash, rahbarlik, nazorat, kommunikatsiya, tekshirish, baholash, qarorlar qabul qilish, xodimlarni tanlash, vakolatlar jo‘natish va muzokara yurgazish hamda shartnomalar tuzish. barcha mualliflarning taklif qilgan boshqaruv funktsiyalari ro‘yxati bir-biridan nimasidandir albatta farq qiladi. shunga qaramasdan hozirgi paytda barcha tashkilotlarga umumiy bo‘lgan …

4 / 15

hki muhit ta’sirlarini, boshqarish jarayonida e’tiborga olish imkoniyatini beradi. tashkil etish boshqaruv tizimini, yaratish va bundagi har bir elementining qo‘yilgan maqsadiga erishish uchun boshqa elementlar bilan o‘zaro munosabat va bog‘liqliklarini belgilashdan iboratdir. quvvatlash (motivatsiya). rahbar har doim esda saqlashi kerakki, har qanday yaxshi rejaning va har qanday yaxshi yo‘lga qo‘yilgan ishning biron bir qismi to‘liq amalga oshirilmasa kutilgan natijalarni bermaydi. quvvatlash (motivatsiya) funktsiyasi rejaning yoki ishning qismlarini bajaruvchi barcha xodimlarning yuklatilgan vazifalarini to‘liq va sifatli bajarishlariga ichki bir ishtiyoq uyg‘otishdan iboratdir. nazorat. kutilmagan holatlar tashkilotni asosiy kursidan chetlashishga majbur etishi mumkin. masalan, tashkilot rahbarlari amalga oshirmoqchi bo‘lgan faoliyatlarni taqiqlovchi qonunlar qabul qilinishi yoki bozorda kuchli raqib paydo bo‘lishi yoki ishchilar o‘z faoliyatilarida har xatoga yo‘l qo‘yishlari yoki o‘z vazifalarini yaxshi bajarmasliklari mumkin. agar rahbariyat bu holatlarni o‘z vaqtida aniqlamasa va zarur choralarni ko‘rmasa hatto tashkilotning umuan mavjud bo‘lishi ham xavf ostida qolishi mumkin. bunday holatlarni bartaraf etish uchun nazorat funktsiyasi …

5 / 15

algoritmini mavjud vaziyatdan kelib chiqib qo‘llaniladi. agar vaziyat aniq va tanish bo‘lsa chiziqli algoritmdan foydalanish maqsadga muvofiqdir (4.2-chizma). 4.2-chizma. boshqaruv algoritmi bu algoritm ketma-ket bajariladigan faoliyatlar zanjiridan tashkil topgan bo‘lib, har bir bosqich o‘zidan oldingi bosqich natijalariga bog‘liq bo‘lgan holda, keyingi bosqich natijalari bu bosqich uchun ahamiyatga ega bo‘lmaydi. agar boshqaruv algoritmining biron-bir bosqichdagi natijasini olganimizdan keyin algoritmning avvalgi bosqichiga qaytish zarur bo‘lsa, bunday algoritm siklik boshqaruv algoritmi deyiladi (4.3-chizma). 4.3-chizma. siklik boshqaruv algoritmi boshqaruvda uning ayrim bo‘limlarning faoliyatlari bir-biriga mos kelmasa, boshqaruvning tarmoqli algoritmi qo‘llaniladi (4.4-chizma). 4.4-chizma. tarmoqli boshqaruv algoritmi bu algoritmdagi parallel bosqichlar bir vazifani bajaruvchi tizimlar va bajaruvchilar miqdorini ko‘paytiradi. bundan tashqari bunday algoritmlarda raqobatlashuvchi bosqichlar mavjud bo‘lib, ular ma’lum darajada boshqaruv strategiyasiga ta’sir o‘tkazadi. additiv algoritmlarda birinchi bosqichda nima qilish aniqlanadi algoritmning keyingi bosqichdagi faoliyatlar oldingi bosqich natijalari bo‘yicha aniqlanadi (4.5-chizma). 4.5-chizma. additiv boshqaruv algoritmi boshqaruv axborotlashgan sharoitda qarorlar qabul qilish jarayonidir yuqorida ko‘rib chiqilgan to‘rtta …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruvning rivojlanish tarixi, zamonaviy boshqaruv asoslari"

2-mavzu: boshqaruvning rivojlanish tarixi, zamonaviy boshqaruv asoslari reja: 1. boshqaruvning rivojlanish bosqichlari 2. boshqaruv funktsiyalari 3. boshqaruv algoritmlari 4. boshqaruv axborotlashgan sharoitda qarorlar qabul qilish jarayonidir 5. korxonalarda mavjud boshqaruv tizimi hozirgi paytda sanoat korxonalari va ilmiy-ishlab chiqarish komplekslari, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik markazlari, xizmat ko‘rsatish firmalari va transport, xizmat ko‘rsatish firmalari va transport agentliklari, xullas barcha ishlab chiqaruvchi va noishlab chiqaruvchi tashkilotlarni boshqaruv strukturasi murakkab tizim bo‘lib, uning samaradorligi mazkur korxona va tashkilotlarga tegishli axborotlarni qayta ishlash va shu asosida qarorlar qabul qilish sifati darajasiga bog‘liqdir. bunday tizimlar va ...

This file contains 15 pages in DOC format (119.5 KB). To download "boshqaruvning rivojlanish tarixi, zamonaviy boshqaruv asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruvning rivojlanish tarix… DOC 15 pages Free download Telegram